Przypadek kliniczny dr Mediha Isikver

Pęknięcia zębów i próchnica wtórna często występują w zębach bocznych, a ich przyczynami mogą być naprężenia okluzyjne, uszkodzenia wypełnień lub wtórne wniknikanie bakterii. Stany te zagrażają integralności, funkcji i estetyce zębów. Dzięki postępom w stomatologii adhezyjnej, możliwe stały się rozwiązania, które są zarówno minimalnie inwazyjne, jak i trwałe. Wybór materiału odgrywa kluczową rolę w powodzeniu leczenia za pomocą materiałów kompozytowych, wpływając na ich adaptację brzeżną, odporność na ścieranie i zadowolenie pacjenta. Niniejszy opis przypadku przedstawia krok po kroku leczenie stałego zęba trzonowego z odłamaną ścianą dystalną i próchnicą wtórną z wykorzystaniem materiałów firmy Kuraray Noritake Dental Inc.

PREZENTACJA PRZYPADKU

32-letnia pacjentka zgłosiła się do kliniki z nadwrażliwością i dyskomfortem okolicy zębów bocznych drugiej ćwiartki uzębienia. Badanie kliniczne ujawniło odłamanie ściany dystalnej zęba 26 (pierwszego lewego zęba trzonowego szczęki) z wtórną próchnicą szerzącą się poddziąsłowo. Badanie radiologiczne nie wykazało żadnych patologii w przyzębiu okołowierzchołkowym. Na sąsiednich zębach (25 i 27) stwierdzono wczesne zmiany próchnicowe, ale pacjentka zdecydowała się na odbudowę tylko zęba 26. Ząb nie wykazywał reakcji na opukiwanie, a reakcja miazgi podczas badania żywotności była prawidłowa.

Ryc. 1. Wstępny obraz kliniczny zęba 26 w koferdamie.

PROTOKÓŁ LECZENIA

1. Izolacja i usunięcie próchnicy: Ząb odizolowano za pomocą koferdamu. Wiertłami z węglika wolframu na kątnicę wolnoobrotową ostrożnie usunięto istniejącą, uszkodzoną odbudowę i tkanki zmienione próchnicowo.
2. Czyszczenie powierzchni: Po opracowaniu ubytku, zastosowano środek oczyszczający KATANA™ Cleaner w celu usunięcia zanieczyszczeń i poprawy jakości powierzchni adhezyjnej.
3. Procedura adhezyjna: na szkliwo i zębinę zaaplikowano jednobuteleczkowy, samotrawiący system wiążący CLEARFIL™ Universal Bond Quick 2 zgodnie z instrukcją producenta.
4. Faza odbudowy: W najgłębszych miejscach ubytku oraz w podcieniach nałożono CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal Low (odcień U), zapewniając dobrą adaptację i zmniejszenie naprężeń w zagłębieniach preparacji. Pozostałą część ubytku odbudowano warstwowo kompozytem w postaci pasty CLEARFIL MAJESTY™ ES-2 Universal (w kolorze U), utwardzając każdą 2 mm warstwę światłem przez 20 sekund.

Ryc. 2. Widok na ząb 26 po usunięciu uszkodzonego wypełnienia i po oczyszczeniu z próchnicy.

Ryc. 3. Aplikacja KATANA™ Cleaner w celu usunięcia zanieczyszczeń i poprawy jakości powierzchni adhezyjnej po zakończeniu preparacji.

Ryc. 4. Selektywne trawienie szkliwa na zębie 26.

Ryc. 5. Aplikacja CLEARFIL™ Universal Bond Quick 2 zarówno na szkliwo, jak i na zębinę zgodnie z zaleceniami producenta.

Ryc. 6.  Aplikacja cienkiej warstwy CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal Low (w kolorze U).

Ryc. 7. Odbudowa ścian mezjalnej i dystalnej za pomocą kompozytu CLEARFIL MAJESTY™ ES-2 Universal (w kolorze U).

Ryc. 8. Warstwowa odbudowa guzków i anatomii powierzchni okluzyjnej kompozytem CLEARFIL MAJESTY™ ES-2 Universal; wygładzanie warstw pędzelkiem.

Ryc. 9. Wstępne polerowanie wypełnienia gumką do kompozytu TWIST™ DIA Composite w kolorze ciemnym  (średnia gradacja) w celu wygładzenia struktury powierzchni i anatomii.

Ryc. 10. Ostateczne polerowanie wypełnienia gumką do kompozytu TWIST™ DIA Composite w kolorze jasnym  (delikatna gradacja) w celu uzyskania wysokiego połysku i gładkości powierzchni.

SYTUACJA KOŃCOWA

Ryc. 11. Widok na ostateczną odbudową kompozytową po dopasowaniu do zgryzu i polerowaniu.

WNIOSKI

Powyższy przypadek pokazuje, że systemy wiążące i produkty do odbudowy firmy Kuraray Noritake Dental Inc. są niezwodne, wydajne i skuteczne w leczeniu zębów z pęknięciami i próchnicą wtórną. 
Połączenie samotrawiących systemów adhezyjnych oraz przyjaznych w pracy kompozytów gwarantuje uzyskanie trwałych i estetycznych wypełnień. Oczywiście wskazana jest dalsza kontrola do oceny długoterminowego zachowania klinicznego tych materiałów.

O autorce:

MEDIHA ISIKVER

Dr Mediha Isikver jest absolwentką Wydziału Stomatologii Uniwersytetu Ege i współzałożycielką Kliniki M w Stambule w Turcji. W swojej praktyce zawodowej koncentruje się na stomatologii estetycznej i odtwórczej, w szczególności na warstwowych odbudowach kompozytowych, licówkach porcelanowych i projektowaniu uśmiechu. Wierząc, że za każdym uśmiechem kryje się osobna historia, tworzy  metamorfozy estetyczne, które łączą naturalną harmonię z artystycznymi detalami.

Wysokiej jakości tlenek cyrkonu stanowi fundament nowoczesnego leczenia protetycznego, mając bezpośredni wpływ zarówno na komfort oraz satysfakcję pacjenta, jak i trwałość wykonanych uzupełnień. Wykorzystanie materiału o optymalnych parametrach umożliwia tworzenie prac precyzyjnie dopasowanych, które łączą estetykę z ponadprzeciętną wytrzymałością, minimalizując potrzebę korekt oraz dodatkowych wizyt.
Z kolei zastosowanie tlenku cyrkonu niskiej jakości niesie ze sobą ryzyko licznych problemów, od pogorszonej estetyki i niedokładnego dopasowania, po obniżoną biokompatybilność. Co istotne, nieprawidłowości te często ujawniają się dopiero podczas użytkowania uzupełnienia, prowadząc do powikłań klinicznych, takich jak recesja dziąseł czy przedwczesne uszkodzenia pracy protetycznej. Dlatego kluczowe znaczenie ma świadomy dobór materiału o potwierdzonej jakości oraz jego właściwe opracowanie. To właśnie te elementy w decydujący sposób wpływają na końcowy efekt estetyczny oraz długoterminową trwałość uzupełnień protetycznych.

ROZWÓJ TLENKU CYRKONU W STOMATOLOGII

Pod koniec lat 90. wprowadzono pierwsze podbudowy z tlenku cyrkonu wykonywane w technologii CAD/CAM jako alternatywę dla mniej estetycznych konstrukcji metalowych. Rozwiązanie to umożliwiło uzyskanie wytrzymałych, a jednocześnie bardziej estetycznych struktur przeznaczonych do napalania porcelany. Wraz z rozwojem materiału stopniowo odchodzono od klasycznych metod charakteryzacji opartych na pełnym napalaniu ceramiki na rzecz rozwiązań pełnokonturowych. Pozwoliło to w znacznym stopniu wyeliminować problemy mechaniczne, takie jak odpryskiwanie czy rozwarstwianie ceramiki, a także ograniczyć zakres preparacji tkanek zęba.
W efekcie współczesne uzupełnienia protetyczne pozwalają w dużym stopniu zachować naturalną strukturę zęba, jednocześnie zapewniając wysoką wytrzymałość oraz estetyczny efekt końcowy.

Starsze generacje tlenku cyrkonu opierały się głównie na kryształach o strukturze tetragonalnej, które były stabilizowane niewielką ilością tlenku itru, około 3 mol% (3Y-TZP). Materiał ten charakteryzuje się bardzo wysoką wytrzymałością mechaniczną, jednak jego ograniczona przezierność nie sprzyjała uzyskaniu optymalnych efektów estetycznych.
Zwiększenie zawartości itru do około 5 mol% poprawia przezierność dzięki większemu udziałowi krystalicznej fazy kubicznej. Tak zmodyfikowany materiał określa się jako 5Y-PSZ, czyli częściowo stabilizowany tlenek cyrkonu. Poprawa estetyki wiąże się jednak z obniżeniem wytrzymałości mechanicznej. Istotnym krokiem w rozwoju tej technologii było wprowadzenie wielowarstwowego tlenku cyrkonu przez firmę Kuraray Noritake Dental Inc., co umożliwiło wykonywanie wysoce estetycznych uzupełnień monolitycznych. Rozwój bardziej zaawansowanych, estetycznych dysków cyrkonowych przyczynił się do wyraźnego spadku popularności uzupełnień metalowo-ceramicznych na rzecz prac pełnoceramicznych.
Mimo to nadal pojawiają się wątpliwości dotyczące uzupełnień z tlenku cyrkonu, zarówno w kontekście adhezji, jak i dopasowania czy samego procesu ich wykonania. W literaturze opisano bardzo wysoką skuteczność kliniczną, sięgającą nawet 97 procent w obserwacjach przekraczających 15 lat, choć odnotowuje się również pojedyncze przypadki niepowodzeń.
Dlatego kluczowe znaczenie ma nie tylko jakość samego materiału, lecz przede wszystkim jego prawidłowa obróbka oraz starannie kontrolowany proces technologiczny wykonania uzupełnienia protetycznego.

