Identyfikacja

Dziękujemy za wizytę na naszej stronie

Zgodnie z aktualnymi przepisami prawa, treści zamieszczone na stronie Kuraray Noritake Polska zastrzeżone są dla profesjonalistów z branży stomatologicznej (lekarz stomatolog, asystentka, higienistka, technik dentystyczny lub inna osoba zawodowo związana z branżą).

Prosimy potwierdź swój status poniżej:
Oświadczam, iż jestem profesjonalistą związanym zawodowo z branżą stomatologiczną.

Blog

Licówki kompozytowe. Łatwość nanoszenia poprawek i korekt.

Przypadek kliniczny dr. Onura Alpa Yünüka

 

Piękne zęby, biały nieskazitelny uśmiech: spełnianie estetycznych oczekiwań pacjentów, którzy zgłaszają się w celu wykonania licówek, bywa wyzwaniem. Niektórzy pacjenci dokładnie wiedzą jak chcieliby aby  wyglądały ich zęby, podczas gdy inni mają trudność z wyrażeniem swoich oczekiwań. W tym przypadku ważny jest odpowiedni wybór metody leczenia, która umożliwi modyfikacje - albo w formie rozbudowanej fazy planowania leczenia włącznie z cyfrowym planowaniem uśmiechu (DSD - digital smile design), albo za pomocą odbudów kompozytowych, które z łatwością można korygować wewnątrzustnie.

 

Właśnie to drugie rozwiązanie wybraliśmy dla młodej pacjentki, która zgłosiła się do naszej kliniki niezadowolona z wyglądu licówek kompozytowych, jakie miała na górnych siekaczach (ryc.1-4). Podczas badania okazało się, że obecne odbudowy na siekaczach i kłach szczęki miały nieregularną, szorstką powierzchnię, przebarwione pobrzeża i ukruszenia kompozytu. W związku z tym zaplanowano usunięcie odbudów z przednich zębów oraz przywrócenie optymalnej estetyki i funkcji za pomocą nowych licówek bezpośrednich (zęby od 13 do 23 wg FDI). Pacjentka zasugerowała, że chciałaby, aby nadać jej zębom więcej indywidualności i charakteryzacji oraz aby jej uśmiech był jaśniejszy niż obecnie.

 

Ryc. 1. Licówki kompozytowe na siekaczach szczęki z niedoskonałościami estetycznymi i funkcjonalnymi.

 

Ryc. 2. Widok od strony brzegów siecznych na zęby przednie szczęki z widocznymi uszkodzeniami licówek kompozytowych

 

Ryc. 3. Widok od strony bocznej przedstawiający nierówności na powierzchniach licówek.

 

Ryc. 4. Widok od strony bocznej przedstawiający duży fragment ukruszonej licówki.

 

WYMIANA LICÓWEK KOMPOZYTOWYCH

Aby odtworzyć unikatowe przezierności naturalnych zębów pacjentki i spełnić jej oczekiwania estetyczne, zaplanowano wykorzystanie polichromatycznej techniki warstwowej oraz techniki dwuwarstwowej. Pozwoliłoby to na uzyskanie odpowiedniej gry przezierności w obszarze zębów przednich.


Na etapie doboru koloru, zastosowano technikę oceny koloru podwójnej warstwy (Bilaminar Shade Assessment Technique - BSAT), która opiera się na ocenie połączonych odcieni kompozytów szkliwnych i zębinowych. W tej technice na niepokrytą systemem wiążącym powierzchnię zęba, nakładano warstwę materiału zębinowego w kolorze, jaki chciano uzyskać, a następnie warstwę materiału szkliwnego, aby po polimeryzacji ocenić uzyskany kolor tworzony łącznie przez obie warstwy materiału kompozytowego. W ten sposób jeszcze przed rozpoczęciem leczenia oceniono, czy z naturalnymi tkankami zęba będzie harmonizowało połączenie kolorystyczne warstw wybranych kompozytów, a nie tylko poszczególne odcienie zastosowanych materiałów. Zdjęcia wykonano aparatem wyposażonym w filtr polaryzacyjny (ryc. 5). Następnie zdjęto retainer z powierzchni podniebiennej zębów oraz stare licówki kompozytowe. Aby zachować jak najwięcej zdrowej tkanki zęba, zabieg przeprowadzono w powiększeniu i oświetleniu światłem niebieskim. Użyto wierteł diamentowych z czerwonym i żółtym nasypem oraz wierteł z węglika wolframu.
Rycina 6 przedstawia uzyskany rezultat.

Ryc. 5. Dobór koloru - zdjęcie wykonane z filtrem polaryzacyjnym, który eliminuje odbicie światła.

 

Ryc. 6. Zęby po usunięciu starych licówek kompozytowych

 

Zęby odizolowano koferdamem, który zamocowano nicią dentystyczną w okolicy szyjek zębowych. Następnie rozpoczęto odbudowę zębów. Po wytrawieniu szkliwa i nałożeniu samotrawiącego systemu wiążącego (CLEARFIL™ SE Bond 2, Kuraray Noritake Dental Inc.) zastosowano materiał kompozytowy CLEARFIL MAJESTY™ ES-2 Premium (Kuraray Noritake Dental Inc.): zrąb zębinowy z wyraźnymi mamelonami wymodelowano z materiału w odcieniu A1D. Brzegi sieczne i mamelony podkreślono punktowo białym podbarwiaczem. Aby uzyskać efekt opalizujący, nałożono cienką warstwę materiału przeziernego w odcieniu niebieskim, a pozostałą część odbudowano odcieniem szkliwnym WE. Ponieważ retencja ortodontyczna została usunięta, wykonano przezroczystą nakładkę i wydano pacjentce, aby używała jej do czasu kolejnej wizyty.

 

Ryc. 7. Izolacja koferdamem podczas odbudowy siekaczy bocznych i kłów.

 

Ryc. 8. Przedsionkowa warstwa szkliwa nałożona na zęby.

 

Ryc. 9. Kształt i odcień odbudów wykonany zgodnie z oczekiwaniami pacjentki.

 

Po opracowaniu i wypolerowaniu za pomocą gumek Twist DIA, pacjentka została zwolniona do domu i umówiono kolejną wizytę w celu reewaluacji pracy i ostatecznych korekt.

 

Na wizycie kontrolnej pacjentka poprosiła nas o niewielkie zmniejszenie przezierności i jasności siekaczy górnych oraz zmianę kształtu wszystkich odbudowanych zębów: poprosiła o dłuższe siekacze centralne górne z łagodniejszymi, bardziej zaokrąglonymi kątami i gładszym konturem siekaczy. Ponownie założono koferdam. Następnie za pomocą wierteł diamentowych z czerwonym i żółtym paskiem częściowo zdjęto powierzchnie przedsionkowe wypełnień kompozytowych na siekaczach górnych. Aby schropowacić powierzchnię i przygotować optymalne połączenie mikromechaniczne. Powierzchnia kompozytu została dodatkowo wypiaskowana tlenkiem glinu o wielkości cząsteczek 50 μm. Kolejno zgodnie z protokołem adhezyjnym zastosowano wytrawiacz (kwas ortofosforowy), silan i CLEARFIL™ SE Bond 2. Następnie odbudowy skorygowano poprzez wydłużenie, modyfikację koloru za pomocą CLEARFIL MAJESTY™ ES-2 Premium w odcieniach A1D i A1E oraz poprawę konturów anatomicznych (ryc. 10 i 11).

 

Ryc. 10. Modyfikacja wykonanych licówek na siekaczach centralnych.

 

Ryc. 11. Zmiana uśmiechu z widocznymi  bardziej regularnymi kształtami i konturami jak również z bardziej naturalnym kolorem zębów.

 

Podczas ostatniej wizyty pacjentka wyraziła zadowolenie ze swojego nowego uśmiechu. Powierzchnie licówek  zostały ponownie wypolerowane, założono nowy retainer i wykonano końcowe zdjęcia (ryc. 12–16).

 

Ryc. 12. Ostateczny efekt leczenia - widok z przodu.

 

Ryc. 13. Ostateczny efekt leczenia – widok od strony okluzyjnej.

 

Ryc. 14. Ostateczny efekt leczenia – widok z boku.

 

Ryc. 15. Ostateczny efekt leczenia – uśmiech pacjentki.

 

Ryc. 16. Szczegółowy widok wewnętrznej struktury koloru - uwidoczniony dzięki zastosowaniu filtra polaryzacyjnego.

 

WNIOSKI

Rozmowa z pacjentami o każdym szczególe leczenia oraz uważne wysłuchanie ich pomysłów, oczekiwań i wymagań nie zawsze chroni nas przed korektami – po prostu dlatego, że pacjenci muszą zobaczyć, co dostaną, aby móc ocenić, czy im się to podoba. Na szczęście dobór odpowiednich materiałów i technik pozwala lekarzom dentystom tworzyć nowe uśmiechy, które można modyfikować bez szkody dla zdrowych tkanek zęba, dzięki czemu zadowolenie nawet najbardziej wymagających pacjentów nie stanowi już wyzwania.

 

 

Wymiana wypełnień amalgamatowych: dlaczego i kiedy ceramika hybrydowa stanowi doskonałe rozwiązanie

Przypadek przedstawiony przez dr Enzo Attanasio

 

Wybór materiału odbudowującego stanowi kluczowy etap w protetyce stomatologicznej. Ceramiki hybrydowe charakteryzują się szeregiem właściwości, które doskonale sprawdzają się w różnych sytuacjach terapeutycznych, zarówno w przypadku zębów żywych, jak i zębów poddanych leczeniu endodontycznemu. Na przykładzie przypadku klinicznego w niniejszym artykule omówione będą zalety stosowania ceramiki hybrydowej w sytuacji wystąpienia zespołu pękniętego zęba.

 

SYTUACJA POCZĄTKOWA

W tym przypadku opisywanym zębem był drugi przedtrzonowiec dolny prawy (ząb 45 według klasyfikacji FDI) z dawnym wypełnieniem amalgamatowym (ryc. 1 i 2). Pacjent odczuwał ból podczas gryzienia (zwłaszcza w momencie zwalniania nacisku). W badaniu klinicznym widoczne były poziome i pionowe linie pęknięć. Ząb był żywy i nie wykazywał żadnych oznak patologii miazgi. Podjęto decyzję o usunięciu wypełnienia amalgamatowego i odbudowie zęba za pomocą nakładki wykonanej z ceramiki hybrydowej KATANA™ AVENCIA™ Block. Były dwa główne powody tej decyzji. Po pierwsze, gdyby leczenie kanałowe okazało się konieczne w przyszłości, hybrydowy materiał ceramiczny ułatwiłby opracowanie ubytku do dostępu endodontycznego (w porównaniu z jakimkolwiek innym materiałem ceramicznym), a następnie odbudowę za pomocą kompozytowego materiału wypełniającego. Po drugie, ceramiki hybrydowe charakteryzują się większą wytrzymałością i lepszymi właściwościami mechanicznymi w porównaniu z kompozytowymi materiałami wypełniającymi stosowanymi w technice nakładania warstwowego.

 

Ryc. 1. Sytuacja początkowa: widok od strony zgryzowej.

 

Ryc. 2. Sytuacja początkowa: widok od strony policzkowej.

 

OPRACOWANIE I NATYCHMIASTOWE USZCZELNIENIE ZĘBINY

W celu usunięcia wypełnienia amalgamatowego oraz osłabionej otaczającej struktury zęba zredukowano powierzchnię okluzyjną zęba o około 2 mm. Aby uzyskać płynne przejście kolorystyczne między zębem a uzupełnieniem, zarys preparacji wykonano na poziomie skrzynek międzyzębowych ze ścięciem w kierunku przedsionkowym (ryc. 3). Następnie przeprowadzono zabieg natychmiastowego uszczelnienia zębiny (ang. Immediate Dentinal Sealing, IDS) (ryc. 4‑10). Technika ta obejmuje zastosowanie uniwersalnego materiału adhezyjnego, takiego jak CLEARFIL™ Universal Bond Quick, który nakłada się na preparację bez uprzedniego wytrawiania szkliwa brzeżnego. W drugim kroku nakłada się płynny kompozyt o wysokim stopniu wypełnienia. W tym przypadku jako materiał wybrano CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Super Low, nałożony warstwą o grubości zaledwie 0,5 mm. Opracowanie wygładzono za pomocą instrumentów ultradźwiękowych: końcówek dźwiękowych Sonic tips SFM7 i SFD7 (Komet Dental) do wygładzania skrzynek; SFD1F i SFM1F (Komet Dental) do brzegów i stopni. Ostre krawędzie zaokrąglono krążkami ściernymi, a następnie wypolerowano polerkami o drobnym uziarnieniu. Kluczowe jest, aby pozostała grubość okluzyjna (przestrzeń protetyczna) wynosiła 1,5 mm, zgodnie z wymaganiami wybranego materiału.

 

Ryc. 3. Opracowana struktura zęba przed natychmiastowym uszczelnieniem zębiny.

 

Ryc. 4. IDS: aplikacja uniwersalnego materiału adhezyjnego.

 

Ryc. 5. IDS: polimeryzacja światłem warstwy adhezyjnej.

 

Ryc. 6. Naniesienie cienkiej warstwy płynnego kompozytu na preparację.

 

Ryc. 7. Konturowanie, …

 

Ryc. 8. … zaokrąglanie ostrych krawędzi …

 

Ryc. 9. … i polerowanie uszczelnionej powierzchni odpowiednimi instrumentami.

 

Ryc. 10. Uszczelniona preparacja zęba gotowa do pobrania wycisku.

 

OD SKANOWANIA DO PRZYMIARKI

Po skanowaniu cyfrowym za pomocą skanera wewnątrzustnego Primescan™ (Dentsply Sirona) technik dentystyczny Daniele Rondoniego wykonał uzupełnienie protetyczne (ryc. 11 i 12). Proces cementowania obejmuje wstępną fazę przymiarki w celu oceny szczelności brzeżnej nakładki (overlay) oraz punktów stycznych. Sprawdzanie okluzji na tym etapie mogłoby być ryzykowne, ponieważ może doprowadzić do złamania uzupełnienia w przypadku wystąpienia nadmiernych przedwczesnych kontaktów zwarciowych. Po przymiarce (w przypadku przeprowadzenia jej bez koferdamu) uzupełnienie może ulec zanieczyszczeniu krwią, śliną lub żelem glicerynowym używanym do oceny dopasowania i estetyki. Dlatego konieczne jest oczyszczenie uzupełnienia przed przystąpieniem do etapów procedury adhezyjnej. Zastosowanie wacika nasączonego alkoholem jest jedną z opcji, jednak środek czyszczący, taki jak KATANA™ Cleaner, może być jeszcze lepszym rozwiązaniem, ponieważ czyści uzupełnienie chemicznie i eliminuje zanieczyszczenia.

 

Ryc. 11. Nakładka z ceramiki hybrydowej na wydrukowanym modelu.

 

Ryc. 12. Oddzielna nakładka.