CHOĆ WSZYSTKIE DYSKI Z TLENKU CYRKONU MOGĄ WYGLĄDAĆ PODOBNIE, W PRAKTYCE ZNACZĄCO RÓŻNIĄ SIĘ POD WZGLĘDEM JAKOŚCI ORAZ WŁAŚCIWOŚCI. WPŁWAJĄ NA TO MIĘDZY INNYMI:

✓ Jakość surowców

✓ Sposób ich obróbki

✓ Proces prasowania dysków

✓ Wstępna synteryzacja

Przegląd potencjalnych problemów oraz konsekwencji klinicznych dla pacjentów

DLACZEGO UZUPEŁNIENIA Z TLENKU CYRKONU MOGĄ ZAWODZIĆ 

Niepowodzenia kliniczne uzupełnień z tlenku cyrkonu często wynikają z procesów technologicznych zachodzących jeszcze przed dostarczeniem materiału do gabinetu stomatologicznego. Większość producentów wykorzystuje proszek cyrkonowy pochodzący od zewnętrznych dostawców, co ogranicza możliwość pełnej kontroli jego jakości.
Z tego proszku wytwarza się dyski o średnicy około 100 mm poprzez prasowanie, a następnie poddaje się je wstępnej synteryzacji w celu nadania im odpowiedniej stabilności. Dokładny skład takich dysków często nie jest ujawniany, ponieważ stanowi tajemnicę handlową. Już na etapie prasowania mogą powstawać niejednorodności, takie jak pory czy zanieczyszczenia, które później obniżają jakość końcowego uzupełnienia.
W laboratoriach dentystycznych dyski są następnie frezowane na podstawie pliku 3D, a potem synteryzowane w temperaturach powyżej 1400°C, co pozwala uzyskać ostateczne właściwości materiału. Dla każdego dysku uwzględnia się odpowiedni współczynnik powiększenia frezowanego obiektu, który kompensuje skurcz materiału podczas synteryzacji. Jednak szczegóły dotyczące frezowania i wykończenia często nie są w pełni udostępniane.
W rezultacie skład chemiczny, mikrostruktura oraz sposób przetwarzania tlenku cyrkonu mogą znacząco różnić się w zależności od producenta i laboratorium. To sprawia, że proces wykonywania uzupełnień z tlenku cyrkonu jest złożony i nie zawsze w pełni przewidywalny.

Kuraray Noritake Dental Inc. jest jednym z nielicznych producentów, którzy kontrolują cały proces wytwarzania tlenku cyrkonu, włącznie z przetwarzaniem surowców, we własnym zakresie. Taka pełna kontrola nad procesem produkcji pozwala zapewnić wysoką i powtarzalną jakość wszystkich materiałów. Jedną z kluczowych zasad firmy Kuraray Noritake jest łączenie wysokich parametrów użytkowych z łatwością pracy klinicznej i laboratoryjnej przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniego wsparcia w doborze materiałów i procedur. Jako producent linii dysków KATANA™ Zirconia, firma Kuraray Noritake dzięki ścisłej kontroli każdego etapu produkcji gwarantuje stabilną i powtarzalną jakość, co pozwala z pełnym zaufaniem opierać się na wysokim standardzie swoich produktów.

PRODUKCJA KATANA™

Wszystkie materiały z linii KATANA™ trafiają do laboratoriów dentystycznych z zakładu produkcyjnego w Japonii, gdzie ruda cyrkonu jest przetwarzana na wysokiej jakości proszek bazowy. Następnie przechodzi on szereg precyzyjnych etapów obróbki, obejmujących dodawanie starannie wyselekcjonowanych składników, takich jak stabilizatory i spoiwa. Kuraray Noritake Dental Inc. prowadzi pełną kontrolę nad wytwarzaniem surowców wykorzystywanych do produkcji tlenku cyrkonu, co pozwala uzyskać materiał o powtarzalnych i wysokich parametrach jakościowych.
Dzięki temu możliwe jest zastosowanie technologii wielowarstwowej oraz wprowadzanie modyfikacji, które zapewniają wysoką czystość materiału i precyzyjne dostosowanie jego właściwości do wymagań klinicznych oraz laboratoryjnych.

Od etapu proszku aż do prasowania dysków Kuraray Noritake Dental Inc. stosuje bardzo precyzyjny i ściśle kontrolowany proces, który zapewnia równomierne zagęszczenie materiału w całej objętości dysku. Każdy parametr jest dokładnie zaplanowany i nadzorowany. Etap ten trwa kilka dni, aby zapewnić homogenność  i wysoką jakość materiału. Dzięki temu uzyskuje się jednorodne właściwości mechaniczne i optyczne, wysoką stabilność brzeżną, dobrą jakość powierzchni oraz kontrolowany skurcz podczas synteryzacji. Ograniczenie zmiennych po stronie laboratorium sprawia, że tlenek cyrkonu KATANA™ zapewnia powtarzalny i przewidywalny efekt w każdej pracy.

Na końcowym etapie produkcji, przed zapakowaniem dysków KATANA™ Zirconia, każdy krążek przechodzi dokładną ręczną kontrolę jakości. Ta końcowa inspekcja ma na celu upewnienie się, że wszystkie elementy spełniają wysokie wymagania jakościowe.
Dzięki indywidualnemu sprawdzeniu każdego dysku możliwe jest utrzymanie stałej jakości oraz powtarzalnych właściwości materiału. W efekcie produkty KATANA™ Zirconia realizują wysokie standardy jakości i powtarzalności, co wynika z kontroli całego procesu produkcji.

Nowoczesne zakłady produkcyjne Kuraray Noritake Dental Inc. umożliwiają wytwarzanie bardzo stabilnych dysków w stanie wstępnej synteryzacji, o precyzyjnie dobranej twardości, która pozwala na bezpieczną obróbkę w procesie frezowania.
Dzięki tej stabilności, tlenek cyrkonu KATANA™ może być w pełni wykorzystany bez ryzyka pęknięcia, nawet w sytuacjach, gdy z dysku usunięto już znaczną ilość materiału. Jest to szczególnie istotne, ponieważ w materiałach niższej jakości, o mniejszej wytrzymałości w stanie surowym, takie sytuacje często prowadzą do uszkodzeń.
Wysoka stabilność materiału pozwala również na skrócenie czasu synteryzacji dysków KATANA™ do około 54 minut w przypadku pojedynczych koron oraz mostów do trzech punktów.

NATURALNY GRADIENT KOLORU dla idelanego efektu estetycznego

Firma Kuraray Noritake doskonale rozumie znaczenie zróżnicowanego poziomu nasycenia barwy oraz przezierności w poszczególnych częściach naturalnego zęba. Celem było odwzorowanie tego efektu w uzupełnieniach protetycznych bez konieczności ich licowania porcelaną.
W obszarach odpowiadających zębinie ząb charakteryzuje się wyższym nasyceniem barwy oraz mniejszą przeziernością. Natomiast części zęba zbudowane głównie ze szkliwa, takie jak brzeg sieczny, są bardziej przezierne i mają niższe nasycenie barwy.
Opatentowana technologia wielowarstwowego cyrkonu KATANA™ została opracowana w celu precyzyjnego odwzorowania tego gradientu nasycenia barwy i przezierności, zapewniając płynne przejście pomiędzy warstwami. Efektem jest wygląd zbliżony do naturalnego zęba bez konieczności licowania porcelaną.
Cztery rodzaje wielowarstwowego cyrkonu KATANA™ (UTML, STML, YML* oraz HTML PLUS) posiadają czterowarstwową strukturę gradacji koloru. Efekt optyczny jest widoczny bezpośrednio po synteryzacji.g.

NOWA GENERACJA TLENKU CYRKONU

Nasze zaangażowanie w wysoką jakość i łatwość użytkowania produktów stanowi podstawę wszystkich działań. Zgodnie z tymi wartościami stale udoskonalamy technologię produkcji tlenku cyrkonu, czego efektem jest najnowsze rozwiązanie: KATANA™ Zirconia YML, łączące wysoką estetykę z dużą wytrzymałością. Według tego innowacyjnego projektu opracowano wielowarstwowy tlenek cyrkonu o zróżnicowanej wytrzymałości na zginanie oraz płynnej gradacji przezierności, co pozwala uzyskać naturalny efekt estetyczny przy zachowaniu bardzo dobrych właściwości mechanicznych.

Ponadto wszystkie dyski KATANA™ Zirconia YML są projektowane w oparciu o proporcje, a nie stałe grubości poszczególnych warstw w strukturze wielowarstwowej. Oznacza to, że niezależnie od wysokości dysku zawsze zachowany jest stały udział 35% surowca tworzącego przezierną strefę szkliwną. Dzięki temu dyski o większej wysokości, które zazwyczaj wykorzystuje się do wykonywania obszernych uzupełnień, zawsze zapewniają wystarczającą przestrzeń w strefie szkliwnej, natomiast niższe dyski są zoptymalizowane pod kątem mniejszych uzupełnień.

ROZWIĄZANIA KONTRUKCYJNE ZASTOSOWANE W KATANA™ ZIRCONIA YML ZAPEWNIAJĄ TECHNIKOWI DENTYSTYCZNEMU ISTOTNE KORZYŚCI:

✓ Konstrukcja oparta na proporcjach zapewnia dużą elastyczność projektowania dzięki strategicznemu rozłożeniu warstw.

✓ Dokładne odwzorowanie koloru i przezierności ogranicza potrzebę rozległego opracowania i czasochłonnego wykończenia.

✓ Stabilny współczynnik rozszerzalności cieplnej w całym dysku umożliwia wykonywanie wysoko precyzyjnych konstrukcji pełnołukowych.

✓ Jednorodna struktura bez porów oraz wysoka stabilność w stanie presynteryzowanym pozwalają na większą elastyczność pozycjonowania, a tym samym wyższą wydajność.

✓ Stosunkowo wysoka twardość w stanie presynteryzowanym umożliwia łatwe modyfikacje i obróbkę bez ryzyka pęknięć lub wykruszeń.

✓ Twardość materiału pozwala również na frezowanie cieńszych uzupełnień, w tym ostrych krawędzi, co poprawia szczelność brzeżną.

✓ Część uzupełnienia wykonana z warstwy Body w dysku KATANA™ Zirconia YML może być opracowana na mniejszą grubość niż w innych wysoko przeziernych dyskach z tlenku cyrkonu, co skutkuje wyższą translucencją w tym obszarze.

STABILNOŚĆ BRZEŻNA I ZWIĘKSZONA DOKŁADNOŚĆ DOPASOWANIA

KATANA™ Zirconia YML umożliwia uzyskanie ostrych krawędzi brzeżnych przy jednoczesnym ograniczeniu wykruszania, co przekłada się na lepsze dopasowanie prac na granicy preparacji. Możliwość wykonywania cienkich uzupełnień z zachowaniem ostrej krawędzi potwierdza wysoką przydatność KATANA™ Zirconia YML w wykonywaniu uzupełnień bezstopniowych.

Nawet jeśli brzegi uzupełnienia zostały bardzo mocno wycienione podczas frezowania, pozostają gładkie i bez wykruszeń.

WSZYSTKO CZEGO POTRZEBUJE TWOJE LABORATORIU

Kuraray Noritake oferuje cztery różne rodzaje wielowarstwowych dysków z tlenku cyrkonu, które pozwalają pokryć wszystkie wskazania, a także jednowarstwową wersję HT do wykonywania podbudów oraz mostów o dużej rozpiętości. W poniższej tabeli przedstawiono zakres zalecanych zastosowań dla wszystkich dysków KATANA™ Zirconia Multi-layer.

WNIOSKI

Wybór tlenku cyrkonu ma istotny wpływ na sukces kliniczny uzupełnień protetycznych, co bezpośrednio przekłada się na codzienną pracę technika dentystycznego. Wysokiej jakości tlenek cyrkonu, taki jak ten produkowany przez Kuraray Noritake Dental Inc., zapewnia mniejsze ryzyko pęknięć i wykruszeń podczas procesu wytwarzania, ograniczając konieczność kosztownych poprawek wynikających z niedokładności dopasowania pracy lub dopasowania odcienia.

Wysoka jakość proszku cyrkonowego, stosowanego m.in. w KATANA™ Zirconia, umożliwia szybką synteryzację, co przyspiesza proces produkcji bez utraty integralności uzupełnień. Dodatkowo zaawansowane technologie wielowarstwowe, takie jak w systemie Kuraray Noritake, zmniejszają potrzebę rozległego licowania porcelaną w celu uzyskania efektu estetycznego, upraszczając proces i zwiększając jego efektywność.

Rygorystyczna kontrola jakości w Kuraray Noritake, obejmująca cały proces produkcji realizowany wewnętrznie, zapewnia powtarzalność i niezawodność produktów z tlenku cyrkonu. Uniwersalny materiał KATANA™ Zirconia YML, zaprojektowany w oparciu o proporcje, a nie stałe wartości warstw, oferuje większą swobodę projektowania, jednocześnie gwarantując stałą, wysoką estetykę niezależnie od wielkości uzupełnienia.

Wybór wysokiej jakości tlenku cyrkonu, produkowanego przy zachowaniu ścisłej kontroli jakości, pozwala laboratoriom protetycznym osiągać optymalne rezultaty zarówno pod względem funkcjonalnym, jak i estetycznym, co w efekcie przynosi korzyści technikom dentystycznym, lekarzom stomatologom oraz pacjentom.

LITERATURA

1. Yarahmadi M., Roa J.J., Zhang J., Cabezas L., Ortiz-Membrado L., Llanes L., Fargas G.; Micromechanical properties of Yttria-doped zirconia ceramics. Journal of the European Ceramic Society, Volume 43, Issue 7, July 2023, Pages 2884-2893.
2. Liao, Y., PhDa, Gruber, M. BSEa ; Lukic H., BSEa; McLees J., CDTb ; Chen S., PhDc ; Boghosian A., DDSd ; Megremis S., MS, PhDa; Survey of the mechanical and physical behaviors of yttria-stabilized zirconia from multiple dental laboratories. Journal Reprint Line (2023) 2, 100018

W Kuraray Noritake Dental Inc. naszym celem jest dostarczanie materiałów protetycznych i stomatologicznych najwyższej jakości, które pozwalają osiągać optymalne efekty leczenia zarówno pod względem funkcjonalnym, jak i estetycznym. Doskonałym przykładem jest seria produktów KATANA™ Zirconia Multi-Layered. Ta popularna linia wytrzymałych materiałów cyrkonowych oferuje dyski o starannie zrównoważonych właściwościach optycznych, umożliwiające tworzenie realistycznych uzupełnień protetycznych. Aby uzyskać najlepsze efekty, przygotowaliśmy szczegółowe zalecenia doboru koloru dla KATANA™ Zirconia, dostosowane do różnych metod wykonawstwa i charakteryzacji oraz do planowanego schematu pracy.

Czynniki wpływające na ostateczny wygląd, a tym samym na dobór koloru, to m.in.:

• kolor zęba filarowego,
• grubość ścianki uzupełnienia cyrkonowego (zwykle od 0,4 mm w odcinku przednim do 1,0 mm w odcinku bocznym),
• umiejscowienie uzupełnienia cyrkonowego w jamie ustnej,
• warunki frezowania (na sucho lub na mokro),
• sposób synteryzacji (nocna lub szybka),
• procedura wykańczania (polerowanie, charakteryzacja farbkami lub indywidualizacja przy użyciu porcelany).

Przebarwiony ząb filarowy - wybierz dysk o jeden odcień jaśniejszy

Jeżeli ząb filarowy jest ciemniejszy od planowanego koloru uzupełnienia, może to wpłynąć na jego ostateczny wygląd i sprawić, że uzupełnienie będzie wydawało się ciemniejsze. W takim przypadku zaleca się wybór dysku o jeden odcień jaśniejszego niż planowany kolor uzupełnienia. Dzięki temu efekt końcowy będzie bardziej naturalny i estetyczny.

Rys. 1: Zęby filarowe wykazujące przebarwienia  - zaleca się wybór ton jaśniejszego materiału na podbudowę.
Autor zdjęcia: Kostia Vyshamirski

Uzupełnienie o wyjątkowo grubych ściankach

• wybierz dysk o jeden odcień jaśniejszy

Uzupełnienia z bardzo grubymi ściankami mogą wydawać się ciemniejsze niż te o cienkich ściankach. Dlatego zaleca się wybór o ton jaśniejszego odcienia niż planowany kolor uzupełnienia, aby zniwelować ten efekt i uzyskać optymalną estetykę.

Rys. 2: Grubość ścianek uzupełnień cyrkonowych może wynosić od 0,4 do 0,6 mm w przypadku licówek w odcinku przednim…
Autor zdjęcia: Daniele Rondoni

Rys. 3: … do ponad 1 mm w przypadku koron w odcinku bocznym …
Autor zdjęcia: Daniele Rondoni

Rys. 4: …lub w przypadku złożonych uzupełnień opartych na implantach.
Autor zdjęcia: Pier Francesco Golfarelli

Pojedyncza korona w odcinku bocznym - wybierz dysk o jeden odcień ciemniejszy

W tylnym odcinku zębów bocznych pojedyncze korony cyrkonowe często wyglądają jaśniej niż zęby sąsiednie. Wynika to z wyższego współczynnika załamania światła tlenku cyrkonu w porównaniu z naturalnym szkliwem. Dlatego w takich przypadkach zaleca się zastosowanie dysku o jeden ton ciemniejszym odcieniu, aby efekt był bardziej naturalny.

WORKFLOW W GABINECIE

Typowy schemat pracy przy wykonywaniu uzupełnienień podczas jednej wizyty: frezowanie na mokro, szybka synteryzacja, polerowanie.

• wybierz dysk w docelowym kolorze lub o jeden ton ciemniejszy

Monolityczny cyrkon ma tendencję do lekkiego przyciemnienia po wypolerowaniu, co jest wynikiem osadzania się cząstek polerskich na powierzchni uzupełnienia podczas procesu polerowania. Z kolei frezowanie na mokro, czyli kontakt materiału z wodą w stanie surowym, oraz szybka synteryzacja nadają uzupełnieniu nieco jaśniejszy i bardziej opakerowy wygląd. Dlatego w takich przypadkach zaleca się wybór ton ciemniejszego koloru, co pozwala łatwiej uzyskać pożądany efekt przy minimalnym nakładzie pracy.

Rys. 5: Porównanie metod wykańczania i ich wpływu na jasność (value) cyrkonu.

WORKFLOW W LABORATORIUM

Typowy przebieg pracy w laboratorium: konstrukcja z cyrkonu wykończona porcelaną, uzupełnienie cyrkonowe charakteryzowane płynną ceramiką lub wykończone glazurą:

• Wybierz dysk o jeden odcień jaśniejszy

Bardziej czasochłonne metody wykończeń, takie jak napalanie porcelany lub charakteryzacja przy użyciu płynnej ceramiki CERABIEN™ ZR FC Paste Stain, zazwyczaj wykonuje się w laboratorium protetycznym, gdzie najczęściej stosuje się frezarkę pracującą na sucho. W takich warunkach odcień cyrkonu zwykle odpowiada wybranemu kolorowi docelowemu.