 

KONDYCJONOWANIE ZĘBA I UZUPEŁNIENIA PROTETYCZNEGO

Następnie uzupełnienie poddano piaskowaniu (zgodnie z zaleceniami dotyczącymi większości hybrydowych materiałów ceramicznych) tlenkiem glinu o wielkości cząstek 50 μm przy użyciu urządzenia AquaCare (Akura Medical) (ryc. 13), a następnie zanurzono je w wodzie destylowanej w kąpieli ultradźwiękowej na 5 minut. W międzyczasie na całym sekstancie umieszczono koferdam, nadbudowę poddano piaskowaniu, podobnie jak wgłębienie nakładki, a następnie na szkliwo nałożono wytrawiacz na bazie kwasu fosforowego (Ultra Etch, Ultradent), po czym środek ten spłukano, a obszar osuszono (ryc. 14‑17). Czyste uzupełnienie poddano następnie kondycjonowaniu silanem zawierającym 10-MDP (CLEARFIL™ Ceramic Primer Plus, Kuraray Noritake Dental Inc.) zgodnie z instrukcją producenta (ryc. 18). Następnie nałożono uniwersalny materiał adhezyjny (CLEARFIL™ Universal Bond Quick) na wgłębienia nakładki oraz na preparację, a następnie przeprowadzono utwardzanie światłem w obu miejscach (ryc. 19 i 20). Jedną z zalet uniwersalnych materiałów adhezyjnych w porównaniu z trzystopniowymi systemami adhezyjnymi jest ich minimalna grubość warstwy, która nie wpływa negatywnie na dopasowanie uzupełnienia.

 

Ważne jest, aby podczas etapów procedury adhezyjnej zabezpieczyć sąsiednie zęby metalowymi paskami formówkowymi, co zapewni prawidłowe dopasowanie. Elementy te nie powodują trudności podczas zabiegu, lecz spełniają swoje zadanie: po osadzeniu uzupełnienia kompozyt lub cement użyty do jego osadzenia będzie można łatwo usunąć z powierzchni mezjalnych i dystalnych sąsiednich zębów, ponieważ nie zawierają one materiału adhezyjnego.

 

Ryc. 13. Piaskowanie nakładki …

 

Ryc. 14. … i struktury zęba.

 

Ryc. 15. Wytrawianie selektywne szkliwa, …

 

Ryc. 16. … a następnie dokładne spłukanie. Sąsiednie zęby są zabezpieczone metalowym paskiem formówkowym.

 

Ryc. 17. Struktura zęba po selektywnym wytrawieniu, przepłukaniu i wysuszeniu.

 

Ryc. 18. Aplikacja silanu.

 

Ryc. 19. Aplikacja uniwersalnego materiału adhezyjnego do nakładki.

 

Ryc. 20. Aplikacja uniwersalnego materiału adhezyjnego na strukturę zęba.

 

OSTATECZNE OSADZENIE

W tym przypadku podgrzaną pastę kompozytową (o temperaturze 55°C) wtłoczono do uzupełnienia, które następnie umieszczono poprzez wywieranie powolnego, stopniowego i silnego nacisku (ryc. 21 i 22). Nadmiar kompozytu usunięto za pomocą skalera w obszarach policzkowych i językowych oraz za pomocą nici dentystycznej (np. SuperFloss®, Oral-B) w obszarach międzyzębowych. Przeprowadzono kilka faz zwiększania ciśnienia, aż na styku zęba z uzupełnieniem nie stwierdzono już obecności materiału kompozytowego.

 

Ryc. 21. Podgrzana pasta kompozytowa użyta do ostatecznego osadzenia.

 

Ryc. 22. Uzupełnienie osadzone przy izolacji koferdamem.

 

Następnie kompozyt poddano polimeryzacji przez 30 sekund od strony policzkowej i językowej przy użyciu dwóch lamp polimeryzacyjnych, po czym na krawędzie nałożono żel glicerynowy i przeprowadzono polimeryzację od strony okluzyjnej przez kolejną minutę (ryc. 23). Jeśli podczas etapów nakładania poświęci się odpowiednią uwagę usunięciu nadmiaru kompozytu, kolejne etapy wykańczania będą przebiegały szybko i sprawnie (ryc. 24‑27). Wykończenie i wypolerowanie obszarów międzyzębowych przeprowadzono za pomocą końcówki EVA oraz pasków wykończeniowych 3M™ Sof-Lex™ Finishing Strips (3M). Do wykończenia powierzchni policzkowej i językowej zastosowano wiertło diamentowe o średniej ziarnistości w kształcie płomienia (średnica 14/16). Na koniec krawędzie należy wypolerować przy użyciu środków do polerowania kompozytów, takich jak TWIST™ DIA for Composite (Kuraray Noritake Dental Inc.). Po ustąpieniu działania znieczulenia miejscowego powinno wystąpić ustąpienie objawów bólowych, tak jak miało to miejsce w tym przypadku. Wyniki leczenia przedstawiono na ryc. 28 i 29.

 

Ryc. 23. Utwardzanie światłem przez warstwę żelu glicerynowego blokującego dostęp tlenu.

 

Ryc. 24. Wykończenie krawędzi policzkowej i językowej za pomocą wiertła diamentowego o średniej ziarnistości w kształcie płomienia.

 

Ryc. 25. Wykończenie obszarów międzyzębowych za pomocą końcówki EVA (drobnoziarnistej).

 

Ryc. 26. Sprawdzanie kontaktów okluzyjnych.

 

Ryc. 27. Polerowanie powierzchni zgryzowej.

 

SYTUACJA KOŃCOWA

Ryc. 28. Wynik leczenia – widok od strony policzkowej.

 

Ryc. 29. Wynik leczenia – widok od strony zgryzowej.

 

WNIOSEK

W przypadku zębów bocznych z wypełnieniami amalgamatowymi, charakteryzujących się znacznym stopniem zniszczenia, doskonałym rozwiązaniem może być wymiana uzupełnień na nakładki z ceramiki hybrydowej. Właściwości mechaniczne tego materiału są zazwyczaj lepsze niż w przypadku kompozytów warstwowych, obróbka jest możliwa bezpośrednio w gabinecie lub w laboratorium i przebiega stosunkowo szybko (nie wymaga wypalania), natomiast procedura klinicznego osadzania jest podobna do tej stosowanej w przypadku ceramiki szklanej, z tą zasadniczą różnicą, że w tym przypadku stosuje się piaskowanie zamiast wytrawiania wgłębienia uzupełnienia. Jedną z najważniejszych zalet ceramiki hybrydowej w porównaniu z ceramiką szklaną jest jednak możliwość modyfikacji uzupełnienia w dowolnym momencie. Dostępy endodontyczne można łatwo opracować i zamknąć kompozytem, punkty styczne szybko skorygować, a powierzchnię poleruje się lub ponownie poleruje w mgnieniu oka. Ponadto właściwości zużycia są zbliżone do właściwości struktury zęba, a pacjenci są zadowoleni z ich naturalnego wyglądu i odczucia. Właściwości estetyczne również są imponujące.

 

Dentysta:

ENZO ATTANASIO

 

Enzo Attanasio ukończył studia na kierunku stomatologia i protetyka stomatologiczna na Uniwersytecie Magna Graecia w Catanzaro w 2008 roku. W 2009 roku kontynuował specjalizację w zakresie zastosowania lasera i nowych technologii w leczeniu tkanek jamy ustnej i okolic ust na Uniwersytecie we Florencji. W tym samym roku uczestniczył również w kursie z zakresu endodoncji klinicznej, prowadzonym przez prof. Arnaldo Castellucciego w Centrum Szkoleniowym Mikroendodoncji we Florencji, gdzie w 2012 roku ukończył szkolenie z zakresu mikroendodoncji chirurgicznej. W 2017 roku uczestniczył w kursie poświęconym bezpośrednim i pośrednim uzupełnieniom adhezyjnym w centrum szkoleniowym „Think Adhesive” prof. Riccardo Beccianiego we Florencji, gdzie później został wykładowcą. Obecnie dr Attanasio, będący członkiem włoskiego stowarzyszenia AIC i prowadzący praktykę w Lamezia Terme we Włoszech, zajmuje się przede wszystkim endodoncją oraz estetyczną stomatologią zachowawczą.

 

Lekarz dentysta i technik dentystyczny – skuteczna komunikacja w procesie wykonywania odbudów protetycznych

Niezależnie od tego, czy jesteś lekarzem dentystą, czy technikiem dentystycznym, z pewnością przyświeca Ci ten sam cel – osiągnięcie przewidywalnych, trwałych i estetycznych rezultatów leczenia protetycznego. Choć odpowiedni dobór materiałów oraz prawidłowe stosowanie technik pracy mają kluczowe znaczenie dla powodzenia leczenia, istnieje jeszcze jeden aspekt, który często pozostaje niedoceniany – skuteczna komunikacja i sprawna wymiana informacji pomiędzy gabinetem stomatologicznym a laboratorium protetycznym.

 

Czy wiesz, jakich informacji potrzebuje Twój partner?

Zarówno lekarz dentysta, jak i technik dentystyczny powinni dokładnie wiedzieć, jakich informacji oczekuje druga strona, aby możliwe było wykonanie odbudowy zapewniającej optymalne dopasowanie, prawidłową funkcję i wysoką estetykę.
Jeżeli nie zostało jasno określone, jakie informacje należy przekazywać i w jaki sposób powinny one trafiać do partnera, warto poświęcić czas na wspólne ustalenie tych zasad. Takie spotkanie niezależnie od tego, czy odbywa się osobiście, czy online powinno prowadzić do opracowania standardowego procesu wymiany informacji pomiędzy gabinetem a laboratorium. Choć zakres wymaganych danych może się różnić w zależności od stopnia skomplikowania przypadku, większość przekazywanych informacji pozostaje taka sama.

 

Podczas takiego spotkania warto omówić wszystkie etapy leczenia, na których ścisła współpraca pomiędzy gabinetem a laboratorium ma istotny wpływ na końcowy efekt. Proces ten rozpoczyna się już po pierwszej wizycie pacjenta, a kończy w momencie osadzenia gotowej odbudowy. W kolejnych częściach przedstawiamy informacje niezbędne do planowania odbudów pośrednich, sposoby ich skutecznego przekazywania oraz najważniejsze elementy, o których warto pamiętać.

 

Współpraca zaczyna się jeszcze przed rozpoczęciem leczenia

Większość techników dentystycznych doskonale zna właściwości dostępnych materiałów protetycznych oraz ich zastosowanie w różnych sytuacjach klinicznych. Warto wykorzystać to doświadczenie i zaangażować laboratorium już na etapie planowania leczenia, najlepiej jeszcze przed rozpoczęciem preparacji zęba.
Ma to szczególne znaczenie w przypadku rozległych rekonstrukcji, ale jest równie istotne podczas wykonywania odbudowy pojedynczego zęba. Wybór materiału oraz konstrukcji odbudowy – monolitycznej, z redukcją typu cut-back czy opartej na podbudowie wpływa na ilość miejsca potrzebnego na odbudowę, a tym samym na zakres preparacji tkanek zęba.
Jeżeli celem jest leczenie zgodne z zasadami minimalnej inwazyjności, preparacja powinna być ograniczona wyłącznie do niezbędnego minimum. Właśnie dlatego tak ważne jest uwzględnienie opinii technika dentystycznego już na etapie planowania leczenia.

 

INFORMACJE ISTOTNE PRZY DOBORZE MATERIAŁU I PLANOWANIU LECZENIA

  • Obraz kliniczny przypadku,
  • Lokalizacja planowanej odbudowy w jamie ustnej,
  • Pierwsza odbudowa czy wymiana istniejącego uzupełnienia,
  • Ząb naturalny czy implant jako filar odbudowy,
  • Stopień zniszczenia tkanek zęba,
  • Stopień przebarwienia oraz kolor filaru,
  • Wrażliwość na materiały stomatologiczne oraz wywiad dotyczący alergii u pacjenta.

 

Im lepsza dokumentacja, tym lepiej dopasowana odbudowa

Przygotowanie dokumentacji przedstawiającej sytuację wyjściową oraz stan po preparacji zęba bywa dla lekarzy dentystów wyzwaniem. Ograniczone rozwarcie jamy ustnej, presja czasu czy trudności z utrzymaniem odpowiedniej suchości pola zabiegowego to tylko niektóre z czynników, które mogą utrudniać wykonanie precyzyjnego wycisku lub dokładnej rejestracji zwarcia.
Mimo tych trudności laboratorium protetyczne potrzebuje możliwie najdokładniejszych danych, zawierających wszystkie istotne informacje, przede wszystkim precyzyjnie odwzorowaną granicę preparacji. Im lepiej lekarz dentysta rozumie, jakich informacji potrzebuje technik dentystyczny do wykonania precyzyjnie dopasowanej odbudowy, tym łatwiej zadbać o właściwe przygotowanie dokumentacji już za pierwszym razem, niezależnie od napotykanych wyzwań.

 

INFORMACJE NIEZBĘDNE DO WYKONANIA ODBUDOWY OBEJMUJĄ:

  • Wycisk lub skan wewnątrzustny,
  • Rejestrację zwarcia,
  • Rejestrację łukiem twarzowym oraz analizę czynnościową (w przypadku złożonych rekonstrukcji),
  • Fotografie wewnątrzustne,
  • Fotografie zewnątrzustne (w przypadku odbudów w strefie estetycznej),
  • Informacje dotyczące koloru zęba.
  •  

 

Bezpośredni kontakt z pacjentem dostarcza dodatkowych informacji

Osobiste spotkanie z pacjentem pozwala technikowi dentystycznemu uzyskać wiele dodatkowych informacji dotyczących rysów twarzy, wyglądu uzębienia oraz wewnętrznej struktury koloru zębów. Dane te stanowią cenne wsparcie podczas wykonywania odbudów, umożliwiając uzyskanie naturalnego efektu estetycznego.

Jednoznaczna informacja zwrotna podczas przymiarki ułatwia wprowadzenie precyzyjnych korekt

Jeżeli podczas przymiarki okaże się, że odbudowa wymaga korekty, niezwykle ważne jest przekazanie laboratorium jasnej i uporządkowanej informacji zwrotnej. Pozwala to technikowi dentystycznemu wprowadzić dokładnie takie zmiany, jakich oczekuje lekarz, ograniczając konieczność kolejnych wizyt pacjenta oraz oszczędzając czas zarówno w gabinecie, jak i w laboratorium.

 

INFORMACJE NIEZBĘDNE DO WPROWADZENIA PRECYZYJNYCH KOREKT PO PRZYMIARCE

  • Kolor odbudowy,
  • Kształt, kontury i morfologia,
  • Proporcje,
  • Estetyka tkanek różowych i białych,
  • Wygląd twarzy, warg i zębów,
  • Fonetyka i funkcja żucia.

 

„Cyfryzacja sprawiła, że odległość przestała mieć znaczenie, a my możemy wykonywać wysokiej jakości odbudowy nawet dla pacjentów oddalonych o setki kilometrów.”
– dr Efe Çelebi

 

Zalecenia dotyczące cementowania – podstawa długoterminowego powodzenia leczenia

Rodzaj materiału, z którego wykonano odbudowę, jego wytrzymałość na zginanie oraz konstrukcja odbudowy – wszystkie te czynniki mają wpływ na sposób przygotowania powierzchni oraz wybór odpowiedniej metody cementowania odbudowy pośredniej.
Choć w przypadku wysoce estetycznych odbudów najczęściej preferowane jest cementowanie adhezyjne lub samoadhezyjne, uzupełnienia wykonane z wysoko przeziernego tlenku cyrkonu wymagają odmiennego postępowania niż odbudowy wykonane z dwukrzemianu litu.
Znając właściwości wybranego materiału, technik dentystyczny powinien przekazać lekarzowi dentyście zalecenia dotyczące odpowiedniego przygotowania odbudowy oraz procedury cementowania, którą należy zastosować w gabinecie.

 

INFORMACJE NIEZBĘDNE DO PRAWIDŁOWEGO CEMENTOWANIA ODBUDOWY OBEJMUJĄ:

  • Rodzaj materiału zastosowanego do wykonania odbudowy,
  • Informację, czy odbudowa została odpowiednio przygotowana w laboratorium,
  • Zalecany sposób przygotowania powierzchni w gabinecie (piaskowanie lub wytrawianie kwasem fluorowodorowym wraz z zalecanym czasem wytrawiania),
  • Zalecaną procedurę cementowania oraz rekomendowany system cementowania,
  • Zalecany sposób oczyszczenia odbudowy po przymiarce.

 

Jak ustandaryzować współpracę?

Istnieje wiele sposobów na ustandaryzowanie komunikacji pomiędzy gabinetem stomatologicznym a laboratorium protetycznym. W zależności od preferencji oraz przyjętego procesu pracy można wybrać model oparty na bezpośrednim kontakcie lub rozwiązaniach cyfrowych.
W przypadku tradycyjnego podejścia część informacji może być przekazywana za pomocą papierowych formularzy, natomiast pozostałe ustalenia odbywają się podczas bezpośrednich spotkań. Z kolei podejście cyfrowe opiera się na wykorzystaniu technologii obrazowania cyfrowego, oprogramowania do zarządzania przypadkami oraz platform komunikacyjnych umożliwiających sprawną wymianę wszystkich niezbędnych informacji.

 

Podejście oparte na bezpośredniej współpracy

W Laboratorio odontotecnico Castellano w Bolonii zespół kierowany przez Vincenzo Castellano stawia na osobisty kontakt z niemal każdym pacjentem jeszcze przed rozpoczęciem planowania leczenia. Opinia techników dentystycznych odgrywa istotną rolę podczas opracowywania planu leczenia. Współpracujący z laboratorium lekarze dentyści cenią ich wiedzę dotyczącą materiałów protetycznych oraz technologii cyfrowych, które rozwijają się niezwykle dynamicznie.
Dzięki temu zespół laboratorium potrafi doradzić, który materiał najlepiej sprawdzi się w danej sytuacji klinicznej, uwzględniając zarówno oczekiwania estetyczne pacjenta, jak i wymagania funkcjonalne.

 

Dzięki temu zespół laboratorium potrafi doradzić, który materiał najlepiej sprawdzi się w danej sytuacji klinicznej, uwzględniając zarówno oczekiwania estetyczne pacjenta, jak i wymagania funkcjonalne.


Jak podkreśla Vincenzo Castellano:
„Wybór materiału protetycznego już na tym etapie ma ogromne znaczenie, ponieważ jego właściwości mechaniczne, takie jak minimalna grubość ścianek, wpływają na zakres i głębokość preparacji. Pacjenci są również bardzo zadowoleni z możliwości poznania technika dentystycznego wykonującego ich odbudowy. Często, będąc już dobrze poinformowani przez lekarza dentystę oraz dzięki informacjom znalezionym w internecie, wykorzystują takie spotkanie, aby uzyskać dodatkowe wyjaśnienia dotyczące planowanego leczenia.”


Technik dentystyczny uczestniczy również w kolejnych etapach leczenia, takich jak przymiarka odbudowy, aby osobiście ocenić sytuację i poznać opinię pacjenta.
Spotkania online z pacjentami są wykorzystywane jedynie wtedy, gdy nie ma możliwości osobistego kontaktu. Zdaniem Vincenzo Castellano bezpośrednia rozmowa pozwala uzyskać znacznie więcej informacji istotnych dla osiągnięcia optymalnego efektu leczenia.


Jak sam mówi:
„Najważniejsze w kontakcie z pacjentem jest podejście oparte na relacjach międzyludzkich. Korzystając z zaawansowanych technologii cyfrowych, łatwo doprowadzić do nadmiernej standaryzacji procedur i zapomnieć, że po drugiej stronie znajduje się człowiek ze swoimi indywidualnymi cechami, oczekiwaniami i marzeniami, który powierza nam to, co dla niego najcenniejsze: swój uśmiech.”

 

Podejście cyfrowe

Przykładem laboratorium pracującego w pełni w oparciu o technologie cyfrowe jest DentLab – laboratorium założone w 2015 roku przez Dentgroup, największą w Turcji organizację zrzeszającą gabinety stomatologiczne (Dental Service Organization – DSO).
Jego założyciel, dr Efe Çelebi, wraz ze swoim zespołem opracował specjalny moduł laboratoryjny dla autorskiego systemu do zarządzania gabinetem DentSoft. Umożliwia on lekarzom dentystom elektroniczne przesyłanie zleceń za pomocą formularzy online wraz z pełną dokumentacją cyfrową obejmującą zdjęcia RTG, skany wewnątrzustne, skany twarzy oraz fotografie.
System wyraźnie wskazuje, które informacje są obowiązkowe. W razie potrzeby prowadzi również użytkownika przez kolejne etapy postępowania, rekomendując odpowiednie urządzenia, na przykład skanery wewnątrzustne, a także zalecane procedury i materiały.

 

Po przesłaniu zlecenia system automatycznie wyznacza planowany termin realizacji, dzięki czemu gabinet może od razu zaplanować kolejną wizytę pacjenta.
Każde zlecenie jest następnie weryfikowane. Jeżeli brakuje jakichkolwiek informacji, laboratorium kontaktuje się z gabinetem za pośrednictwem wbudowanego komunikatora. Zlecenia zawierające niepełne lub nieprawidłowe dane nie są przyjmowane do realizacji. Funkcja informacji zwrotnej pozwala technikowi dentystycznemu wskazać elementy wymagające uzupełnienia lub poprawy.
Po zaakceptowaniu zlecenia odbudowy są wykonywane i wysyłane do gabinetu w specjalnym opakowaniu umożliwiającym śledzenie przesyłki. Do każdej pracy dołączane są również zalecenia dotyczące przygotowania powierzchni odbudowy oraz procedury cementowania.
Jeżeli podczas przymiarki konieczne jest przekazanie dodatkowych uwag, mogą one zostać przekazane w formie nagrania wideo lub omówione podczas spotkania online.

Jak podsumowuje dr Efe Çelebi:
„Cyfryzacja sprawiła, że odległość przestała mieć znaczenie, a my możemy wykonywać wysokiej jakości odbudowy nawet dla pacjentów oddalonych o setki kilometrów.”
Aby wspierać ciągłe doskonalenie jakości pracy laboratorium, system wyposażono również w funkcję oceny wykonanych przypadków. Pozwala ona lekarzom dentystom oceniać dopasowanie, funkcję oraz estetykę każdej wykonanej odbudowy.

 


„W relacji z pacjentem najważniejsze jest podejście oparte na człowieku. Korzystając z zaawansowanych technologii cyfrowych, ryzykujemy nadmierną standaryzację procedur i możemy zapomnieć, że po drugiej stronie znajduje się człowiek – z własną osobowością, indywidualnymi potrzebami i oczekiwaniami – który powierza nam to, co ma najcenniejszego: swój uśmiech.”
– MDT Vincenzo Castellano

 

Podsumowanie

Dobrze zorganizowana, ustandaryzowana i dwukierunkowa komunikacja pomiędzy gabinetem stomatologicznym a laboratorium protetycznym stanowi jeden z kluczowych elementów wpływających na jakość leczenia protetycznego. Można ją wdrożyć zarówno z wykorzystaniem dostępnych systemów do zarządzania procesem pracy, jak i opracować indywidualnie, opierając się na papierowych formularzach oraz bezpośrednich spotkaniach.

 

Niezależnie od wybranego modelu warto poświęcić czas na wspólną rozmowę – podczas spotkania osobistego lub online – poświęconą organizacji komunikacji. Pozwala ona lepiej zrozumieć sposób pracy oraz wyzwania, z jakimi na co dzień mierzy się druga strona. Taka wiedza sprzyja budowaniu partnerskich relacji opartych na wymianie doświadczeń, konstruktywnej informacji zwrotnej oraz wspólnym doskonaleniu procesów.
Efektem jest sprawniejsza organizacja pracy, mniejszy poziom stresu, wyższa jakość wykonywanych odbudów oraz większa satysfakcja pacjentów.

 

Na zakończenie chcielibyśmy podziękować MDT Vincenzo Castellano oraz dr. Efe Çelebiemu za podzielenie się swoimi doświadczeniami i przedstawienie różnych podejść do organizacji współpracy pomiędzy gabinetem stomatologicznym a laboratorium protetycznym.

 

MDT Vincenzo Castellano Dr Efe Celebi

 

MDP od 1981 roku

Co by było, gdyby firma Kuraray Noritake Dental nie opracowała monomeru MDP?

 

Jaka byłaby jakość stomatologii adhezyjnej, gdyby firma Kuraray Noritake nie opracowała monomeru MDP? MDP okazał się bardzo skutecznym monomerem funkcjonalnym służącym do tworzenia trwałych wiązań ze szkliwem, zębiną i metalami. Najbardziej znanymi produktami zawierającymi MDP są CLEARFIL™ SE BOND oraz PANAVIA™.

 

Struktura monomeru adhezyjnego MDP

 

Adhezja do różnych podłoży jest możliwa dzięki MDP (diwodorofosforan metakryloiloksydecylowy), który wykazuje zdolność tworzenia długotrwałego, wytrzymałego i stabilnego wiązania zarówno z tkanką zębową, jak i tlenkami metali. Badania przeprowadzone w ciągu ostatnich kilku dziesięcioleci wykazały skuteczność MDP. Pierwszym produktem firmy Kuraray Noritake Dental zawierającym MDP był PANAVIA EX. Następnie pojawiły się różne inne systemy adhezyjne i łączące. Nasze najnowsze produkty, PANAVIA™ V5 i CLEARFIL™ Universal Bond, również w znacznym stopniu opierają się na właściwościach oryginalnego monomeru MDP. MDP ma następującą strukturę:

 

  1. grupa z podwójnym wiązaniem na końcu łańcucha służąca do polimeryzacji
  2. hydrofobowa grupa alkilowa, zapewniająca zachowanie delikatnej równowagi między właściwościami hydrofobowymi a hydrofilowymi, oraz
  3. hydrofilowa grupa fosforanowa, zapewniająca skuteczność demineralizacji kwasowej oraz wiązanie chemiczne ze strukturą zęba.

 

Ryc. 1. Struktura chemiczna monomeru adhezyjnego (MDP).

 

Historia

 

W latach od 1978 roku do końca lat 90. XX wieku udało się zwiększyć wytrzymałość wiązania z zębiną do poziomu przewyższającego wytrzymałość właściwą samej zębiny. MDP odegrało znaczącą rolę w tym rozwoju. Silne wiązanie jonowe z wapniem z hydroksyapatytu (HAp) tkanek zęba sprawia, że ewentualne uszkodzenia mają charakter kohezyjny w zębinie, a nie wynikają z wad materiału adhezyjnego. Oprócz badań in vitro potwierdzających wytrzymałość tego wiązania, imponująca jest również długoterminowa trwałość kliniczna odnotowana w ciągu 13 lat.

 

Badania naukowe

 

Badania przeprowadzone przez Yaun i wsp. (2007) wskazują, że za degradację warstwy hybrydowej w znacznym stopniu odpowiadają wady występujące wzdłuż strefy połączenia. Produkt CLEARFIL™ SE BOND nie wykazywał żadnych tego rodzaju wad. W związku z tym oczekiwano, że SE BOND również wykaże stabilne wiązanie z tkanką zębową. Niedawno Peumans i wsp. z Uniwersytetu w Leuven w Belgii stwierdzili, że produkt CLEARFIL™ SE BOND nadal wykazuje doskonałą skuteczność kliniczną po 13 latach.

 

W swojej publikacji w czasopiśmie Journal of Dental Research 83 z 2004 roku Yoshida i wsp. doszli do wniosku, że wybór monomeru adhezyjnego odgrywa istotną rolę w skuteczności materiału adhezyjnego. Stwierdzili, że MDP okazał się najlepszy i najszybszy w testach dotyczących adhezji chemicznej (wiązania jonowego) oraz stabilności w wilgotnym środowisku (nierozpuszczalność) – lepszy i bardziej stabilny niż kolejno 4-MET i Phenyl-P.

 

Po 35 latach MDP nadal nie ma sobie równych. Do tej pory żadnemu producentowi nie udało się opracować monomeru adhezyjnego o lepszych właściwościach adhezyjnych w połączeniu z trwałą wytrzymałością wiązania. Podjęto wiele prób, ale żadna z nich nie zakończyła się sukcesem. W międzyczasie wygasł patent firmy Kuraray na MDP. Otworzyło to rynek dla innych producentów, umożliwiając im syntezę własnego MDP. Tylko kilka firm chemicznych spoza branży stomatologicznej dostarcza MDP innym producentom systemów adhezyjnych, a synteza MDP o wysokiej czystości pozostaje niezwykle trudna.

 

Niedawno Kumiko Yoshihara i wsp. opublikowali artykuł pt. „Functional monomer impurity affects adhesive performance” w czasopiśmie Dental Materials 31 (2015), str. 1493–1501. Doszli do wniosku, że trzy badane przez nich MDP charakteryzowały się różnym stopniem czystości. We wszystkich trzech wersjach MDP zaobserwowano różnice w powstałych warstwach hybrydowych: zarówno zanieczyszczenia, jak i obecność dimerów miały wpływ na skuteczność wytrawiania HAp, a także na intensywność występowania nanowarstw oraz wytrzymałość bezpośredniego wiązania.

 

μTBS monomerów MDP różnego pochodzenia

Yoshihara K i wsp. Functional monomer impurity affects adhesive performance Dent Mater 31, 1493-1501, 2015.

 

Ryc. 2.

 

Wyjaśnienie

 

Trzy monomery 10-MDP zbadane w ramach tego badania wyraźnie wykazały różnice w zakresie stopnia czystości. W przypadku trzech wersji 10-MDP zaobserwowano różnice w ultrastrukturze powstałych warstw hybrydowych. Zarówno zanieczyszczenia, jak i obecność dimerów miały wpływ na skuteczność wytrawiania HAp, intensywność nanowarstw i wytrzymałość „bezpośredniego” wiązania.

 

„Można oczekiwać, że czystość 10-MDP zawartego w dostępnych na rynku primerach, materiałach adhezyjnych i cementach stomatologicznych będzie miała wpływ na właściwości wiązania.”

 

Jak uzyskać trwałą adhezję i dodatkową ochronę ubytku?

Z nagradzanym systemem CLEARFIL™ SE Protect


Choć w wielu sytuacjach klinicznych wystarczy system wiążący zapewniający szybkie, łatwe i trwałe połączenie z tkankami zęba, niektóre przypadki wymagają czegoś więcej. Opracowany przez Kuraray Noritake Dental Inc. CLEARFIL™ SE Protect oferuje nie tylko niezawodną adhezję, ale również dodatkową ochronę ubytku, przede wszystkim dzięki właściwościom antybakteryjnym.

 

CLEARFIL™ SE Protect to sprawdzony, dwuskładnikowy system wiążący typu self-etch, oparty na tej samej technologii co uznawany za złoty standard CLEARFIL™ SE BOND, ceniony za wysoką siłę wiązania do szkliwa i zębiny.

 

Dodatkowo CLEARFIL™ SE Protect wykorzystuje dwie zaawansowane technologie: długotrwałe uwalnianie fluoru oraz antybakteryjny monomer MDPB, który eliminuje bakterie natychmiast po kontakcie. Dzięki temu nie ma potrzeby stosowania oddzielnego preparatu do oczyszczania ubytku, co przekłada się zarówno na większą efektywność pracy, jak i trwałość wykonywanych odbudów.

 

To właśnie te właściwości sprawiły, że CLEARFIL™ SE Protect po raz kolejny otrzymał wyróżnienie Dental Advisor Top Product Award w kategorii Direct Restoratives – Bonding Agent: Self-Etch.

 

 

Najważniejsze cechy systemu CLEARFIL™ SE Protect:

  • szybka i prosta aplikacja przy minimalnej wrażliwości na technikę pracy,
  • sprawdzony, dwuetapowy system wiążący typu self-etch, zapewniający wysoką siłę wiązania do szkliwa i zębiny,
  • skuteczne, antybakteryjne oczyszczanie ubytku,
  • praktycznie całkowity brak nadwrażliwości pozabiegowej.