Przy stosowaniu różnych metod wykończeń cyrkonu KATANA™ zwykle warto rozpocząć pracę od nieco jaśniejszego odcienia. Pozwala to na wprowadzanie poprawek i pełną swobodę charakteryzacji. Jeśli początkowy kolor jest zbyt ciemny, jego późniejsze rozjaśnienie może być trudne. Dlatego wybór jaśniejszego koloru od samego początku daje technikom dentystycznym elastyczność potrzebną do uzyskania optymalnego efektu końcowego.

Rys. 6: Przebieg pracy w laboratorium z wykorzystaniem podbudowy z KATANA™ Zirconia STML …

Rys. 7: … struktura została wykończona porcelaną CERABIEN™ ZR. Zaleca się wybór koloru ton jaśniejszego niż kolor docelowy.
Autor zdjęć: Andreas Chatzimpatzakis

WORKFLOW W GABINECIE

Bardziej złożony przebieg pracy przy uzupełnieniach wykonywanych podczas jednej wizyty: frezowanie na mokro, szybka synteryzacja, charakteryzacja lub glazurowanie.

Uzupełnienie monolityczne:

• wybierz dysk w kolorze docelowym

W procesie CAD/CAM wykonywanym w gabinecie dentystycznym zazwyczaj stosuje się frezowanie na mokro oraz szybką synteryzację. Obie metody sprawiają, że uzupełnienia stają się nieco jaśniejsze niż zwykle, co daje pełną swobodę charakteryzacji przy użyciu płynnej ceramiki CERABIEN™ ZR FC Paste Stain. Jeśli przewiduje się tylko minimalne korekty koloru, można również wybrać dysk cyrkonowy w odcieniu o ton ciemniejszym niż kolor docelowy.

WORKFLOW W LABORATORIUM

Uproszczony przebieg pracy w laboratorium: polerowane uzupełnienia monolityczne, frezowanie na sucho, całonocna synteryzacja

• wybierz dysk w kolorze docelowym lub o jeden odcień jaśniejszy

Generalnie frezowanie na sucho oraz całonocna synteryzacja, powszechnie stosowane w laboratoriach dentystycznych, pozwalają uzyskać monolityczną odbudowę z cyrkonu o wyglądzie zgodnym z oczekiwaniami według klasycznej skali kolorów VITA. Jednocześnie polerowanie może powodować lekkie przyciemnienie powierzchni monolitycznego cyrkonu. Dlatego w przypadku polerowania odbudowy frezowanej na sucho zaleca się wybór cyrkonu o nieco jaśniejszym odcieniu niż kolor docelowy.

PODSUMOWANIE

Powyższe zalecenia pokazują, że głównymi czynnikami decydującymi o wyborze odpowiedniego koloru wyjściowego cyrkonu KATANA™ są warunki obróbki i metoda wykończenia.
Poniższa tabela przedstawia praktyczny przegląd najważniejszych wskazówek, uzupełniony informacjami zaczerpniętymi z literatury naukowej oraz systemów konkurencyjnych.

Stosując się do powyższych wskazówek, dobór koloru cyrkonu staje się prosty i pozwala osiągnąć pożądany efekt estetyczny.

Dlaczego warto poprosić laboratorium o użycie tlenku cyrkonu KATANA™?

Jeżeli zależy Ci na wysokiej jakości uzupełnień cyrkonowych i chcesz mieć pewność, że materiały stosowane w Twoim laboratorium będą charakteryzować się odpowiednimi parametrami mechanicznymi i optycznymi, warto wybrać tlenek cyrkonu KATANA™.
To gama wysokiej jakości materiałów dentystycznych, która dostarcza laboratorium wszystko, co jest potrzebne do wytwarzania uzupełnień protetycznych o przewidywalnej wytrzymałości i estetyce, niezależnie od rodzaju wskazań klinicznych oraz wymagań pacjentów. Osiągnięcie tych właściwości jest możliwe dzięki dwóm kluczowym czynnikom: zaawansowanej technologii wielowarstwowej oraz rygorystycznemu procesowi produkcji dysków.

Jak wyjaśniono w pierwszej części tej serii artykułów, jakość wybranego materiału protetycznego - np. tlenku cyrkonu - ma decydujący wpływ na projekt, estetykę oraz trwałość finalnej odbudowy. Dlatego jako lekarz stomatolog powinieneś:

• zamawiać uzupełnienia wyprodukowane w kraju lub regionie, w laboratoriach spełniających te same normy i przepisy prawne co Twój gabinet,
• wiedzieć, skąd pochodzi cyrkon stosowany w laboratorium partnerskim,
• unikać ofert, które są zbyt atrakcyjne, aby mogły być prawdziwe.

Dlaczego warto poprosić laboratorium o użycie tlenku cyrkonu KATANA™?

Jeżeli zależy Ci na wysokiej jakości uzupełnień cyrkonowych i chcesz mieć pewność, że materiały stosowane w Twoim laboratorium będą charakteryzować się odpowiednimi parametrami mechanicznymi i optycznymi, warto wybrać tlenek cyrkonu KATANA™.
To gama wysokiej jakości materiałów dentystycznych, która dostarcza laboratorium wszystko, co jest potrzebne do wytwarzania uzupełnień protetycznych o przewidywalnej wytrzymałości i estetyce, niezależnie od rodzaju wskazań klinicznych oraz wymagań pacjentów. Osiągnięcie tych właściwości jest możliwe dzięki dwóm kluczowym czynnikom: zaawansowanej technologii wielowarstwowej oraz rygorystycznemu procesowi produkcji dysków.

Klucz do olśniewającej estetyki

Pierwsze materiały cyrkonowe często miały mleczny, opakerowy wygląd i były stosowane głównie jako materiał na podbudowy. Obecnie cyrkon stosowany w laboratoriach dentystycznych jest zazwyczaj fabrycznie barwiony i dostępny w różnych stopniach przezierności. Niektóre dyski wykorzystują nawet technologię wielowarstwową, która pozwala odwzorować naturalne różnice koloru i przezierności w różnych obszarach zęba. Firma Kuraray Noritake Dental Inc. była pionierem tego podejścia. Już w 2013 roku wprowadziła na rynek pierwszy dysk o strukturze polichromatycznej KATANA™ Zirconia ML. Charakteryzuje się on naturalnym gradientem koloru i płynnymi przejściami między warstwami, co pozwala uzyskać efekt bardzo zbliżony do wyglądu naturalnych zębów.

Pierwotnie wielowarstwowe dyski cyrkonowe opracowano z myślą o wykonywaniu monolitycznych uzupełnień, które były jedynie polerowane lub charakteryzowane ceramicznymi farbami i następnie glazurowane. Ten nowy rodzaj materiału przyczynił się również do rozwoju techniki mikrowarstwowania. W tej technice uzupełnienia projektuje się w pełnym kształcie anatomicznym, a część licowa jest tylko nieznacznie zredukowana pod napalenie, co pozwala uzyskać subtelne efekty za pomocą porcelany, odwzorowujące właściwości optyczne szkliwa.

Szereg ulepszeń pierwszej generacji dysków cyrkonowych ostatecznie zaowocował obecnym portfolio oferowanym przez Kuraray Noritake Dental Inc. Składa się ono z wielowarstwowych bloczków przeznaczonych do frezarek gabinetowych, klasycznego materiału do wytwarzania podbudów w laboratorium oraz serii dysków KATANA™ Zirconia Multi-Layered, w tym dysków z gradacją wytrzymałości na zginanie.

Rys. 1: Czterowarstwowa gradacja koloru w serii KATANA™ Zirconia Multi-Layered.

KATANA™ Zirconia Block - wielowarstwowe bloczki cyrkonowe do frezowania w gabinecie
(dostępny dla systemu CEREC i innych frezarek gabinetowych), z możliwością szybkiej 18-minutowej synteryzacji*, przeznaczone do pojedynczych uzupełnień i mostów o małej rozpiętości, w kolorze naturalnych zębów.

KATANA™ Zirconia HT - cyrkon o wysokiej wytrzymałości, do wykonawstwa pojedynczych podbudów oraz podbudów dla mostów o dużej rozpiętości, przeznaczonych do pełnego licowania ceramiką, dostępny w pięciu różnych wysokościach.

KATANA™ Zirconia UTML - cyrkon o ultrawysokiej przezierności, z wielowarstwową strukturą kolorystyczną, idealny do pełnokonturowych uzupełnień w odcinku przednim, w tym licówek.

KATANA™ Zirconia STML - cyrkon o zbalansowanej przezierności i wytrzymałości, do estetycznych uzupełnień pełnokonturowych, z naturalną gradacją koloru.
Ta wersja jest idealna do pojedynczych koron oraz mostów do trzech punktów.

KATANA™ Zirconia HTML PLUS - cyrkon o wysokiej przezierności, który łączy wysoką estetykę z wytrzymałością niezbędną przy wykonywaniu mostów o dużej rozpiętości, zapewniając żywy, naturalny kolor.

KATANA™ Zirconia YML - zaawansowany cyrkon o gradacji koloru i przezierności, z wytrzymałą warstwą dentynową oraz wysoko przezierną warstwą szkliwną, zaspokajający praktycznie nieograniczony zakres wskazań.

*Opcja szybkiej synteryzacji jest dostępna tylko w piecach spełniających wymagania dla tego materiału.