 

WYRÓŻNIENIE DENTAL ADVISOR: DŁUGOTRWAŁA SKUTECZNOŚĆ I WŁAŚCIWOŚCI ANTYBAKTERYJNE

W tym roku konsultanci Dental Advisor szczególnie wyróżnili CLEARFIL™ SE Protect za jego długoterminową skuteczność kliniczną oraz właściwości antybakteryjne. Wieloletnie badania potwierdziły wysoką odporność na mikroprzeciek oraz brak przebarwień brzeżnych odbudów.

Antybakteryjne działanie preparatu wynika z obecności monomeru MDPB, zawierającego dodatnio naładowaną grupę pirydyniową, która przyciąga ujemnie naładowane komórki bakterii. W kontakcie z bakteriami dochodzi do uszkodzenia ich błony komórkowej, co prowadzi do ich rozpadu, pozostawiając oczyszczoną powierzchnię ubytku, stanowiącą odpowiednią podstawę do wykonania trwałej odbudowy.

Po polimeryzacji monomer MDPB zostaje trwale związany w strukturze systemu wiążącego, zachowując swoje właściwości bez negatywnego wpływu na otaczające tkanki.

 

 

Eksperci Dental Advisor wysoko ocenili również właściwości użytkowe systemu oraz praktycznie całkowity brak nadwrażliwości pozabiegowej. Jeden z oceniających podsumował swoje doświadczenia następująco: „Dzięki unikalnemu systemowi dozowania aplikacja primera i bondu jest łatwa, a ilość materiału można precyzyjnie kontrolować.”

 

 

SPRAWDZONE ROZWIĄZANIE DO TRWAŁEJ ADHEZJI

Łącząc sprawdzoną skuteczność adhezyjną z właściwościami antybakteryjnymi oraz potwierdzoną długoterminową trwałością, CLEARFIL™ SE Protect nadal wyróżnia się wśród systemów wiążących typu self-etch. Kolejne wyróżnienie przyznane przez Dental Advisor potwierdza jego wartość jako niezawodnego, wielofunkcyjnego systemu wiążącego dla lekarzy dentystów poszukujących rozwiązania, które zapewnia zarówno efektywność pracy, jak i przewidywalne rezultaty kliniczne.

 

 

Więcej informacji można znaleźć na stronie Dental Advisor.

 

Odkryj pełny potencjał najwyższej jakości cyrkonu

JAK ZMIANA MATERIAŁU MOŻE WPŁYNĄĆ NA PRACĘ LABORATORIUM PROTETYCZNEGO

Decyzja o zmianie stosowanego materiału cyrkonowego nigdy nie jest łatwa. Czy przejście na KATANA™ Zirconia było dobrą decyzją? Swoimi doświadczeniami dzieli się trzech właścicieli laboratoriów protetycznych.

 

Nie wszystkie materiały z tlenku cyrkonu są takie same. Technicy dentystyczni na całym świecie doskonale wiedzą, że dyski cyrkonowe mogą znacząco różnić się jakością w zależności od zastosowanych surowców oraz procesu produkcji. Największe różnice dotyczą ich właściwości mechanicznych i optycznych, które kształtowane są już na etapie wytwarzania materiału.

 

Na pierwszy rzut oka produkty cyrkonowe renomowanych producentów mogą wydawać się bardzo podobne. W rzeczywistości jednak często różnią się cechami, których nie widać gołym okiem. Osiągnięcie najwyższej jakości wymaga zastosowania wysokogatunkowych surowców, zaawansowanych procesów oczyszczania i prasowania oraz precyzyjnie kontrolowanego procesu wstępnej synteryzacji. To właśnie te elementy przekładają się na wysoką jakość wykonywanych prac oraz ograniczenie liczby koniecznych poprawek.

 

Wybór wysokiej jakości materiału cyrkonowego ma szczególne znaczenie podczas wykonywania złożonych konstrukcji protetycznych oraz stosowania zaawansowanych technik obróbki. Odpowiedni materiał może mieć decydujący wpływ na jakość, estetykę i trwałość gotowej odbudowy.

 

Rozmawialiśmy z przedstawicielami trzech norweskich laboratoriów protetycznych, aby zapytać, dlaczego zdecydowali się przejść na materiały z serii KATANA™ Zirconia Multi-Layered firmy Kuraray Noritake Dental Inc. oraz jakie korzyści przyniosła im ta decyzja. Swoimi doświadczeniami dzielą się: Espen Rørstad, właściciel i dyrektor zarządzający Vestfold Dental w Tønsberg, Lucas Andvik, dyrektor zarządzający Cicero Dental AS w Trondheim, oraz Egil Berg, dyrektor ds. technologii dentystycznej w Berg Dental w Askim. Wszyscy chętnie opowiadają o swoich doświadczeniach i praktycznych wskazówkach dotyczących pracy z materiałami KATANA™ Zirconia.

 

CZAS NA ZMIANĘ

Powody poszukiwania alternatywnych materiałów cyrkonowych były różne. Espen Rørstad, technik dentystyczny z 24-letnim doświadczeniem, szukał materiału oferującego jeszcze lepszą wytrzymałość i estetykę. „Materiały cyrkonowe rozwijają się dziś niezwykle dynamicznie. Szczególnie moją uwagę zwróciły dyski oferujące wielowarstwową strukturę koloru, zróżnicowaną przezierność oraz wysoką wytrzymałość na zginanie. Początkowo testowałem materiał innego renomowanego producenta. Następnie otrzymałem jeden dysk KATANA™ Zirconia YML. Od razu zrobiły na mnie wrażenie jednorodność, wysoki stopień zagęszczenia materiału oraz jego właściwości optyczne. Od momentu wykonania pierwszej pracy z KATANA™ Zirconia YML nie korzystam już z żadnego innego materiału cyrkonowego.”

 

"Od razu zrobiły na mnie wrażenie jednorodność, wysoki stopień zagęszczenia materiału oraz jego właściwości optyczne."

- Espen Rørstad -

 

Espen Rørstad

właściciel i dyrektor generalny kliniki Vestfold Dental w Tønsbergu.

Lucas Andvik

dyrektor generalny firmy Cicero Dental AS w Trondheim.

Egil Berg

dyrektror generalny ds. technologii stomatologicznej w firmie Berg Dental w Askim.

 

WYBÓR ODPOWIEDNIEGO MATERIAŁU

Egil Berg wykorzystuje KATANA™ Zirconia YML w większości wskazań, natomiast KATANA™ Zirconia HTML Plus wybiera do rozległych rekonstrukcji obejmujących dziesięć lub więcej punktów. W większości przypadków wykonuje odbudowy monolityczne z niewielką redukcją powierzchni przedsionkowych, przeznaczonych pod ceramikę licującą. Podobnie pracuje Espen Rørstad. Również on regularnie wykorzystuje KATANA™ Zirconia YML do rekonstrukcji o zasięgu ok. dziesięć punktów, a także w pracach na implantach z zastosowaniem baz tytanowych. „W przypadku odbudów o większej rozpiętości najczęściej wybieram KATANA™ Zirconia HTML Plus, a sporadycznie również KATANA™ Zirconia HT w połączeniu z tradycyjną techniką licowania ceramiką.” Z kolei Lucas Andvik korzysta ze wszystkich czterech wielowarstwowych dysków cyrkonowych Kuraray Noritake Dental Inc. (KATANA™ Zirconia UTML, STML, HTML Plus i YML), dzięki czemu może dobrać materiał najlepiej odpowiadający wymaganiom każdej pracy.

 

OPRACOWANIE OPTYMALNEGO PROCESU PRACY

Wprowadzenie nowego materiału zawsze wymaga czasu, aby opracować procedury zapewniające powtarzalne i przewidywalne rezultaty. Jak podkreśla Espen Rørstad, w przypadku KATANA™ Zirconia osiągnięcie odpowiednich parametrów pracy i uzyskanie wysokiej jakości rezultatów zajęło stosunkowo niewiele czasu. Jego zdaniem kluczowym elementem podczas pracy z KATANA™ Zirconia YML jest właściwe rozmieszczenie obiektów w dysku na etapie projektowania. „Prawidłowe pozycjonowanie ma kluczowe znaczenie dla powodzenia pracy. Wielopunktowe odbudowy zachowują odpowiednią wytrzymałość tylko wtedy, gdy są rozmieszczone zgodnie z zaleceniami producenta. Krzywa przyswajania tej umiejętności jest stosunkowo krótka a dzięki temu nie obserwujemy żadnych problemów z pęknięciami i uszkodzeniami naszych uzupełnień.” Lucas Andvik również wprowadził niewielkie zmiany w swoim procesie wykonywania uzupełnień z tlenku cyrkonu. „Na początku próbowaliśmy umieszczać odbudowy w dyskach o tej samej wysokości, których używaliśmy wcześniej, co okazało się dość trudne. Aby zapewnić odpowiednią ilość miejsca na łączniki oraz móc pozycjonować wielopunktowe odbudowy w środkowych warstwach krążka, zgodnie z zaleceniami producenta, zaczęliśmy stosować wyższe dyski. Dzięki temu początkowe trudności szybko przestały być problemem.”

 

 

CO WYRÓŻNIA KATANA™ Zirconia?

KATANA™ Zirconia jest tworzona z najwyższą precyzją na każdym etapie produkcji. Od wytwarzania proszków cyrkonowych, przez prasowanie dysków, aż po końcową kontrolę jakości – cały proces pozostaje pod ścisłą kontrolą, aby zapewnić niezmiennie wysoką jakość materiału. To efekt dziesięcioleci doświadczenia w opracowywaniu materiałów ceramicznych oraz pełnej kontroli nad procesem produkcji prowadzonej we własnym zakresie. Każdy dysk odzwierciedla tę precyzję i doświadczenie, oferując wysokiej jakości materiał cyrkonowy o wyjątkowych właściwościach.

 

Dwugradientowa struktura (YML)

Płynne przejście zarówno pod względem przezierności, jak i wytrzymałości.

 

Wysoka stabilność materiału przed synteryzacją

Możliwość wykonywania cienkich brzegów bez ryzyka wykruszeń. Mniejsza liczba łączników technologicznych, łatwiejsza obróbka oraz bardziej efektywne wykorzystanie materiału.

 

Optymalnie dobrana zawartość tlenku itru (yttrii)

Każda warstwa została zaprojektowana tak, aby zapewnić odpowiednią przezierność tam, gdzie ma ona znaczenie estetyczne, oraz wysoką wytrzymałość tam, gdzie jest ona najbardziej potrzebna.

 

Szybka synteryzacja

Cykl trwający zaledwie 54 minuty, zapewniający powtarzalne efekty estetyczne oraz wysokie właściwości mechaniczne.

 

Zoptymalizowana gęstość i współczynnik rozszerzalności cieplnej (CTE)

Jednorodna gęstość oraz stabilny współczynnik rozszerzalności cieplnej we wszystkich warstwach ograniczają odkształcenia podczas synteryzacji i zapewniają wysoką dokładność dopasowania.

 

ŁATWE OPRACOWANIE ODBUDÓW

Jedną z praktycznych zalet KATANA™ Zirconia jest łatwość opracowania odbudów po frezowaniu. Jak podkreśla Lucas Andvik: „Opracowanie odbudów wykonanych z KATANA™ Zirconia jest łatwiejsze niż w przypadku innych materiałów. Można bezpiecznie pracować nawet bardzo blisko brzegów odbudowy, bez zwiększania ryzyka pęknięć. Inne materiały wydają się mniej zwarte i bardziej miękkie, co może prowadzić do wykruszania brzegów. Ta łatwość opracowania całkowicie zmieniła nasz proces produkcyjny i ma duży wpływ na jakość uzyskiwanych rezultatów.” Espen Rørstad i Egil Berg również podkreślają, że praca z tym materiałem jest wyjątkowo komfortowa. Espen dodatkowo zwraca uwagę, że estetyka odbudów wykonywanych tą metodą spotyka się z bardzo pozytywnym odbiorem lekarzy dentystów współpracujących z ich laboratorium.

 

"Opracowanie odbudów wykonanych z KATANA™ Zirconia jest łatwiejsze niż w przypadku innych materiałów."

- Lucas Andvik -

 

SYNTERYZACJA – KLUCZ DO OPTYMALNYCH REZULTATÓW

Jednym z najważniejszych etapów wykonywania odbudów cyrkonowych jest proces synteryzacji. Praktycznie wszyscy czołowi producenci wysokoprzeziernych materiałów cyrkonowych zalecają regularną kalibrację pieców oraz kontrolę rzeczywistej temperatury spiekania, aby zapewnić optymalne rezultaty. Poszczególne materiały wymagają jednak różnych harmonogramów synteryzacji. Kuraray Noritake Dental Inc. oferuje trzy programy odpowiednie dla wszystkich czterech materiałów z serii KATANA™ Zirconia Multi-Layered. Standardowy program trwający siedem godzin przeznaczony jest do wszystkich rodzajów odbudów protetycznych. Programy szybkiej synteryzacji – 54- i 90-minutowy – są zalecane do odbudów obejmujących maksymalnie trzy punkty. W przypadku KATANA™ Zirconia Block (bloczków cyrkonowych) możliwa jest nawet synteryzacja trwająca 18 minut. Lucas Andvik wykorzystuje siedmiogodzinny program do nocnej synteryzacji rozległych prac, natomiast w ciągu dnia stosuje szybkie spiekanie pojedynczych koron i niewielkich mostów. Po zakupie nowego pieca po prostu wdrożył zalecane przez producenta harmonogramy.
Espen Rørstad nieznacznie zmodyfikował ustawienia pieca i uważa szybką synteryzację za doskonałe rozwiązanie w pilnych przypadkach. Egil Berg preferuje synteryzację nocną. „Bardzo ważne jest korzystanie z nowoczesnego pieca wysokiej jakości, jego regularne czyszczenie, kalibracja oraz przestrzeganie zaleceń producenta. Każdemu, kto napotyka problemy, polecam zwrócić szczególną uwagę na prawidłowe nagrzewanie i chłodzenie. Tylko wtedy można uzyskać maksymalną wytrzymałość i estetykę, a także idealnie płynne przejścia pomiędzy poszczególnymi warstwami materiału.”

 

MIKROLICOWANIE – NOWE PODEJŚCIE DO WYKAŃCZANIA ODBUDÓW

We wszystkich trzech laboratoriach wdrożenie KATANA™ Zirconia doprowadziło do zmiany sposobu wykańczania prac na bardziej efektywny. Espen Rørstad mówi: „Przejście na KATANA™ Zirconia pozwoliło nam zwiększyć udział odbudów pełnokonturowych i z minimalnym cut-backiem z około 40% do 80%. W odcinku przednim wykonujemy niewielki cut-back od strony przedsionkowej i stosujemy mikrowarstwowanie ceramiką. W odcinku bocznym odbudowy pozostają całkowicie monolityczne i otrzymują jedynie delikatnie podbarwienie. Klasyczne licowanie wykonujemy już wyłącznie na specjalne życzenie.” Egil Berg dodaje: „Całkowicie zrezygnowaliśmy z tradycyjnego licowania ceramiką na rzecz mikrowarstwowania, szczególnie w połączeniu z KATANA™ Zirconia YML. Efekty estetyczne są tak dobre, że jeden z lekarzy zajmujących się stomatologią estetyczną zadzwonił do mnie z pytaniem, czy zamiast cyrkonu nie zastosowaliśmy dwukrzemianu litu.”
Również Lucas Andvik ograniczył licowanie ceramiką: „Odeszliśmy od pełnego cut-backu na rzecz mikrowarstwowania, wykorzystując ten sam system ceramiki zarówno do dwukrzemianu litu, jak i cyrkonu.” W obszarach poddziąsłowych i dodziąsłowych często ogranicza się jedynie do dokładnego wypolerowania odbudów, aby uzyskać maksymalną biozgodność. Takie rozwiązanie spotyka się z bardzo pozytywnym odbiorem lekarzy dentystów.