Klucz do wysokiej jakości uzupełnień

Jakość tlenku cyrkonu zależy od takich czynników, jak czystość surowca, skład chemiczny oraz wielkość i rozkład kryształów. Każdy etap produkcji - od przygotowania proszku, przez prasowanie, aż po wstępną synteryzację - wpływa na ostateczne właściwości mechaniczne i optyczne materiału. Firma Kuraray Noritake Dental Inc. optymalizuje każdy z tych etapów, aby właściwości produktów były zawsze powtarzalne i spełniały wysokie standardy jakości.

1. SUROWCE

W przeciwieństwie do większości producentów, którzy korzystają z gotowych mieszanek proszków dostarczanych przez takie firmy jak Tosoh Corporation, firma Kuraray Noritake Dental Inc. wytwarza wszystkie składniki samodzielnie. Dotyczy to m.in. tlenku cyrkonu, tlenku itru, tlenku glinu oraz pierwiastków stosowanych w opatentowanej technologii wielowarstwowej.
Technologia ta umożliwia tworzenie polichromatycznej struktury dysku, a w przypadku KATANA™ Zirconia YML - dodatkowo stopniowanie przezierności i wytrzymałości na zginanie.

Rys. 2: Proszek do produkcji dysków KATANA™ Zirconia.

ZALETY

• Naturalna przezierność
• Odcienie zgodne z kolornikiem VITA Classical A1–D4™
• Dobrze zbalansowana wytrzymałość
• Łatwość i stabilność obróbki; dokładne frezowanie zapewniające doskonałe dopasowanie
• Wysoka odporność na starzenie
• Przewidywalny proces synteryzacji

2. PRASOWANIE

Równomierne zagęszczenie surowca w całym dysku oraz jednorodna struktura materiału są niezbędne do uzyskania przewidywalnych wyników produkcji i dokładnego dopasowania. Kuraray Noritake Dental Inc. stosuje unikalny proces prasowania, który zapewnia jednorodny rozkład ciśnienia, minimalizuje możliwość zanieczyszczenia cząsteczkami unoszącymi się w powietrzu oraz redukuje wpływ sił grawitacyjnych. W rezultacie uzyskiwana jest pożądana czystość i gęstość dysków cyrkonowych.

ZALETY

• Powtarzalne właściwości mechaniczne i optyczne
• Wyjątkowa stabilność krawędzi
• Wysoka jakość powierzchni
• Kontrolowany skurcz podczas synteryzacji

3. WSTĘPNA SYNTERYZACJA

Wstępna synteryzacja nadaje prasowanym dyskom stabilność niezbędną podczas frezowania. Dobór odpowiedniego profilu temperatury i czasu trwania cyklu wstępnej synteryzacji decyduje o wytrzymałości i twardości materiału oraz łatwości obróbki, a także wpływa na końcowy proces synteryzacji.
Procedura stosowana przez Kuraray Noritake Dental Inc. pozwala uzyskać dyski, które są stabilne, a jednocześnie łatwe w obróbce standardowymi narzędziami z nasypem diamentowym, bez zwiększonego ryzyka pękania lub nadmiernego zużycia narzędzi.

Rys. 3: Krawędzie uzupełnienia zostały wyfrezowane tak, aby uzyskać bardzo cienki przekrój, a mimo to pozostają gładkie i nie wykazują żadnych odprysków.

ZALETY

• Wysoka jakość powierzchni po frezowaniu
• Możliwość skrócenia czasu synteryzacji: (54 minuty w przypadku uzupełnień pojedynczych oraz mostów składających się z maksymalnie trzech punktów, wykonanych z cyrkonu KATANA™ UTML, STML, HTML PLUS lub YML; 18 minut w przypadku cyrkonu KATANA™ Zirconia Block).

Wszystko, czego potrzebują Twoi partnerzy laboratoryjni

Niezależnie od tego, czy Twoi partnerzy laboratoryjni pracują z różnymi rodzajami tlenku cyrkonu do konkretnych wskazań, czy korzystają z jednego uniwersalnego materiału do wszystkich zastosowań, a także niezależnie od tego, czy stosują pełne warstwowanie porcelaną, czy uproszczone techniki charakteryzacji - KATANA™ Zirconia zapewnia niezbędną wszechstronność przy zachowaniu najwyższej jakości, która pozwala przewyższać oczekiwania.

Świadomość gatunku materiałów cyrkonowych oraz umiejętność rozróżnienia tych o wysokiej jakości od mniej wartościowych w dużym stopniu wpływa na klasę prac protetycznych wykonywanych w laboratorium dentystycznym. Dobrze zorganizowany, ustandaryzowany i dwukierunkowy przepływ informacji między gabinetem a laboratorium (np. przy użyciu checklist lub platformy cyfrowej) pozwala całemu zespołowi protetycznemu pracować na najwyższym poziomie, gwarantując przewidywalne efekty leczenia i długofalowy sukces.

Produkty uzupełniające dla gabinetów stomatologicznych

Jeżeli chodzi o pozostałe etapy kliniczne, takie jak skuteczne cementowanie dostarczonych uzupełnień cyrkonowych, firma Kuraray Noritake Dental Inc. pozostaje godnym zaufania partnerem. Oferuje nie tylko produkty uzupełniające do polerowania, barwienia, glazurowania i licowania cyrkonu, ale także wiodące produkty kliniczne, takie jak cementy kompozytowe, systemy wiążące oraz płyny do oczyszczania powierzchni adhezyjnych.

Na przykład KATANA™ Cleaner może być stosowany zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz jamy ustnej, skutecznie usuwając zanieczyszczenia z powierzchni łączenia zęba i uzupełnienia po przymiarce w ustach pacjenta.

Na wstępnie przygotowanej powierzchni, bezpośrednio po jej oczyszczeniu, stosuje się zaawansowane systemy cementów kompozytowych, takie jak PANAVIA™ V5, które zapewniają silne wiązanie między strukturą zęba a cyrkonem (oraz innymi materiałami protetycznymi). Dzięki temu osiąga się wysoką skuteczność nawet w przypadku uzupełnień częściowych, charakteryzujących się minimalną retencją makromechaniczną¹².

W przypadku modyfikacji dopasowania uzupełnień, idealnym rozwiązaniem jest TWIST™ DIA for Zirconia - gumki przeznaczone do polerowania cyrkonu wewnątrz jamy ustnej, zapewniające naturalny połysk jego powierzchni. Produkty są zaprojektowane tak, aby wzajemnie się uzupełniały, umożliwiając płynny przebieg pracy i gwarantując doskonałe rezultaty.

Literature

1. Blatz MB, Alvarez M, Sawyer K, Brindis M. How to Bond Zirconia: The APC Concept. Compend Contin Educ Dent. 2016 Oct;37(9):611-617; quiz 618. PMID: 27700128.
2. Alqutaibi AY, Alghauli MA, Almuzaini SA, Alharbi AF, Alsani AA, Mubarak AM, Alhajj MN. Failure and complication rates of different materials, designs, and bonding techniques of ceramic cantilever resin-bonded fixed dental prostheses for restoring missing anterior teeth: A systematic review and meta-analysis. J Esthet Restor Dent. 2024 Oct;36(10):1396-1411.

Opis przypadku autorstwa Vasilisa Vasiliou.

Pierwsza miłość, pierwsza praca, ślub najlepszego przyjaciela to chwile w życiu młodych ludzi, w których pragną wyglądać olśniewająco. Dlatego przywracanie naturalnego piękna uśmiechu młodym pacjentom jest dla nas zadaniem szczególnie ważnym i wymagającym pełnego zaangażowania. Musimy uważnie wysłuchać ich wzruszających historii, zrozumieć indywidualne potrzeby i pragnienia, a następnie znaleźć sposób, by je przewyższyć. Gdy nasz plan zostaje skutecznie zrealizowany, przynosi to ogromną radość i wdzięczność pacjentów. W końcu przywracamy nie tylko uśmiech, ale także pewność siebie i komfort życia naszych pacjentów.

Jedno palenie, naturalny efekt

Dobra wiadomość jest taka, że nawet wysoce estetyczne uzupełnienia pełnoceramiczne można wykonać przy minimalnej liczbie paleń. Nowoczesne materiały konstrukcyjne i systemy ceramiczne pozwalają wiernie odwzorować naturalną grę kolorów i przezierności, uzyskać praktycznie nieograniczoną liczbę indywidualnych efektów oraz nadać powierzchni żywą, realistyczną teksturę w sposób przewidywalny.

Przebieg procedury przedstawia poniższy rysunek. W tym przypadku wykorzystano materiały KATANA™ Zirconia STML i CERABIEN™ ZR (Kuraray Noritake Dental Inc.), a uzupełnienie wykonano techniką One-Bake opracowaną przez MDT Nondasa Vlachopoulosa.

Rys. 1: Podbudowy wykonane z KATANA™ Zirconia STML w odcieniu A1.

Rys. 2: Procedura nakładania ceramiki w jednym paleniu: aplikacja CERABIEN™ ZR Opacious Body w części przyszyjkowej zęba.

Rys. 3: … oraz w obszarach struktury mamelonów.

Rys. 4: Nałożenie ceramiki CERABIEN™ ZR Body w środkowej części korony.

Rys. 5: Zastosowanie CERABIEN™ ZR Transitional Dentine w celu zwiększenia przezierności w obszarze brzegu siecznego.

Rys. 6: Dodanie CERABIEN™ ZR Opacious Body w wybranych obszarach w celu uzyskania lepszego odbicia światła.

Rys. 7: Zredukowanie brzegu siecznego, modelowanie struktury mamelonów oraz dodanie T Blue w celu nadania głębi.

Rys. 8: … w części centralnej zęba oraz na listwach dystalnych.

Rys. 9: Nałożenie Aqua Blue 1 oraz T Blue na brzegi sieczne w celu uzyskania młodzieńczej przezierności.