 

CZY BYŁO WARTO?

Egil Berg podsumowuje:
„Po wdrożeniu odpowiedniego procesu pracy i dostosowaniu wszystkich parametrów, praca z KATANA™ Zirconia jest naprawdę bardzo komfortowa. Mój zespół ceni łatwość opracowania materiału, sprawny proces produkcyjny i przewidywalne rezultaty. Choć sam materiał bywa droższy od niektórych konkurencyjnych cyrkonów, całkowity koszt produkcji jest zdecydowanie niższy. Nie mamy już problemów z pęknięciami ani koniecznością wykonywania prac od nowa. Jednorodna struktura materiału wydłuża żywotność narzędzi frezujących, a jednocześnie zwiększa stabilność cienkich brzegów odbudów. Dyski są tak jednorodne, że mogę synteryzować rozległe mosty bez wsporników synteryzacyjnych!”

 

„Dyski są tak jednorodne, że mogę synteryzować rozległe mosty bez wsporników synteryzacyjnych!” – Egil Berg – Podobnego zdania jest Lucas Andvik: „Wszyscy w naszym laboratorium są bardzo zadowoleni z pracy z KATANA™ Zirconia. Moja wspólniczka Katharina testowała wiele materiałów różnych renomowanych producentów i nigdy nie spotkała niczego porównywalnego. Nasi technicy uważają KATANA™ Zirconia za najbardziej wszechstronny i estetyczny materiał, z jakim pracowali. Wszystkie cztery warianty sprawdzają się znakomicie. Zachęcam również do udziału w szkoleniach organizowanych przez Kuraray Noritake Dental Inc. Prowadzący dysponują ogromną wiedzą i przekazują wiele praktycznych wskazówek, które naprawdę ułatwiają codzienną pracę.”
Espen Rørstad również nie ma wątpliwości: „Pod względem estetyki KATANA™ Zirconia to najlepszy materiał cyrkonowy, z jakim miałem do czynienia, a przez ostatnie dekady przetestowałem ich naprawdę wiele. Jestem bardzo zadowolony zarówno z samego materiału, jak i ze współpracy oraz wsparcia zespołu Kuraray Noritake Dental. Zadowolony jest także mój zespół, ale najważniejsze są opinie naszych klientów. Jeden z nich przez lata zamawiał wyłącznie konkretny materiał cyrkonowy. Kiedy przeszliśmy na KATANA™ Zirconia, początkowo nic mu o tym nie powiedzieliśmy. Dziś wie, z jakiego materiału korzystamy, i jest jeszcze bardziej zadowolony z rezultatów.” Espen podkreśla również, że z ekonomicznego punktu widzenia KATANA™ Zirconia YML z powodzeniem konkuruje nawet z tańszymi materiałami cyrkonowymi, ponieważ proces produkcyjny jest bardziej wydajny, a uzyskiwane rezultaty pozostają przewidywalne.

Zmiana materiału cyrkonowego wymaga czasu i zaangażowania, jednak doświadczenia norweskich laboratoriów pokazują, że inwestycja ta szybko przynosi wymierne korzyści. KATANA™ Zirconia łączy wysoką estetykę, wytrzymałość oraz wydajność pracy. Choć wdrożenie nowego procesu wymaga odpowiedniego przygotowania, efektem są lepsza jakość wykonywanych odbudów, mniejsza liczba poprawek oraz większy komfort pracy. Kluczem do sprawnego przejścia na nowy materiał są dokładne testy oraz odpowiednie szkolenie zespołu.

PRAKTYCZNE WSKAZÓWKI 

 

  • Zweryfikuj i dostosuj parametry frezowania, synteryzacji oraz wykańczania uzupełnień zgodnie z zaleceniami producenta. 
  • Przeszkol zespół z zakresu prawidłowego pozycjonowania odbudów w dysku, aby zapewnić optymalną wytrzymałość i estetykę.
  • Dobieraj odpowiedni materiał cyrkonowy do konkretnych wskazań klinicznych.
  •  Regularnie kalibruj i czyść piece do synteryzacji oraz kontroluj dokładność parametrów termicznych, aby ograniczyć ryzyko powstawania pęknięć i problemów estetycznych.
  • Współpracuj z dostawcą materiałów, korzystając z jego wsparcia technicznego podczas wdrażania nowych procesów pracy.

 

Mocne połączenie to połowa sukcesu.

Przypadek kliniczny dr. Zygintas Jonaitis

 

MINIMALNIE INWAZYJNA POŚREDNIA ODBUDOWA W ODCINKU BOCZNYM

Celem nowoczesnej stomatologii jest zachowanie jak największej ilości naturalnych tkanek zęba. Niezależnie od tego, czy decydujemy się na odbudowę bezpośrednią, czy pośrednią, dostępny jest cały wachlarz narzędzi, technik i materiałów, które ułatwiają życie lekarzowi, a dzięki nim wyniki leczenia stają się bardziej przewidywalne i trwałe. Rozwiązania te mają na celu ułatwić podejmowanie decyzji o tym, które tkanki zęba wymagają usunięcia, wspomóc doczyszczanie ubytków lub zwiększyć skuteczność połączenia materiałów z tkankami zęba bez komplikowania procedur leczenia.
Na poniższym przykładzie klinicznym opisano możliwy przebieg leczenia odtwórczego.

 

KONIECZNA WYMIANA WYPEŁNIENIA

U prezentowanego pacjenta naszą uwagę przykuło wypełnienie kompozytowe w pierwszym zębie trzonowym. Było ono bardzo rozległe, starte, nie miało odpowiedniego kształtu anatomicznego i prawidłowych kontaktów zwarciowych, wykazywało nieszczelność brzeżną i oznaki próchnicy wtórnej (ryc. 1). Ząb reagował na słodkie i zimne. Było oczywiste, że naprawa tego wypełnienia nie jest najlepszym rozwiązaniem: należało je wymienić.
Ze względu na rozmiar istniejącego wypełnienia kompozytowego zdecydowano o wykonaniu pośredniego uzupełnienia, które pozwoliłoby zachować jak najwięcej naturalnych tkanek zęba, zapewniając jednocześnie długoczasowe utrzymanie w jamie ustnej.

 

Ryc. 1. Sytuacja wyjściowa.

 

SELEKTYWNE USUWANIE PRÓCHNICY

Po założeniu koferdamu, ostrożnie usunięto istniejące wypełnienie, odsłaniając próchnicę wtórną pod materiałem kompozytowym (ryc. 2 i 3). Aby ułatwić selektywne usuwanie próchnicy aż do warstwy zębiny remineralizowanej (niezainfekowanej), zastosowano Caries Detector (Kuraray Noritake Dental Inc.) (ryc. 4). Płyn ten barwi tylko zainfekowaną tkankę, dzięki czemu można ją łatwo zidentyfikować i selektywnie usunąć za pomocą narzędzi rotacyjnych (ryc. 5). Pomaga to operatorowi zachować zębinę remineralizowaną, która może pozostać w ubytku i – jeśli jest dobrze uszczelniona – nie stanowi zagrożenia dla przyszłej odbudowy.

 

Ryc. 2. Izolacja pola zabiegowego za pomocą koferdamu.

 

Ryc. 3. Usunięcie starego wypełnienia kompozytowego.

 

Ryc. 4. Aplikacja Caries Detector w celu uwidocznienia zainfekowanej zębiny.

 

Ryc. 5. Ubytek po usunięciu zainfekowanej zębiny.

 

PROCEDURY ADHEZYJNE I PODBUDOWA

Po opracowaniu, ząb został dodatkowo oczyszczony preparatem KATANA™ Cleaner (Kuraray Noritake Dental Inc.; Ryc. 6). Ten środek może być używany zarówno wewnątrzustnie, jak i zewnątrzustnie, a jego działanie polega na skutecznym usuwaniu powierzchownych zanieczyszczeń, które mogłyby zaburzać adhezję – jest to kluczowy krok, ponieważ silne i trwałe połączenie adhezyjne gwarantuje trwałą odbudowę. Następnie zastosowano CLEARFIL™ SE Protect (Kuraray Noritake Dental Inc.) zgodnie z instrukcją producenta. Jest to samotrawiący system wiążący, który zawiera MDPB, monomer o działaniu przeciwbakteryjnym (Ryc. 7.). Potem w części zębinowej umieszczono warstwę włókna polietylenowego, nasączonego wspomnianym CLEARFIL™ SE Protect Bond i pokryto płynnym kompozytem (CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal, Kuraray Noritake Dental Inc.). Kolejnym krokiem było nałożenie warstwy kompozytu wzmacnianego włóknem szklanym i jego polimeryzacja. Za pomocą skanera wewnątrzustnego pobrano skan preparacji a laboratorium techniczne wykonało uzupełnienie z ceramiki szklanej.

 

Ryc. 6. Oczyszczenie ubytku preparatem KATANA™ Cleaner.

 

Ryc. 7. Nałożenie na ząb samotrawiącego systemu wiążącego ze środkiem antybakteryjnym.

 

Ryc. 8. Podbudowa z włókien szklanych impregnowanych systemem wiążącym i płynnego kompozytu.

 

Ryc. 9. Warstwa kompozytu wzmocnionego krótkimi fragmentami włókna szklanego.

 

PRZYGOTOWANIE ZĘBA I CEMENTOWANIE ADHEZYJNE

Powierzchnię tkanek oczyszczono (Ryc. 10.) i odpowiednio przygotowano, aby zapewnić mocne i trwałe połączenie pomiędzy zębem, a uzupełnieniem protetycznym. Tkanki zęba i podbudowa kompozytowa zostały przygotowywane zgodnie z zaleceniami producenta cementu PANAVIA™ V5, począwszy od zastosowania PANAVIA™V5 Tooth Primer. Wewnętrzną powierzchnię pracy protetycznej wytrawiono kwasem fluorowodorowym, a następnie zaaplikowano primer do ceramiki (CLEARFIL™ Ceramic Primer Plus, Kuraray Noritake Dental Inc.). Po czym na odbudowę nałożono cement PANAVIA™ V5 Paste (Ryc. 12.) i osadzono ją w jamie ustnej. Cement dokładnie spolimeryzowano, brzegi uzupełnienia oczyszczono i wypolerowano (ryc. 13), a koferdam zdjęto. Ryciny 14 i 15 przedstawiają rezultat leczenia.

 

Ryc. 10. Ząb przygotowany do cementowania adhezyjnego.

 

Ryc. 11. Powierzchnia dopreparacyjna uzupełnienia protetycznego przygotowana za pomocą primera do ceramiki.

 

Ryc. 12. Nałożenie wybranego cementu na pracę protetyczną.

 

Ryc. 13. Praca protetyczna na filarze.

 

Ryc. 14. Widok od strony okluzyjnej na osadzone uzupełnienie protetyczne.

 

Ryc. 15. Widok od strony policzkowej na ostateczne uzupełnienie protetyczne

 

WNIOSKI

Opisana procedura pokazuje proces odtworzenia anatomii i kontaktów zwarciowych zęba bocznego w przypadku znacznej utraty zdrowych struktur. Pozostałe tkanki własne zęba zostały zabezpieczone najlepiej jak to możliwe poprzez wykonanie szczelnej odbudowy. Zastosowanie pośredniej metody odbudowy zapewnia dobrą integralność brzeżną uzupełnienia. Można liczyć na wieloletnie użytkowanie kliniczne tej rekonstrukcji.

 

 

Dr Zygintas Jonaitis posiada ponad 27-letnie doświadczenie praktyczne w zakresie estetycznej stomatologii odtwórczej; przeanalizował ponad 100 artykułów naukowych z tej dziedziny. Od momentu rozpoczęcia pracy w 1993 roku, koncentruje się na zaawansowanych technikach odtwórczych. W latach 2008-2020 prowadził kursy kształcenia ustawicznego z zakresu protetyki estetycznej i okluzji w Kownie, które przyciągały dentystów z całej Litwy. Jego kursy obejmowały takie tematy, jak odbudowa estetyki zębów za pomocą licówek z ceramiki szklanej, odbudowa biomechaniczna i funkcjonalna z wykorzystaniem nakładów z ceramiki szklanej oraz koron częściowych, a także rola okluzji w codziennej praktyce stomatologicznej.

 

Kuraray świętuje 100-lecie

„Tworzymy nową wartość dla stomatologii”

Niewielu producentów może poszczycić się stuletnią historią innowacji. Kuraray właśnie obchodzi swoje 100-lecie, a należąca do grupy spółka Kuraray Noritake Dental, czerpiąc z tego bogatego dziedzictwa, z pokorą i konsekwencją realizuje swoją wizję wspierania rozwoju nowoczesnej opieki stomatologicznej.

 

Z okazji jubileuszu Satoshi Yamaguchi, prezes Kuraray Noritake Dental, opowiada o wartościach, które od lat wyznaczają kierunek rozwoju firmy. W ekskluzywnym wywiadzie mówi o najnowszych rozwiązaniach oferowanych przez Kuraray Noritake Dental oraz o tym, w jaki sposób firma łączy wiedzę naukową z niezmiennie wysoką jakością produktów, rzetelną komunikacją opartą na dowodach naukowych, wsparciem odpowiadającym na codzienne potrzeby praktyki klinicznej oraz stabilnym łańcuchem dostaw. Jak podkreśla, nadrzędnym celem jest tworzenie nowej wartości dla stomatologii i wspieranie lekarzy dentystów w prowadzeniu bardziej przewidywalnej i efektywnej praktyki.

 

Panie Prezesie, proszę opowiedzieć o swojej drodze zawodowej i o tym, jak rozpoczęła się Pana współpraca z Kuraray.

Moja historia w Kuraray rozpoczęła się od silnej motywacji, by przyczyniać się do poprawy zdrowia publicznego. Do firmy przyciągnęły mnie jej bogate doświadczenie w dziedzinie chemii oraz możliwość wykorzystania opracowywanych technologii w medycynie. Karierę rozpocząłem w dziale rozwoju produktów medycznych, gdzie zajmowałem się działalnością badawczo-rozwojową. Później objąłem stanowisko związane z marketingiem w Kuraray America, a po powrocie do Japonii ponownie dołączyłem do działu rozwoju. Dzięki temu mogłem poznać działalność firmy w obszarze stomatologii zarówno z perspektywy technicznej, jak i biznesowej. Następnie zostałem dyrektorem działu stomatologicznego Kuraray Europe w Niemczech, odpowiadając za sprzedaż na rynku europejskim. Te międzynarodowe doświadczenia w istotny sposób ukształtowały moje podejście do zarządzania, pozwoliły mi spojrzeć na działalność firmy z globalnej perspektywy, przy jednoczesnym zrozumieniu specyficznych potrzeb poszczególnych rynków.

 

W jaki sposób doświadczenia zdobyte na rynkach międzynarodowych wpływają na Pana podejście jako prezesa Kuraray Noritake Dental?

Praca w różnych krajach uświadomiła mi, jak ważne jest uwzględnianie odmiennych oczekiwań i wartości charakterystycznych dla poszczególnych regionów świata. Dotyczy to również materiałów stomatologicznych, wobec których użytkownicy mają różne priorytety. W wielu krajach Europy i Azji szczególną wagę przywiązuje się do naturalnej estetyki. W Stanach Zjednoczonych większy nacisk kładzie się na efektywność leczenia, natomiast w Ameryce Południowej istotne jest znalezienie równowagi pomiędzy estetyką a opłacalnością ekonomiczną. Oczywiście są to jedynie ogólne tendencje i mogą występować wyjątki, jednak pomagają one lepiej odpowiadać na specyficzne potrzeby poszczególnych rynków.

 

Satoshi Yamaguchi, prezes Kuraray Noritake Dental, wcześniej pełnił funkcję dyrektora działu stomatologicznego Kuraray Europe z siedzibą w Niemczech.

 

Moim celem jest stworzenie solidnych podstaw do przekazywania lekarzom dentystom rzetelnych informacji opartych na dowodach naukowych. Dążymy do umacniania zaufania poprzez gromadzenie wiarygodnych danych oraz opisów przypadków klinicznych, zarówno z własnych badań, jak i ze źródeł zewnętrznych. Dzięki temu przekazywane przez nas informacje pomagają lekarzom podejmować decyzje kliniczne z większą pewnością.
Równie dużą wagę przywiązujemy do sposobu komunikowania tej wiedzy. Wykorzystując różnorodne kanały – od wykładów podczas konferencji naukowych i szkoleń, przez publikacje w czasopismach branżowych, po komunikację za pośrednictwem platform cyfrowych – tworzymy spójny system, który pozwala skutecznie docierać z naszym przekazem do lekarzy dentystów.

 

Jak rola Japonii jako światowego centrum innowacji w stomatologii wpływa na działalność firmy na rynkach międzynarodowych?

W Japonii duży nacisk kładzie się na opracowywanie technologii o potwierdzonej skuteczności naukowej i przekształcanie ich w rozwiązania, którym lekarze dentyści mogą zaufać. Doskonałym przykładem jest opracowany przez Kuraray autorski monomer adhezyjny MDP. Zapewnia on wyjątkowo wysoką siłę wiązania, nawet z materiałami uznawanymi za trudne do adhezji, takimi jak metale czy tlenek cyrkonu. Obecnie MDP jest uznawany za światowy standard wśród monomerów adhezyjnych i znajduje zastosowanie w materiałach stomatologicznych wielu producentów na całym świecie.

 

Technologie opracowane w Japonii, których skuteczność została potwierdzona naukowo, są dziś wykorzystywane w praktyce klinicznej na całym świecie. Towarzyszy im rzetelna wiedza oparta na dowodach naukowych, która wspiera lekarzy w codziennej pracy. To właśnie ta filozofia od lat stanowi fundament działalności Kuraray Noritake Dental. Pozostajemy jej wierni, koncentrując się na opracowywaniu materiałów, które przez długi czas zachowują swoje właściwości w środowisku jamy ustnej i funkcjonują możliwie najbardziej podobnie do naturalnych tkanek zęba. O niezawodności klinicznej decyduje dla nas trwałość, rozumiana jako długotrwałe zachowanie zarówno wytrzymałości, jak i estetyki. Bazując na tych założeniach, nieustannie zwiększamy wartość naszych produktów, rozszerzając zakres ich zastosowań oraz udoskonalając komfort pracy z materiałami.

 

Jak ważny jest rynek europejski w strategii Kuraray Noritake Dental?

Rynek europejski odgrywa kluczową rolę w naszych działaniach związanych z zapewnianiem jakości oraz przekazywaniem rzetelnej wiedzy. Ze względu na rygorystyczne przepisy dotyczące wyrobów medycznych i ochrony środowiska stale doskonalimy jakość oraz niezawodność naszych działań w Europie – począwszy od projektowania produktów, przez opakowania, aż po materiały informacyjne. Doświadczenia zdobywane na tym rynku przekładają się na jeszcze wyższą jakość opracowywanych produktów oraz bardziej precyzyjną komunikację na wszystkich rynkach, na których jesteśmy obecni.

 

Jednocześnie konsekwentnie rozwijamy naszą działalność na rynkach globalnych, ze szczególnym uwzględnieniem Stanów Zjednoczonych, Azji i Ameryki Południowej. Aby zapewnić użytkownikom na całym świecie niezmiennie wysoką jakość produktów i usług, ściśle współpracujemy z lekarzami dentystami, ośrodkami edukacyjnymi oraz partnerami biznesowymi w poszczególnych regionach. Łącząc doświadczenia zdobyte w Europie z potrzebami i uwarunkowaniami lokalnych rynków, możemy oferować rozwiązania, które odpowiadają oczekiwaniom specjalistów na całym świecie.

 

W ubiegłym roku Kuraray Noritake Dental wprowadziła na rynek kilka nowych materiałów. Co może Pan o nich powiedzieć i na jakie potrzeby kliniczne odpowiadają?

Podczas targów International Dental Show (IDS) 2025 zaprezentowaliśmy CLEARFIL MAJESTY ES Flow Universal, CLEARFIL Universal Bond Quick 2 oraz CERABIEN™ MiLai. Wszystkie te produkty powstały zgodnie z naszą koncepcją Universal Excellence, która opiera się na rozwiązaniach o potwierdzonej naukowo skuteczności i przewidywalnych rezultatach klinicznych.

 

Lekarze dentyści oczekują materiałów, z których mogą korzystać z pełnym zaufaniem. Dlatego projektując nowe rozwiązania, kierowaliśmy się założeniami filozofii Universal Excellence. Oznacza ona wszechstronne materiały o wysokiej skuteczności, które upraszczają codzienną pracę poprzez ograniczenie liczby potrzebnych produktów oraz etapów postępowania klinicznego. Dzięki temu wspierają podejmowanie decyzji zarówno w gabinecie stomatologicznym, jak i w laboratorium protetycznym.

 

KATANA Zirconia jest ceniona za estetykę i wytrzymałość. Co wyróżnia opracowany przez Państwa autorski proszek cyrkonowy oraz technologię wielowarstwową na konkurencyjnym rynku systemów CAD/CAM?

Samodzielnie opracowujemy i produkujemy proszki cyrkonowe wykorzystywane w naszych materiałach. Koncentracja na rozwoju własnych technologii pozwoliła nam stworzyć wysokiej jakości tlenek cyrkonu do zastosowań stomatologicznych, łączący doskonałą estetykę z wysoką wytrzymałością mechaniczną. Zaawansowane technologie produkcji oraz rygorystyczna kontrola jakości pozwalają utrzymać wysoką jakość i powtarzalność naszych produktów.
Wykorzystanie autorskiej technologii proszków cyrkonowych oraz precyzyjnie kontrolowanego procesu produkcji pozwoliło zoptymalizować właściwości materiału na kolejnych etapach jego obróbki. Dzięki temu możliwe jest m.in. stosowanie krótkich programów synteryzacji bez wpływu na wytrzymałość czy estetykę uzupełnień.

 

Dobrym przykładem jest KATANA™ Zirconia ONE SPEED CROWN, która wspiera szybki i sprawny proces wykonywania odbudów w gabinecie. Opracowaliśmy nowy proszek cyrkonowy, który osiąga wysoki stopień aktywacji przy niewielkim nakładzie energii. Dzięki temu możliwe było znaczne przyspieszenie procesu spiekania i skrócenie go do zaledwie 9 minut.
Nasz autorski proszek cyrkonowy oraz technologia wielowarstwowa umożliwiają również uzyskanie naturalnego gradientu koloru i przezierności pomiędzy poszczególnymi warstwami dysku, co pozwala wiernie odtworzyć wygląd naturalnego zęba. W przypadku KATANA™ Zirconia YML każda warstwa zawiera inną ilość tlenku itru (yttrii): warstwy górne zapewniają naturalną kolorystykę i wysoką przezierność, natomiast warstwy dolne charakteryzują się wyjątkową wytrzymałością. Dzięki takiemu projektowi materiału oraz zaawansowanej technologii wielowarstwowej seria KATANA™ Zirconia łączy znakomitą estetykę z wysokimi właściwościami mechanicznymi, jednocześnie zwiększając efektywność codziennej pracy lekarzy dentystów i techników dentystycznych.

 

Kuraray posiada regionalne oddziały m.in. w Chinach i Brazylii. W jaki sposób dostosowujecie rozwój produktów oraz edukację kliniczną do potrzeb tych dynamicznie rozwijających się rynków?

Chiny i Brazylia należą do najszybciej rozwijających się rynków stomatologicznych na świecie. Wynika to nie tylko z liczby mieszkańców, ale również z rosnącego zainteresowania wysokiej jakości leczeniem stomatologicznym, dynamicznego rozwoju technologii CAD/CAM oraz stale rozwijającej się edukacji klinicznej. Odpowiadamy na te potrzeby, oferując produkty i wsparcie merytoryczne dostosowane do specyfiki każdego rynku oraz lokalnych metod kształcenia.


Przykładem są nasze materiały adhezyjne z rodzin CLEARFIL i PANAVIA, których rosnące zainteresowanie wspieramy poprzez organizację praktycznych szkoleń oraz webinariów prowadzonych w lokalnych językach. Przekazując wiedzę opartą na dowodach naukowych i doświadczeniach klinicznych, przyczyniamy się do podnoszenia jakości opieki stomatologicznej na poszczególnych rynkach.


Równie ważnym źródłem informacji są dla nas opinie użytkowników zbierane przez lokalne oddziały firmy. Uwzględniamy je podczas opracowywania nowych produktów, biorąc pod uwagę specyfikę poszczególnych rynków, preferencje dotyczące sposobu pracy z materiałami oraz różnice w modelach kształcenia. Dzięki temu możemy dostarczać rozwiązania, które są optymalnie dopasowane do potrzeb użytkowników w różnych częściach świata.

 

Kuraray Noritake Dental rozbudowuje moce produkcyjne w nowym zakładzie w Miyoshi w Japonii. Jak ta inwestycja wpłynie na bezpieczeństwo dostaw i rozwój nowych produktów?

W ostatnich latach znacząco wzmocniliśmy nasz globalny system produkcji materiałów stomatologicznych. Kluczowym elementem tej strategii jest rozbudowa zakładu w Miyoshi, gdzie docelowo planujemy niemal podwoić moce produkcyjne. Fabryka specjalizuje się w wytwarzaniu nieorganicznych materiałów stomatologicznych, takich jak cyrkon i ceramika, i odgrywa strategiczną rolę w naszej działalności dzięki zaawansowanym technologiom produkcji, rygorystycznej kontroli jakości oraz zapleczu badawczo-rozwojowemu.


Jednocześnie intensyfikujemy współpracę pomiędzy zakładem produkcyjnym a działem badań i rozwoju, aby szybciej wykorzystywać doświadczenia z praktyki klinicznej w procesie doskonalenia naszych produktów. Pozwala nam to sprawniej opracowywać nowe rozwiązania i szybciej odpowiadać na potrzeby rynku. Wierzymy, że jest to istotny krok w kierunku jeszcze lepszego spełniania oczekiwań lekarzy dentystów i techników dentystycznych na całym świecie oraz dalszego umacniania naszej pozycji rynkowej.

 

Grupa Kuraray obchodzi 100-lecie działalności. Jaką wizję rozwoju stomatologii realizuje dziś Kuraray Noritake Dental?

Jubileusz jest dla nas okazją do przypomnienia wartości, które od stu lat wyznaczają kierunek rozwoju firmy. U podstaw naszej działalności leży filozofia podejmowania wyzwań wyrażona hasłem: „Dla ludzi i dla naszej planety – osiągać to, czego nie dokonał jeszcze nikt inny.”


Na długo przed tym, zanim pojęcie społecznej odpowiedzialności biznesu stało się powszechnie znane, wykorzystywaliśmy potencjał technologii do rozwiązywania problemów społecznych oraz opracowywania materiałów, które poprawiają jakość życia. To podejście pozostaje fundamentem naszej działalności również dzisiaj.
Od momentu wejścia na rynek materiałów stomatologicznych konsekwentnie kierujemy się filozofią najwyższej jakości i dbałości o każdy detal. Jak już wspomniałem, materiały stomatologiczne pozostają w jamie ustnej pacjentów przez wiele lat, dlatego ich trwałość ma dla nas kluczowe znaczenie. Rozumiemy ją jako długotrwałe zachowanie zarówno wytrzymałości, jak i estetyki, które wspólnie decydują o niezawodności klinicznej.


Jednocześnie zdajemy sobie sprawę, że nawet najbardziej zaawansowana technologia nie zawsze pozwala użytkownikom w pełni dostrzec rzeczywistą wartość produktu. Dlatego przykładamy ogromną wagę do przekazywania rzetelnych informacji opartych na dowodach naukowych oraz dostarczania lekarzom dentystom produktów, którym mogą zaufać.

 

 

Jakie są najważniejsze kierunki rozwoju firmy w najbliższych latach?

Chcemy jeszcze ściślej współpracować z lekarzami dentystami przy opracowywaniu nowych produktów, aby w większym stopniu wykorzystywać doświadczenia płynące z codziennej praktyki klinicznej. Uważnie wsłuchujemy się również w opinie techników dentystycznych, dzięki czemu możemy lepiej odpowiadać na wyzwania, z jakimi spotykają się na co dzień, i tworzyć rozwiązania jeszcze lepiej dopasowane do ich potrzeb.Równocześnie chcemy dalej budować zaufanie użytkowników, dostarczając wiarygodne informacje oparte na dowodach naukowych oraz w przejrzysty sposób przedstawiając podstawy naukowe i proces opracowywania naszych produktów.
Istotnym elementem naszej strategii pozostaje także zrównoważony rozwój. Projektujemy produkty z myślą o ograniczaniu wpływu na środowisko naturalne i konsekwentnie zmniejszamy ślad środowiskowy naszej działalności, oferując użytkownikom rozwiązania, które są odpowiedzialnym wyborem również z tej perspektywy.


Dzięki tym działaniom nadal będziemy tworzyć nową wartość dla stomatologii, wykorzystując nasze doświadczenie w projektowaniu materiałów, którego fundamentem jest duch i filozofia, od których przed stu laty rozpoczęła się historia Kuraray. Naszą ambicją jest pozostanie zaufanym partnerem lekarzy dentystów i techników dentystycznych na całym świecie – partnerem, na którym mogą polegać każdego dnia.

 

Artykuł został pierwotnie opublikowany na stronie internetowej Dental Tribune 4 marca 2026 r.

 

Technika cementowania odbudowy protetycznej na bazie tytanowej

Przy użyciu PANAVIA™ SA Cement Universal

 

Dzięki zastosowaniu PANAVIA™ SA Cement Universal oraz opatentowanej technologii podwójnych monomerów można teraz uprościć proces cementowania uzupełnień protetycznych z łącznikami implantów bez konieczności stosowania oddzielnych primerów lub silanu. Niezależne badania potwierdziły, że nowa technologia podwójnych monomerów nie wpływa negatywnie na adhezję ani trwałość połączenia w przypadku ceramiki na bazie szkła lub tlenku cyrkonu. Technika opisana w niniejszym studium przypadku dotyczy implantów z bazą tytanową, jednak podstawowe zasady postępowania w zakresie przygotowania powierzchni łącznika i uzupełnienia protetycznego można zastosować w przypadku dowolnej kombinacji implantów i uzupełnień protetycznych.

 

PRZYGOTOWANIE POWIERZCHNI ŁĄCZNIKA TYTANOWEGO

 

Ryc. 1. Aplikacja żywici światłoutwardzlanej po zamocowaniu łącznika do analogu implantu.

 

Ryc. 2. Ochrona podstawy łącznika za pomocą żywicy blokującej i utwardzenie światłem.

 

Ryc. 3. Piaskowanie łącznika tytanowego przy tlenkiem glinu o wielkości cząstek 30-50 μm przy ciśnieniu 32 PSI.