Rys. 10: Efekt tworzenia...

Rys. 11: ...struktury mamelonów.

Rys. 12: Aplikacja ceramiki typu Luster Porcelain: LTx, …

Rys. 13: … ELT1 …

Rys. 14: … oraz LT1.

Rys. 15: Redukcja pod warstwę Body w celu uzyskania efektu halo.

Rys. 16: Ostateczny kształt z efektem halo stworzonym przy użyciu ceramiki Body.

Rys. 17: Efekt końcowy po pierwszym paleniu, korektach powierzchni i glazurowaniu za pomocą CERABIEN™ ZR FC Paste Stain Clear Glaze.

Rys. 18: Uzupełnienie zacementowane adhezyjnie w jamie ustnej pacjenta.

WNIOSKI

Przywracanie uśmiechu młodemu pacjentowi jest zadaniem szczególnie wymagającym, ponieważ efekt leczenia ma ogromny wpływ na pewność siebie oraz komfort życia osoby dotkniętej problemem. Uważnie wsłuchując się w historie naszych pacjentów, rozumiejąc ich potrzeby i dobrze znając możliwości naszych materiałów, jesteśmy w stanie zapewnić im dokładnie to, czego potrzebują. To właśnie ich pozytywne opinie i zadowolenie motywują mnie do nieustannego doskonalenia umiejętności w zakresie warstwowania ceramiki, aby osiągać coraz lepsze rezultaty.

Chciałbym wyrazić wdzięczność dr Loukii Pedoulou za profesjonalną współpracę oraz wsparcie kliniczne, które przyczyniły się do osiągnięcia tego efektu.

O Autorze:

VASILIS VASILIOU

Vasilis Vasiliou urodził się w Nikozji na Cyprze, a w 2004 roku ukończył Szkołę Techników Dentystycznych w Atenach. Swoje wykształcenie poszerzał, uczestnicząc w licznych zaawansowanych seminariach prowadzonych przez mentorów i ekspertów w dziedzinie protetyki stomatologicznej, takich jak Ilias Psarris i Nondas Vlachopoulos. 

W trakcie swojej kariery Vasilis wniósł istotny wkład w środowisko stomatologiczne, prezentując swoje prace na różnych konferencjach w Grecji oraz publikując artykuły w greckich czasopismach stomatologicznych. Od 2020 roku pełni funkcję opinionlidera dla firmy MPF Brush Company, a od 2022 roku jest Ambasadorem HASS. Vasilis jest także aktywnym członkiem International Team for Implantology (ITI) od 2019 roku.

Wraz z ojcem prowadzi w Nikozji renomowane laboratorium protetyczne, specjalizujące się w odbudowach pełnoceramicznych i implantoprotetycznych. Jego bogate doświadczenie oraz zaangażowanie w dążeniu do doskonałości uczyniły go cenionym specjalistą w swojej dziedzinie.

Autor: MDT Leonidas Dimitriou

WPROWADZENIE

Obecnie oczekiwania pacjentów są bardziej sprecyzowane niż kiedykolwiek wcześniej. Pod wpływem mediów społecznościowych i zmieniających się kanonów piękna coraz częściej oczekują jasnego, wręcz wybielonego uśmiechu lub uzupełnień o ściśle określonym kształcie zębów, zamiast wiernego odwzorowania natury.
Dla nas, techników dentystycznych, wyzwaniem jest znalezienie idealnej równowagi między spełnianiem tych oczekiwań a poszanowaniem ugruntowanych zasad estetyki i funkcji inspirowanych biomimetyką.

Aby sprostać tym zadaniom, musimy wiedzieć, których zasad należy przestrzegać, a gdzie jest miejsce na kreatywność. Jednocześnie niezbędna jest dogłębna znajomość najnowszych osiągnięć technologicznych oraz postępu w dziedzinie materiałów stomatologicznych, aby móc dobrać właściwe metody do wykonania odbudowy. Tylko dzięki gruntownej znajomości wybranych materiałów i narzędzi technologicznych będziemy w stanie w pełni wykorzystać ich potencjał i zapewnić najlepsze możliwe rozwiązanie.
Podsumowując - musimy jedną nogą stać w łodzi nauki, a drugą w łodzi sztuki. Tylko zachowując równowagę między nimi, możemy skutecznie poruszać się pośród szybkich zmian w tej dziedzinie, dbając o dobro pacjenta i unikając działań pozbawionych celu lub sensu.

Wyzwanie polega na znalezieniu idealnej równowagi pomiędzy spełnianiem oczekiwań pacjenta a poszanowaniem ugruntowanych zasad estetyki i funkcji inspirowanych biomimetyką.

DOBÓR MATERIAŁÓW

Do naszych ulubionych materiałów konstrukcyjnych do wykonywania estetycznych uzupełnień w odcinku przednim należą dyski cyrkonowe KATANA™ Zirconia UTML oraz KATANA™ Zirconia STML (oba firmy Kuraray Noritake Dental Inc.) oraz podbudowy z dwukrzemianu litu Amber® Press (HASS).
Dzięki swojej wytrzymałości powyższe materiały znakomicie spełniają oczekiwania estetyczne i funkcjonalne w przypadku uzupełnień w odcinku przednim. Ich zrównoważone właściwości optyczne pozwalają tworzyć rekonstrukcje o naturalnym wyglądzie, natomiast właściwości fizyczne i mechaniczne zapewniają stabilność na wszystkich etapach klinicznych - od przymiarki po ostateczne osadzenie. Materiały te charakteryzują się także sporym marginesem tolerancji błędów - drobne korekty lub modyfikacje można wprowadzać bez ryzyka powstawania pęknięć lub odkształceń podczas wielokrotnego wypalania a także istnieją do nich sprawdzone procedury cementowania. Co więcej, oba materiały są w pełni kompatybilne z cyfrowym workflow, co ułatwia szybkie i precyzyjne dopasowanie mock-upów, uzupełnień tymczasowych i ostatecznych oraz ewentualne powtórne wykonanie prac.

Uzupełnienia protetyczne są zazwyczaj projektowane w pełnym anatomicznym kształcie a redukcja na powierzchni wargowej o wartości 0,3–0,5 mm zapewnia wystarczającą przestrzeń na ręcznie nakładaną porcelanę. Zalecaną metodą warstwowania ceramiką jest mikrowarstwowanie w połączeniu z techniką wewnętrznych dobarwień (internal live stain technique), która umożliwia kontrolowany przebieg pracy oraz uzyskanie przewidywalnych, wysoce estetycznych rezultatów z efektem głębi - i to wszystko w krótkim czasie. Materiał do licowania, który w pełni odpowiada naszym wymaganiom, dotyczącym zalecanej metody i jest doskonale kompatybilny zarówno z dwukrzemianem litu, jak i cyrkonem, to CERABIEN™ MiLai (Kuraray Noritake Dental Inc.).

Poniższe dwa opisy przypadków pokazują, jak ceramika ta współpracuje z różnymi materiałami konstrukcyjnymi i jakie dodatkowe korzyści daje zastosowanie wybranych  technik pracy.

PRZYPADEK KLINICZNY #01

LICÓWKI Z DWUKRZEMIANU LITU

36-letnia pacjentka zgłosiła chęć wymiany swoich licówek kompozytowych. Wyraziła życzenie uzyskania jaśniejszego, wybielonego uśmiechu (NW 0,5). Zaplanowano odbudowę sześciu przednich zębów szczęki oraz pierwszych przedtrzonowców. Jednocześnie zależało jej, aby przygotowanie zębów do zabiegu było jak najmniej inwazyjne.

Ponadto pacjentka wyraźnie zażądała, aby zęby miały nieco kwadratowy kształt, przy czym siekacze boczne były tej samej długości co siekacze centralne, a brzegi sieczne były proste, bez zaokrąglonych kątów - zgodnie ze współczesnymi standardami estetyki. Wyjaśniliśmy jej nasze obawy dotyczące ewentualnych problemów estetycznych i funkcjonalnych, które mogłyby wymagać dalszych interwencji lub korekt, jednak pacjentka pozostała nieugięta w swoich wyborach.

Od projektu do gotowej podbudowy

Zgodnie z życzeniem pacjentki zaplanowano odbudowę zębów szczęki od czwórki do czwórki za pomocą licówek z dwukrzemianu litu (Amber® Press HT w odcieniu W2), co pozwoliło na uzyskanie jasnego koloru przy minimalnie inwazyjnym przygotowaniu zębów. Po przygotowaniu zębów pobrano wycisk, który przesłano do laboratorium. Następnie przypadek został zdigitalizowany w celu wykonania wirtualnego projektu licówek. Aby stworzyć odpowiednią przestrzeń dla porcelany, powierzchnie wargowe pełnokonturowych uzupełnień zostały zredukowane o 0,3 mm przy użyciu oprogramowania exocad® DentalCAD (rys. 1 i 2).

Rys. 1: Oszlifowana struktura zęba widoczna pod półprzeziernymi, pełnokonturowymi licówkami.

Rys. 2: Projekt ośmiu licówek z redukcją wargową (cut-back).

Następnie podbudowy zostały wyfrezowane w wosku, odlane w masie formierskiej i wytłoczone z pastylki Amber® Press HT w odcieniu W2 (rys. 3 i 4). Po tym odcięto kanały wlewowe, a powierzchnie podbudów licówek opracowano za pomocą Diagen-Turbo-Grinder Ø 3,5 × 11 mm Cone and Wheel.

Rys. 3: Wyfrezowane w wosku podbudowy, przygotowane do procedury powielenia i tłoczenia.

Rys. 4: Podbudowa z dwukrzemianu litu na pełnym modelu roboczym.

Mikrowarstwowanie i barwienie wewnętrzne
Do zaplanowania procedury warstwowania i dobarwień opracowano mapę chromatyczną (Rys. 5). Podczas aplikacji CERABIEN™ MiLai na podbudowę z dwukrzemianu litu konieczne jest wykonanie wypalania wstępnego („wash bake”) z użyciem Value Liner (Rys. 6 i 7). Value Liner nie tylko zapewnia trwałe połączenie z ceramiką, ale także zwiększa krycie wysoce przezroczystej konstrukcji z dwukrzemianu litu i ogranicza spadek jej jasności, dzięki czemu unika się uzyskania szarego odcienia uzupełnień, który  mógł by być widoczny po bezpośrednim nałożeniu porcelany.

Kolejnym etapem jest barwienie wewnętrzne - stosowane  jako podkład kolorystyczny,  pozwalający odtworzyć m.in. struktury mamelonów, zgodnie z anatomicznym wyglądem dolnych siekaczy pacjentki (Rys. 7). W dążeniu do jak najwierniejszego odwzorowania naturalnego uzębienia wzmocnienie głębi i wysycenia kolorem uzupełnień za pomocą barwników wewnętrznych wydaje się być najlepszym rozwiązaniem, zapewniającym piękne efekty.

Rys. 5: Mapa chromatyczna wykorzystana przy mikrowarstwowaniu oraz wewnętrznym barwieniu ceramiki z dwukrzemianu litu.

Rys. 6: Licówka pokryta warstwą "wash" z CERABIEN™ MiLai Value Liner 1.

Rys. 7: Uzupełnienia po wypaleniu (wash bake, 770 °C, czas przetrzymania 00:45 min).

Rys. 8: Efekt po barwieniu wewnętrznym i wypaleniu w 740 °C (bez czasu przetrzymania, w próżni).

Rys. 9: Aplikacja CERABIEN™ MiLai LT1.

Rys. 10: Nałożenie warstw Creamy Enamel zmieszanego z ELT1 w proporcji 70:30 %.

Rys. 11: … następnie nałożenie ELT1.

Rys. 12: Modelowanie brzegu siecznego. W obszarze mezjalnym i dystalnym użyto mieszanki LTx i ROYAL BLUE (w proporcji 70:30 %); w środkowej części czystego LTx i LT1; kształt uzupełniono, tworząc efekt HALO przy użyciu CREAMY ENAMEL.

Rys. 13: Licówki po wypaleniu w temperaturze 760 °C przez 45 minut - efekt widoczny od razu.

Wykańczanie i polerowanie powierzchni porcelany

Z własnego doświadczenia wiem, że w codziennej pracy warto korzystać tylko z kilku wyselekcjonowanych standardowych narzędzi. W ten sposób wypracowuje się rutynę i uzyskuje przewidywalne wyniki.

Aby zaplanować procedurę nadawania tekstury powierzchni, pożądane szczegóły morfologiczne i teksturalne zostały zaznaczone na powierzchni licówek dwukolorowym ołówkiem (rys. 14). Do konturowania użyliśmy różnych narzędzi diamentowych oraz zestawu Carving Diamond Point opracowanego przez Yasuhiro Odanakę (Ceraconcepts), co pozwoliło nadać licówkom charakterystyczne cechy morfologiczne i odpowiednią fakturę.

Następnie przeprowadzono polerowanie mechaniczne za pomocą stożków wykonanych z papieru ściernego o odpowiedniej gradacji oraz specjalnych gumek silikonowych (SoftCut-E PA / PB shape, Shofu Dental, rys. 15).

W ostatnim etapie niezbędne jest użycie pumeksu, w celu usunięcia pozostałości silikonu z powierzchni. Jeśli ten etap zostanie pominięty, nałożona później glazura może nie połączyć się z ceramiką.

W związku z tym konieczne może być powtórzenie etapu glazurowania, szczególnie w przypadku powierzchni z dwukrzemianu litu. Po glazurowaniu ponownie sprawdzono dopasowanie, a proces polerowania zakończono przy użyciu diamentowej pasty polerskiej (w tym przypadku Amber Glow firmy HASS).

Rysunki od 16 do 19 przedstawiają gotowe licówki po wykończeniu zewnętrznymi dobarwiaczami CERABIEN™ ZR FC Paste Stain oraz wypaleniu glazury w temperaturze 730 °C (czas przetrzymania 00:45 min.). Uzupełnienie zostało przedstawione w różnych warunkach oświetleniowych i z różnych perspektyw, ukazując naturalny kolor, przezierność oraz wygląd faktury powierzchni. Należy zauważyć, że na fakturę i chropowatość powierzchni wpływają nie tylko zabiegi mechaniczne, lecz także temperatura i czas przetrzymania podczas końcowego wypalania.

Rys. 14: Licówki z zaznaczonymi detalami powierzchni.

Rys. 15: Struktura powierzchni odwzorowana przy użyciu wyselekcjonowanych narzędzi.

Rys. 16: Ostateczne uzupełnienia na modelu - widok z przodu, ukazujący kwadratowy kształt oraz pożądaną długość uzupełnień.

Rys. 17: Ostateczne uzupełnienia na modelu - widok pierwszej ćwiartki od strony wargowej.

Rys. 18: Ostateczne uzupełnienia na modelu - widok drugiej ćwiartki od strony wargowej.

Cementowanie i wynik leczenia

Po pomyślnym przebiegu przymiarki nadszedł czas na ostateczne osadzenie licówek. W tej sytuacji, odpowiednie dla danego materiału przygotowanie powierzchni adhezyjnych oraz przestrzeganie właściwych protokołów cementowania mają decydujący wpływ na długoterminowy sukces kliniczny.

Powierzchnie wewnętrzne licówek zostały przygotowane zgodnie z zaleceniami przy użyciu kwasu fluorowodorowego, a uzupełnienia zacementowano za pomocą PANAVIA™ V5 (Kuraray Noritake Dental Inc.). System ten zawiera specjalne pasty próbne do stosowania podczas przymiarek, które pozwoliły na wcześniejsze dobranie ostatecznego odcienia cementu.

Dzięki doborowi odpowiedniego koloru cementu możliwe jest precyzyjne dostosowanie nasycenia barwy i przezierności uzupełnienia. Efekt leczenia przedstawiono na rys. od 20 do 22.

Rys. 20: Licówki zacementowane adhezyjnie …

Rys. 21: … w jamie ustnej pacjentki.

Rys. 22: Widok zębów szczęki z zacementowanymi uzupełnieniami protetycznymi, które odpowiadają oczekiwaniom pacjentki, zapewniając jednocześnie naturalny wygląd i prawidłową funkcję.

PRZYPADEK KLINICZNY #01

LICÓWKI I KORONY CYRKONOWE

W przedstawionym przypadku 33-letnia pacjentka zgłosiła się z podobnym oczekiwaniem. Posiadała stare wypełnienia kompozytowe w odcinku przednim i chciała uzyskać jaśniejszy uśmiech oraz bardziej kwadratowy kształt zębów. Pacjentka od razu zaakceptowała zaproponowane leczenie obejmujące odbudowę sześciu zębów przednich szczęki przy użyciu licówek pełnoceramicznych.

Jednak ze względu na planowane wszczepienie implantu w okolicy prawego pierwszego przedtrzonowca szczęki (ząb 14) oraz konieczność odbudowy korony zęba 24, zdecydowano się na zastosowanie tlenku cyrkonu jako materiału konstrukcyjnego we wszystkich uzupełnieniach, a także na wykonanie licówki na lewym pierwszym przedtrzonowcu szczęki (ząb 24). Takie postępowanie stanowiło podstawę do uzyskania spójnego i estetycznie przewidywalnego rezultatu leczenia.

Wybrano dwa różne rodzaje cyrkonu: KATANA™ Zirconia UTML w odcieniu A1 zastosowano do wykonania licówek, ze względu na najwyższy możliwy poziom przezierności. Natomiast do pełnokonturowej korony cyrkonowej na implancie przewidziano nieco mniej przezierny i bardziej wytrzymały materiał KATANA™ Zirconia STML w odcieniu A1.

Od projektu do cementowania

Procedura była w dużej mierze podobna do opisanej powyżej, jednak na niektórych etapach zastosowano metody typowe dla tlenku cyrkonu. Poszczególne etapy, mapa chromatyczna oraz różnice w postępowaniu zostały szczegółowo opisane w podpisach pod Rys. od 23 do 38.

Zdecydowano się na zastosowanie tlenku cyrkonu jako materiału konstrukcyjnego we wszystkich uzupełnieniach oraz na wykonanie licówki również na lewym pierwszym przedtrzonowcu szczęki. Dzięki temu uzyskano harmonijny i estetycznie spójny wygląd całego uśmiechu.

Rys. 23: Licówki cyrkonowe - preparacje oraz pełnokonturowy projekt.

Rys. 24: Cyfrowy projekt podbudowy.

Rys. 25: Etap frezowania - zwróć uwagę na cienkie i wyraźne krawędzie uzupełnień.

Rys. 26: Wyfrezowane licówki i korona.

Rys. 27: Mapa chromatyczna do mikrowarstwowania i wewnętrznego barwienia licówek cyrkonowych.

Rys. 28: Uzupełnienia na pełnym modelu roboczym po charakteryzacji przy użyciu płynnych dobarwiaczy do presynteryzowanego tlenku cyrkonu (w celu wzmocnienia niebieskawego odcienia w części siecznej i nadania głębi uzupełnieniom) - efekt po synteryzacji.

Rys. 29: Wygląd licówek po nałożeniu CERABIEN™ MiLai Tx oraz pierwszej warstwy tzw. wash bake (780 °C, czas przetrzymania 1 min.).