 

Ryc. 4. Oczyszczenie łącznika produktem KATANA™ Cleaner (10 s: wycieranie, płukanie i suszenie).

 

KATANA™ Cleaner to uniwersalny środek  przeznaczony do czyszczenia uzupełnień protetycznych wykonanych z metalu, tlenku cyrkonu oraz materiałów na bazie szkła. Jest to również środek czyszczący do stosowania w jamie ustnej, który można stosować na zębinę i szkliwo.

 

PUNKTY REFERENCYJNE ZAPEWNIAJĄCE PRECYZYJNE OSADZENIE PRACY PROTETYCZNEJ NA ŁĄCZNIKU

 

Ryc. 1. Zaznaczenie pozycji punktu referencyjnego na analogu implantu.

 

Ryc. 2. Zaznaczenie pozycji punktu referencyjnego (nacięcia) na koronie.

 

PRZYGOTOWANIE POWIERZCHNI UZUPEŁNIENIA PROTETYCZNEGO I CEMENTOWANIE NA ŁĄCZNIKU

 

Ryc. 1. W przypadku dwukrzemianu litu wytrawianie powierzchni wewnętrznych 5% kwasem HF przez 20 sekund, następnie spłukanie i wysuszenie. W przypadku tlenku cyrkonu piaskowanie tlenkiem glinu przy ciśnieniu 14-58 PSI.

 

Ryc. 2. Aplikacja cementu PANAVIA™ SA Cement Universal (biały odcień) na przygotowaną i oczyszczoną powierzchnię łącznika.

 

Ryc. 3. Ustawienie punktów referencyjnych w jednej linii i osadzenie korony na łączniku.

 

Ryc. 4. Umieszczenie korony i implantu w zacisku oraz lekkie dokręcenie.

 

Ryc. 5. Oczyszczenie po wstępnej polimeryzacji (Tack-Cure): polimeryzacja nadmiaru cementu przez 2‑5 sekund (czas zależny od natężenia światła lampy i odległości).

 

Fig. 6. Usunięcie nadmiaru cementu i żywicy blokującej przy użyciu zgłębnika. PANAVIA™ SA Cement Universal jest niezwykle łatwy do oczyszczenia.

 

Ryc. 7. Wytarcie resztek żywicy gazikiem.

 

Ryc. 8. Usunięcie znacznika referencyjnego gazikiem z alkoholem.

 

Ryc. 9. Oczyszczenie i wypolerowanie uzupełnienia protetycznego przed osadzeniem. Należy wypolerować wszystkie powierzchnie mające kontakt z tkankami miękkimi.

 

Dentysta:

GREG CAMPBELL

 

dr Greg Campbell DDS, Long Beach, CA USA

Dr Greg Campbell, DDS, cieszy się międzynarodowym uznaniem jako ekspert w dziedzinie wdrażania technologii CAD/CAM w gabinetach stomatologicznych i jest często zapraszany przez liderów branży do wygłaszania wykładów na temat stomatologii cyfrowej. Dr Campbell posiada ogromną wiedzę z zakresu technologii cyfrowych i zajmuje się szkoleniem innych lekarzy dentystów z ich wykorzystania. Ponadto jest certyfikowanym, zaawansowanym trenerem systemu CEREC (Advanced CEREC Trainer). Był testerem wersji beta w firmie Sirona Dental oraz jest autorem dwóch książek poświęconych stomatologii cyfrowej i CAD/CAM. Dr Campbell stworzył wiele zestawów do polerowania ceramiki, a także od ponad 8 lat uczestniczy w szkoleniach z zakresu zaawansowanych materiałów adhezyjnych, badań i technik oraz wykorzystuje je w swojej praktyce klinicznej. Dr Campbell pełnił funkcję testera w wersji alfa i beta produktu KATANA™ STML.

 

Dr Campbell ukończył studia na Wydziale Stomatologii Uniwersytetu Południowej Kalifornii (University of Southern California) oraz odbył zaawansowane szkolenie z zakresu stomatologii estetycznej na uniwersytecie UCLA; obecnie prowadzi prywatną praktykę w Long Beach w Kalifornii.

Wiedza i zaangażowanie przekraczają granice. Humanitarna misja stomatologiczna na Jamajce

Dostęp do opieki stomatologicznej nie wszędzie jest czymś oczywistym. W wielu częściach świata ból zęba pozostaje problemem, z którym ludzie żyją przez wiele miesięcy, a nawet lat, ponieważ pomoc medyczna jest po prostu niedostępna. Dlatego każda inicjatywa, która dociera do takich miejsc, ma realny wpływ na życie lokalnych społeczności.Kolejnym przykładem takiego działania była misja stomatologiczna na Jamajce, którą Kuraray Noritake wsparło, przekazując materiały niezbędne do prowadzenia leczenia.

Pomoc tam, gdzie jest najbardziej potrzebna


Misja odbyła się w Holy Spirit Clinic w Maggotty (Saint Elizabeth) – placówce prowadzonej przez Siostry Najświętszego Serca, zapewniającej podstawową opiekę medyczną mieszkańcom regionu o bardzo ograniczonym dostępie do świadczeń zdrowotnych.


Za koordynację projektu odpowiadał dr hab. Kacper Nijakowski, prof. Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.


Misję zrealizował zespół wolontariuszy z Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu we współpracy z Polskim Towarzystwem Studentów Stomatologii. W skład zespołu weszli pracownicy naukowi, lekarze dentyści, lekarze w trakcie specjalizacji, doktoranci oraz studenci kierunku lekarsko-dentystycznego, którzy połączyli swoją wiedzę i doświadczenie, aby nieść pomoc tam, gdzie jest ona najbardziej potrzebna.

 

Leczenie, edukacja i profilaktyka


Celem misji było zapewnienie bezpłatnej opieki stomatologicznej osobom, które na co dzień nie mają możliwości skorzystania z leczenia. Zespół udzielał pomocy pacjentom cierpiącym z powodu bólu oraz wymagającym pilnych interwencji, wykonując zabiegi przywracające zdrowie i komfort życia.


Równolegle prowadzono działania profilaktyczne. Wolontariusze rozmawiali z pacjentami o znaczeniu higieny jamy ustnej, właściwych nawykach oraz sposobach zapobiegania chorobom zębów i przyzębia. W miejscach, gdzie dostęp do opieki stomatologicznej jest ograniczony, edukacja stanowi równie ważny element pomocy jak samo leczenie.

 

Wsparcie Kuraray Noritake


Dzięki materiałom przekazanym przez Kuraray Noritake zespół mógł wykonywać trwałe i przewidywalne zabiegi z wykorzystaniem materiałów kompozytowych do wypełnień, nowoczesnych systemów łączących oraz materiałów stosowanych podczas leczenia zachowawczego.


Dla wielu mieszkańców była to jedyna możliwość otrzymania profesjonalnej pomocy stomatologicznej. Wysoka jakość zastosowanych materiałów pozwoliła przeprowadzić leczenie zgodnie z najwyższymi standardami, mimo ograniczonych warunków pracy.


To kolejna misja pokazująca, że odpowiednie wsparcie materiałowe ma bezpośredni wpływ na liczbę pacjentów, którym można pomóc, oraz na jakość udzielanego leczenia.

 

Wspólne działania mają znaczenie


Po stronie Kuraray Noritake za koordynację wsparcia materiałowego dla misji humanitarnych odpowiada Katarzyna Kawka, członkini zespołu Kuraray Noritake Eastern Europe.


Jesteśmy dumni, że nasze materiały po raz kolejny mogły wesprzeć zespół wolontariuszy niosących pomoc tam, gdzie dostęp do leczenia jest wciąż dużym wyzwaniem. Takie inicjatywy pokazują, że współpraca środowiska akademickiego, organizacji studenckich i odpowiedzialnego biznesu może realnie poprawiać jakość życia lokalnych społeczności.


Dziękujemy wszystkim uczestnikom misji za profesjonalizm, zaangażowanie i gotowość do niesienia pomocy. Ich praca jest najlepszym dowodem na to, że wiedza i doświadczenie mogą zmieniać życie ludzi tam, gdzie potrzeby są największe.

 

 

 

 

Które rozwiązania naprawdę sprawdzają się w codziennej praktyce stomatologicznej?

NAGRODY DENTAL ADVISOR 2026 JAKO WYRAZ UZNANIA DLA PRODUKTÓW FIRMY KURARAY NORITAKE ZA ICH DOSKONAŁOŚĆ I NIEZAWODNOŚĆ

Wraz z rosnącymi wymaganiami klinicznymi i coraz większą wartością czasu spędzanego przy fotelu stomatologicznym specjaliści stomatologiczni poszukują obecnie materiałów i urządzeń, które naprawdę sprawdzają się w codziennej praktyce, a jednocześnie nie wymagają od nich nadmiernego wysiłku. W tym kontekście wydajność, łatwość obsługi oraz długoterminowa niezawodność stały się decydującymi czynnikami przy wyborze produktów.

 

Jednak na rynku charakteryzującym się częstym wprowadzaniem nowych produktów i śmiałymi deklaracjami, znalezienie najbardziej odpowiednich rozwiązań może być wyzwaniem. Użyteczny przewodnik po dobrze uzasadnionych decyzjach: niezależne oceny, które łączą rygorystyczne testy laboratoryjne z ocenami klinicznymi opartymi na praktyce medycznej. Jedną z najbardziej renomowanych instytucji oferujących tego rodzaju oceny jest Dental Advisor. Raz w roku ta renomowana instytucja zajmująca się testowaniem produktów stomatologicznych ogłasza nagrody Top & Preferred Product i Research Awards – wyróżniając produkty, które odznaczają się nie tylko innowacyjnością, ale także sprawdzoną, stałą skutecznością.

 

W 2026 roku uznanie zyskało kilka rozwiązań firmy Kuraray Noritake Dental Inc. – od nowego uniwersalnego płynnego kompozytu po sprawdzone od dawna materiały, które nadal wyznaczają standardy we współczesnej stomatologii odtwórczej i adhezyjnej.

 

OBIECUJĄCE POŁĄCZENIE CECH: LAUREACI NAGRODY RESEARCH AWARD

Według Dental Advisor: „Firmy, które otrzymują nagrody w kategorii „Research Award” wykazują zaangażowanie w rozwój technologii stomatologicznej oraz poprawę jakości opieki nad pacjentami.” Właściwości produktów są badane w Centrum Badań nad Biomateriałami Dental Advisor w celu oceny ich parametrów naukowych oraz wyłonienia materiałów o najbardziej obiecującym połączeniu cech.

 

 

1. CLEARFIL™ Universal Bond Quick 2 (nagroda Research Award i Preferred Product)

Wprowadzony na rynek w 2025 roku CLEARFIL™ Universal Bond Quick 2 jest ulepszoną wersją popularnego, wielotrybowego materiału adhezyjnego CLEARFIL™ Universal Bond Quick. Oba wyróżniają się krótkim czasem aplikacji. Badania przeprowadzone w Centrum Badań nad Biomateriałami Dental Advisor wykazały doskonałą wytrzymałość wiązania ze szkliwem i zębiną, nawet po sztucznym postarzaniu i zanieczyszczeniu śliną. To ostatnie świadczy o stałej skuteczności nawet w wilgotnym środowisku, takim jak jama ustna. Badania in vitro potwierdziły również niewielką grubość powłoki (3‑5 μm), co sprzyja precyzyjnemu osadzeniu uzupełnień pośrednich.

 

2. CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal (nagroda Research i Top Product Award)

CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal to płynny kompozyt o wysokim stopniu wypełnienia, wprowadzony na rynek w 2025 roku. Charakteryzuje się zawartością wypełniaczy o wielkości poniżej mikrona (78% masy) oraz uproszczonym, uniwersalnym systemem odcieni, który wykorzystuje technologię rozpraszania światła. Niezależne badania przeprowadzone w Centrum Badań nad Biomateriałami Dental Advisor potwierdziły, że materiał ten charakteryzuje się jednymi z największych wartości wytrzymałości w swojej klasie, a także doskonałym kontrastem na zdjęciach rentgenowskich i znakomitym dopasowaniem odcienia w porównaniu z innymi kompozytami o odcieniu uniwersalnym. Strzykawki i końcówki aplikacyjne stworzono z myślą o wydajnym nakładaniu materiału, co pozwala ograniczyć powstawanie pustych przestrzeni. Zaletę tę potwierdziła analiza radiologiczna napełnionych strzykawek oraz zamocowanych końcówek po zaaplikowaniu materiału. Badania lepkości wykazują, że materiał charakteryzuje się gęstą konsystencją, która nie spływa, co pozwala na dokładną rekonstrukcję guzków zębowych i precyzyjne odtworzenie anatomii. W Europie materiał ten jest dostępny w dwóch wersjach pod względem płynności (Low i Super Low), natomiast w Stanach Zjednoczonych oferowana jest wersja Super Low  i to ta wersja była przetestowana w Centrum Badań nad Biomateriałami Dental Advisor.

 

 

3. KATANA™ Cleaner

KATANA™ Cleaner został laureatem nagrody Research Award 2026 bez wcześniejszej oceny klinicznej. Uniwersalny środek czyszczący zawiera sól MDP, która została opracowana w celu skutecznego usuwania zanieczyszczeń zarówno z materiałów odbudowujących, jak i ze struktury zęba. Badania laboratoryjne przeprowadzone przez Dental Advisor wykazały, że preparat ten przywraca wytrzymałość wiązania na zanieczyszczonym śliną tlenku cyrkonu i dwukrzemianie litu do optymalnego poziomu, a analiza SEM potwierdza niemal całkowitą czystość powierzchni. W podsumowaniu najważniejszych wyników badań zespół Dental Advisor podkreślił, że produkt KATANA™ Cleaner jest jednym z nielicznych dostępnych na rynku środków czyszczących dopuszczonych do stosowania w jamie ustnej.

 

4. PANAVIA™ Veneer LC (nagroda Research Award i Preferred Product)

PANAVIA™ Veneer LC cieszy się powszechnym uznaniem dzięki zapewnianiu mocnego, trwałego wiązania oraz wysoce estetycznych efektów w zabiegach licowania. Badania laboratoryjne wykazały, że w połączeniu z komponentami zalecanymi w Stanach Zjednoczonych – PANAVIA Veneer LC Paste, CLEARFIL™ Universal Bond Quick oraz primerem CLEARFIL™ Ceramic Primer Plus – system zachowuje wysoką wytrzymałość wiązania nawet po sztucznym postarzaniu. Wyniki te były spójne w przypadku wielu różnych podłoży, w tym szkliwa, zębiny, ceramiki na bazie krzemionki (dwukrzemian litu) oraz tlenku cyrkonu. Ponadto system ten osiągnął lepsze wyniki niż dwa inne wiodące cementy do licowania pod względem zachowania połysku i odporności na zużycie.

 

LAUREACI NAGRODY W KATEGORII „TOP PRODUCT”

Laureaci w kategorii „Top Products” to „wyjątkowe produkty, które nieustannie potwierdzają swoją doskonałość i niezawodność, dzięki czemu na stałe znalazły swoje miejsce w naszych publikacjach“. Laureaci są wybierani na podstawie badań laboratoryjnych oraz ocen klinicznych przeprowadzonych w rzeczywistych warunkach: „Nasi zaangażowani oceniający-wolontariusze dzielą się obiektywnymi spostrzeżeniami opartymi na własnych, codziennych doświadczeniach z gabinetów, co gwarantuje, że to prestiżowe wyróżnienie trafia wyłącznie do najlepszych”, jak podano na stronie www.dentaladvisor.com.

 

 

1. CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow

Sprawdzony faworyt, CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow po raz dziesiąty (!) zdobył nagrodę Top Award, potwierdzając swoją pozycję jako wiodący produkt w kategorii materiałów do wypełnień bezpośrednich (kompozyt płynny o wysokim stopniu wypełnienia). Ceniony za doskonałe właściwości użytkowe, łatwość użycia oraz naturalną estetykę, pozostaje niezmiennie zaufanym wyborem dla lekarzy poszukujących uniwersalności i powtarzalnych rezultatów o wysokiej jakości. Jeden z oceniających zwrócił uwagę na właściwości estetyczne w następujący sposób: „Materiał tak dobrze wtopił się w strukturę zęba, że trzeba było się dobrze przyjrzeć, aby dostrzec miejsce połączenia.” 

 

 

2. CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal (nagroda Research i Top Product Award)

Produkt ten sprawdza się znakomicie nie tylko w warunkach laboratoryjnych, ale również w praktyce klinicznej. Wśród najważniejszych cech wyróżnianych w praktyce klinicznej znajdują się idealna, niespływająca konsystencja, zoptymalizowana przezierność oraz znakomita zdolność adaptacji kolorystycznej wspierana przez technologię rozpraszania światła. Zdolność adaptacji kolorystycznej oraz korzyści wynikające z konstrukcji systemu dozowania znajdują odzwierciedlenie w opinii jednego z użytkowników: „Doskonały dobór odcienia i całkowity brak pęcherzyków powietrza”.

 

 

3. CLEARFIL™ SE Protect

CLEARFIL™ SE Protect nadal ustawia standardy wśród samowytrawiających materiałów adhezyjnych, łącząc właściwości antybakteryjne z uwalnianiem fluoru. Dzięki bogatej historii sukcesów w praktyce klinicznej, materiał ten zdobył w tym roku nagrodę Top Award za wyjątkową skuteczność wiązania i długoterminową niezawodność, co czyni go kluczowym elementem współczesnej stomatologii odtwórczej. Komentarz jednego z oceniających: „Złoty standard w systemach wiążących, który pozwala zredukować nadwrażliwość pozabiegową.

 

 

4. PANAVIA™ SA Cement Universal

Zaprojektowany z myślą o prostym i niezawodnym cementowaniu samoadhezyjnym, cement PANAVIA™ SA Cement Universal zdobył nagrodę Top Award za wysoką siłę wiązania z wieloma różnymi podłożami – bez konieczności stosowania dodatkowych primerów. Łatwość obsługi oraz przewidywalne wyniki sprawiają, że jest to popularny wybór wśród lekarzy, którzy cenią sobie zarówno wydajność, jak i skuteczność. Oceniający zwrócili uwagę na jego tolerancję na wilgoć, a także na „niesamowitą lepkość, możliwość wstępnego spolimeryzowania (tack-cure) oraz bardzo łatwe usuwanie nadmiarów”.

 

 

5. TEETHMATE™ DESENSITIZER

Laureat nagrody Top Award dziewiąty rok z rzędu TEETHMATE™ DESENSITIZER niezmiennie wyróżnia się wyjątkową skutecznością w leczeniu nadwrażliwości. To nieinwazyjne rozwiązanie nadal cieszy się dużym uznaniem ze względu na zapewnianie trwałej i długotrwałej ulgi w przypadku nadwrażliwości. Jego długotrwałe działanie potwierdzono w następującym komentarzu: „Po upływie sześciu miesięcy u większości pacjentów nadal obserwuje się znaczną poprawę w stosunku do wrażliwości przedoperacyjnej lub całkowity brak wrażliwości”.

 

LAUREACI NAGRODY W KATEGORII „PREFERRED PRODUCT”

Według www.dentaladvisor.com, „Nagrody w kategorii „Preferred Product” wyróżniają produkty, które nie tylko doskonale sprawdzają się w działaniu, ale także odpowiadają na rzeczywiste potrzeby lekarzy stomatologów.” Produkty te są wybierane na podstawie ocen klinicznych oraz wyników badań in vitro, z naciskiem na wyróżnienie ich kluczowej cechy.

 

1. CLEARFIL™ Universal Bond Quick 2 (nagroda Research Award i Preferred Product)

Oprócz zdobycia nagrody w kategorii „Research Award” produkt CLEARFIL™ Universal Bond Quick 2 został laureatem nagrody w kategorii „Preferred Product” głównie ze względu na swój szybki czas pracy, który osiągnięto dzięki unikalnemu połączeniu sprawdzonych i nowych monomerów w składzie. Pozwala on lekarzom na nałożenie systemu wiążącego i natychmiastowe przejście do dalszych etapów pracy – cecha ta została bardzo dobrze przyjęta przez konsultantów: „Wyjątkowo krótki czas aplikacji, który pozwolił mi od razu przejść do działania. Każda możliwość zaoszczędzenia czasu jest idealna.” Grubość warstwy filmu jest niewielka, a aplikacja niezwykle łatwa.

 

 

2. CLEARFIL™ CERAMIC PRIMER PLUS

Fakt, że jest to wszechstronne, jednoetapowe rozwiązanie, sprawił, że CLEARFIL™ CERAMIC PRIMER PLUS po raz kolejny zdobył nagrodę „Preferred Product” w kategorii materiałów do odbudowy pośredniej – uniwersalne primery. Jeden z oceniających szczególnie docenił fakt, że produkt jest „Łatwy w użyciu na wielu różnych materiałach”.  Produkt ten charakteryzuje się nie tylko wszechstronnością zastosowania, ale również wyjątkową wytrzymałością wiązania – zwłaszcza w przypadku nakładania go na ceramikę na bazie krzemionki, tlenek cyrkonu oraz kompozyty. Dzięki sprawdzonej skuteczności produkt ten stał się zaufanym wyborem wśród lekarzy na całym świecie.

 

 

3. PANAVIA™ Veneer LC (nagroda Research Award i Preferred Product)

Jak podkreślili oceniający, kluczową zaletą produktu PANAVIA™ Veneer LC są jego doskonałe właściwości użytkowe. Docenili oni łatwość aplikacji i modelowania materiału, który oferował pożądaną kombinację płynności, stabilności, lepkości oraz braku przywierania do narzędzi. Podczas gdy dopasowane pasty próbne zostały bardzo dobrze przyjęte, jeden z oceniających szczególnie podkreślił opakerowość odcienia białego: „Biały odcień cementu był wystarczająco opakerowy, aby skutecznie zamaskować przebarwioną
strukturę zęba.

 

WSPÓLNE DĄŻENIE DO POPRAWY JAKOŚCI OPIEKI NAD PACJENTAMI

W firmie Kuraray Noritake Dental Inc. innowacje opierają się na dogłębnym zrozumieniu realiów klinicznych. Nagrody otrzymane w 2026 roku odzwierciedlają nieustanne zaangażowanie w opracowywanie materiałów, które równoważą doskonałość naukową z praktyczną użytecznością, przyczyniając się do uzyskiwania przewidywalnych wyników, usprawniania procedur oraz poprawy opieki nad pacjentami. Wraz z postępującym rozwojem stomatologii uznanie magazynu Dental Advisor podkreśla znaczenie rozwiązań, które sprawdzają się na przestrzeni czasu. Dzięki uważnemu wsłuchiwaniu się w opinie lekarzy stomatologów oraz ciągłym inwestowaniu w badania i rozwój firma Kuraray Noritake Dental Inc. nieustannie koncentruje się na rozwoju stomatologii w obszarach, które mają największe znaczenie, wspierając specjalistów stomatologicznych w ich dążeniu do sukcesu oraz w codziennym poprawianiu jakości życia ich pacjentów.

 

Biomimetyczna koncepcja odbudowy zębów po leczeniu kanałowym

Przypadek kliniczny lek. dent. Jotautas Kaktys

 

Odbudowa zębów po leczeniu kanałowym bywa wyzwaniem, głównie ze względu na ilość decyzji, jakie należy podjąć. Do lekarza prowadzącego należy ocena stanu tkanek twardych zęba i decyzje o odbudowie pośredniej lub bezpośredniej, o obniżeniu i pokryciu guzków lub pozostawieniu ich, oraz czy istnieje konieczność zastosowania wkładu koronowo-korzeniowego. W zależności od ilości i stanu pozostałych tkanek zęba, może być wskazana albo odbudowa pośrednia albo bezpośrednia. Wybór metody pośredniej wiąże się z kolejnymi decyzjami wynikającymi z różnorodności dostępnych materiałów i różnych koncepcji, co do zakresu takiej odbudowy.

 

PRZYPADEK KLINICZNY

W naszej klinice &SMILE w Kownie na Litwie głównym celem jest zawsze zachowanie jak największej ilości naturalnych tkanek zęba bez ryzyka utraty wytrzymałości mechanicznej późniejszej odbudowy. Jako, że jesteśmy zwolennikami możliwie najmniej inwazyjnego podejścia, wykorzystujemy materiały, które naśladują mechaniczne i optyczne właściwości naturalnych tkanek zęba. W tym aspekcie ceramika hybrydowa KATANA™ AVENCIA™ Block 2 jest często najlepszym wyborem.

 

Poniższy przypadek został zaprezentowany, jako przykład podejścia biomimetycznego w sytuacji, gdy konieczne było powtórne leczenie kanałowe, a następnie pośrednia odbudowa zęba, który wcześniej był wypełniony materiałem kompozytowym.

 

WĄTPLIWE WYPEŁNIENIE W TRZONOWCU

Pacjentka zgłosiła się na badanie kontrolne. Naszą uwagę zwróciło uszkodzone rozległe wypełnienie kompozytowe w prawym górnym pierwszym trzonowcu (wg nomenklatury FDI: ząb #16). W badaniu klinicznym na powierzchni żującej stwierdzono porowatości wzdłuż pobrzeża wypełnienia, a także pęknięcia i ukruszenia (Ryc. 1.). Powierzchnia policzkowa była przebarwiona z widoczną nieszczelnością (Ryc. 2.), a na powierzchni podniebiennej widoczne były mikropęknięcia tkanek zęba (Ryc. 3.).

 

Ryc. 1: Wyjściowa sytuacja kliniczna przedstawiająca rozległe wypełnienie kompozytowe z niedoskonałościami powierzchni i pobrzeży.

 

Ryc. 2. Policzkowa powierzchnia pierwszego trzonowca z widocznym przebarwionym i nieszczelnym pobrzeżem odbudowy.

 

Ryc. 3. Widok na powierzchnię podniebienną zęba z mikropęknięciami szkliwa.

 

Wykonano zębowe zdjęcie rentgenowskie, ponieważ ząb był leczony kanałowo w innej placówce wiele lat temu (Ryc. 4.). Na zdjęciu widać, że kanały nie zostały wypełnione do samych wierzchołków. Przedmiotowy ząb okazał się być bezobjawowy, podjęto więc decyzję o wykonaniu pośredniej odbudowy bez powtórnego leczenia kanałowego. Za wyborem odbudowy pośredniej przemawiało obecne rozległe wypełnienie kompozytowe i naruszona struktura tkanek zęba. Ponadto cementowanie pracy pośredniej zapewnia dodatkowe korzyści, a mianowicie prawie nie występuje skurcz polimeryzacyjny, a w tkankach zęba powstają jedynie minimalne naprężenia, co gwarantuje lepsze właściwości mechaniczne. Dobrano kolor odbudowy: sąsiedni przedtrzonowiec w środkowej części korony miał kolor zbliżony do A3, podczas gdy w 1/3 części okluzyjnej widoczne były białawe obszary, zdecydowanie jaśniejsze, bliższe koloru A2. Ta informacja została zapisana i przekazana do laboratorium technicznego.

 

Czy chcesz kontynuować czytanie w formacie PDF? Zostaw poniżej swój adres e-mail.

 

 

Przypadek kliniczny lek. dent. Jotautas Kaktys

 

Odbudowa zębów po leczeniu kanałowym bywa wyzwaniem, głównie ze względu na ilość decyzji, jakie należy podjąć. Do lekarza prowadzącego należy ocena stanu tkanek twardych zęba i decyzje o odbudowie pośredniej lub bezpośredniej, o obniżeniu i pokryciu guzków lub pozostawieniu ich, oraz czy istnieje konieczność zastosowania wkładu koronowo-korzeniowego. W zależności od ilości i stanu pozostałych tkanek zęba, może być wskazana albo odbudowa pośrednia albo bezpośrednia. Wybór metody pośredniej wiąże się z kolejnymi decyzjami wynikającymi z różnorodności dostępnych materiałów i różnych koncepcji, co do zakresu takiej odbudowy.

 

PRZYPADEK KLINICZNY

W naszej klinice &SMILE w Kownie na Litwie głównym celem jest zawsze zachowanie jak największej ilości naturalnych tkanek zęba bez ryzyka utraty wytrzymałości mechanicznej późniejszej odbudowy. Jako, że jesteśmy zwolennikami możliwie najmniej inwazyjnego podejścia, wykorzystujemy materiały, które naśladują mechaniczne i optyczne właściwości naturalnych tkanek zęba. W tym aspekcie ceramika hybrydowa KATANA™ AVENCIA™ Block 2 jest często najlepszym wyborem.

 

Poniższy przypadek został zaprezentowany, jako przykład podejścia biomimetycznego w sytuacji, gdy konieczne było powtórne leczenie kanałowe, a następnie pośrednia odbudowa zęba, który wcześniej był wypełniony materiałem kompozytowym.

 

WĄTPLIWE WYPEŁNIENIE W TRZONOWCU

Pacjentka zgłosiła się na badanie kontrolne. Naszą uwagę zwróciło uszkodzone rozległe wypełnienie kompozytowe w prawym górnym pierwszym trzonowcu (wg nomenklatury FDI: ząb #16). W badaniu klinicznym na powierzchni żującej stwierdzono porowatości wzdłuż pobrzeża wypełnienia, a także pęknięcia i ukruszenia (Ryc. 1.). Powierzchnia policzkowa była przebarwiona z widoczną nieszczelnością (Ryc. 2.), a na powierzchni podniebiennej widoczne były mikropęknięcia tkanek zęba (Ryc. 3.).

 

Ryc. 1: Wyjściowa sytuacja kliniczna przedstawiająca rozległe wypełnienie kompozytowe z niedoskonałościami powierzchni i pobrzeży.

 

Ryc. 2. Policzkowa powierzchnia pierwszego trzonowca z widocznym przebarwionym i nieszczelnym pobrzeżem odbudowy.

 

Ryc. 3. Widok na powierzchnię podniebienną zęba z mikropęknięciami szkliwa.

 

Wykonano zębowe zdjęcie rentgenowskie, ponieważ ząb był leczony kanałowo w innej placówce wiele lat temu (Ryc. 4.). Na zdjęciu widać, że kanały nie zostały wypełnione do samych wierzchołków. Przedmiotowy ząb okazał się być bezobjawowy, podjęto więc decyzję o wykonaniu pośredniej odbudowy bez powtórnego leczenia kanałowego. Za wyborem odbudowy pośredniej przemawiało obecne rozległe wypełnienie kompozytowe i naruszona struktura tkanek zęba. Ponadto cementowanie pracy pośredniej zapewnia dodatkowe korzyści, a mianowicie prawie nie występuje skurcz polimeryzacyjny, a w tkankach zęba powstają jedynie minimalne naprężenia, co gwarantuje lepsze właściwości mechaniczne. Dobrano kolor odbudowy: sąsiedni przedtrzonowiec w środkowej części korony miał kolor zbliżony do A3, podczas gdy w 1/3 części okluzyjnej widoczne były białawe obszary, zdecydowanie jaśniejsze, bliższe koloru A2. Ta informacja została zapisana i przekazana do laboratorium technicznego.

 

Czy chcesz kontynuować czytanie w formacie PDF? Zostaw poniżej swój adres e-mail.