Rys. 30: Licówki po wewnętrznym barwieniu CERABIEN™ MiLai internal stains i wypaleniu w temperaturze 740 °C, bez przetrzymania w próżni.

Rys. 31: Licowanie za pomocą CERABIEN™ MiLai w technice jednego palenia.

Rys. 32: Uzupełnienia na modelu po wypaleniu w temperaturze 760°C (czas przetrzymania 00:45 min.). Fakturę powierzchni nadano przy użyciu różnych narzędzi diamentowych oraz zestawu Carving Diamond Point opracowanego przez Yasuhiro Odanakę.

Rys. 33: Gotowe licówki po nałożeniu CERABIEN™ ZR FC Paste Stain i glazury.

Rys. 34: … oraz wypalenie glazury w temperaturze 730 °C (czas przetrzymania 00:30 min.).

Rys. 35: … widok uzupełnień w różnych warunkach oświetleniowych i z różnych perspektyw, …

Rys. 36: … zdjęcie ukazujące kolor, przezierność oraz wygląd faktury powierzchni uzupełnień.

Rys. 37: Efekt leczenia po przymiarkach, w trakcie których dokonano doboru koloru cementu przy użyciu past próbnych PANAVIA™ V5 Try In Paste, następnie powierzchnie wewnętrzne licówek piaskowano tlenkiem glinu (50 μm) i ostatecznie zacementowano adhezyjnie za pomocą PANAVIA™ V5.

Rys. 38: Widok szczęki po zacementowaniu wszystkich uzupełnień.

WNIOSKI

Nowoczesne materiały stomatologiczne, takie jak tlenek cyrkonu, dwukrzemian litu oraz porcelany zastosowane w przedstawionych przypadkach, w połączeniu z cyfrowymi technikami produkcji oraz zaawansowanymi metodami wykańczania, takimi jak barwienie wewnętrzne i mikrowarstwowanie, stanowią doskonałe wsparcie w tworzeniu uzupełnień spełniających zmieniające się oczekiwania młodych pacjentów.

Poprzez wsłuchiwanie się w ich potrzeby i pragnienia, dogłębną znajomość materiałów oraz wykorzystanie potencjału technologii cyfrowych i nowoczesnych metod, możliwe jest osiągnięcie współczesnych standardów estetycznych bez kompromisów w zakresie istotnych zasad biomimetyki.

Obie pacjentki okazały się niezwykle zadowolone z efektu leczenia, czując, że ich oczekiwania zostały uwzględnione. Mamy nadzieję, że będą mogły długo cieszyć się swoimi jasnymi i równymi uśmiechami o nieco kwadratowym kształcie zębów. Życzenie to z pewnością się spełni dzięki zrównoważonemu podejściu do wykonania przedstawionych powyżej prac.

Podejście to łączy zalety uzupełnień pełnokonturowych z korzyściami mikrowarstwowania porcelaną. Wykonane uzupełnienia cechują się nie tylko wysoką estetyką, ale także wytrzymałością, eliminują ryzyko odprysków, są cienkie i nie wymagają dużo miejsca, a tym samym pozwalają na minimalnie inwazyjne przygotowanie zębów - oraz wykazują wysoką biokompatybilność i łatwo się polerują. Wszystko to przyczynia się do długotrwałego sukcesu leczenia i realizacji nadrzędnego celu, jakim jest zachowanie pięknego uśmiechu pacjentek na całe życie.

O Autorze:

Leonidas Dimitriou urodził się w Atenach. W 1986 roku ukończył studia na kierunku techniki dentystyczne, a następnie kontynuował naukę w Katedrze Protetyki Stomatologicznej w Technologicznym Instytucie Edukacyjnym w Atenach.

Na przestrzeni lat uczestniczył w licznych wiodących seminariach stomatologicznych. Od 1993 roku jest właścicielem laboratorium dentystycznego DENTECH. W 2015 roku został również współpracownikiem laboratorium w Katedrze Protetyki Stomatologicznej w Technologicznym Instytucie Edukacyjnym w Atenach.

Leonidas jest pasjonatem edukacji i przekazywania wiedzy – od 2017 roku pełni funkcję oficjalnego instruktora i wykładowcy Noritake. W 2018 roku rozpoczął nauczanie z zakresu ceramiki i protetyki stałej na Uniwersytecie Zachodniej Attyki, na Wydziale Technik Dentystycznych. 

W ostatnich latach organizuje kursy dotyczące materiałów ceramicznych Noritake oraz regularnie prowadzi wykłady na międzynarodowych konferencjach i seminariach.

Poniżej przedstawiamy serię konkretnych materiałów wideo, które krok po kroku pokazują pracę z uniwersalnym systemem wiążącym CLEARFIL™ Universal Bond Quick 2 w najczęstszych procedurach klinicznych.

Fundament technologii. Jak to działa?

Zanim przejdziesz do obejrzenia poniższych procedur, poznaj mechanizm stojący za skutecznością produktu CLEARFIL™ Universal Bond Quick 2 . Kluczem jest unikalne połączenie trzech monomerów, które zapewniają wysoką płynność i błyskawiczną penetrację tkanek. 

Strategia na trudne warunki. Uszczelnianie i odbudowa zrębu.

Jak połączyć system wiążący z materiałem do budowy zrębu, aby uzyskać jednolitą, idealnie szczelną strukturę? W tym wideo zobaczysz, jak CLEARFIL™ Universal Bond Quick 2 współpracuje z CLEARFIL™ DC CORE PLUS, eliminując ryzyko powstania nieszczelności na granicy materiałów.

Perfekcyjna adhezja przy pracach pośrednich. 

Osadzanie uzupełnień protetycznych to etap, w którym nie ma miejsca na błędy. Połączenie systemu CLEARFIL™ Universal Bond Quick 2 z cementem PANAVIA™ SA Cement Universal tworzy duet, który maksymalnie upraszcza ten proces, eliminując najbardziej krytyczne punkty procedury.

Quick & Flow: Duet do zadań specjalnych. 

Czy wiedziałeś, że odpowiedni dobór gęstości kompozytu typu Flow ma kluczowe znaczenie dla stabilności pierwszej warstwy odbudowy? Zobacz w praktyce, jak warianty o różnej płynności – Low oraz Super Low – kompozytu CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal adaptują się do dna ubytku pokrytego naszym systemem wiążącym.

CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal w wersji Low:

CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal w wersji Super Low:

Każde z powyższych wideo pokazuje konkretną procedurę i krok po kroku prowadzi przez cały proces – od przygotowania, przez aplikację systemu wiążącego, aż po finalny efekt.

Dzięki temu łatwiej zrozumieć, jak CLEARFIL™ Universal Bond Quick 2 zachowuje się w różnych warunkach i jak dobrze współpracuje z innymi materiałami. Niezależnie od tego, czy chodzi o odbudowę, cementowanie czy pracę z kompozytami typu flow – wszystko zostało pokazane w prosty, praktyczny sposób.

Autor: DT Tomas Forejtek i Dr Ladislav Gregor

W protetyce ocena indywidualnych potrzeb i oczekiwań każdego pacjenta jest kluczowym czynnikiem na drodze do sukcesu. W przypadku wykonywania uzupełnień stałych sztuka polega na precyzyjnym dopasowaniu materiałów, projektu podbudowy oraz sposobu wykończenia do konkretnych wymagań funkcjonalnych i estetycznych w danej sytuacji klinicznej. W tym kontekście dostęp do precyzyjnych narzędzi oceny oraz możliwość wyboru spośród różnych wariantów wysokowytrzymałej ceramiki są na wagę złota.

STUDIUM PRZYPADKU 

Rozważmy przypadek pacjentki w średnim wieku: Pacjentka zgłosiła się z powodu niezadowolenia z koron metalowo-ceramicznych. Korony na siekaczach centralnych oraz prawym siekaczu bocznym wymagały wymiany nie tylko ze względów estetycznych, ale również funkcjonalnych. Ponieważ w odcinku przednim występowały przedwczesne kontakty, a leczenie ortodontyczne nie wchodziło w grę, podjęto decyzję o zastosowaniu materiału ceramicznego o szczególnie wysokiej wytrzymałości, KATANA™ Zirconia HT (Kuraray Noritake Dental Inc.). Cyrkonowa struktura została zaprojektowana tak, aby stanowić stabilne podparcie dla ceramiki w okolicy brzegu siecznego.
W związku z tym porcelana została ręcznie napalona tylko w obszarze licowym przy użyciu CERABIEN™ ZR (Kuraray Noritake Dental Inc.). Procedura laboratoryjna, w tym dobór koloru i wykonanie uzupełnień z wykorzystaniem systemu dopasowania kolorów eLAB®, została szczegółowo przedstawiona na rysunkach 2–9.

*System eLAB® jest zastrzeżonym znakiem towarowym Saschy Heina. Jest niezależnym narzędziem do określania i dokumentowania koloru zębów i nie został opracowany ani dystrybuowany przez firmę Kuraray Noritake Dental Inc.

Rys. 1: Sytuacja kliniczna przed leczeniem.

Rys. 2: Stan po usunięciu istniejących koron i przygotowaniu tkanek zębów pod planowane uzupełnienia pełnoceramiczne.

Rys. 3: Określanie koloru zębów za pomocą systemu eLAB®.

Rys. 4: Mapa rozłożenia warstw ceramiki CERABIEN™ ZR zastosowana do wszystkich trzech koron.

Rys. 5: Procedura nakładania warstw: kontrola koloru.

Rys. 6: Przymiarka koron w celu oceny dopasowania i zgodności koloru.

Rys. 7: Widok koron od strony podniebiennej na modelu.

Rys. 8: Korony na modelu widoczne od strony wargowej z zachowaną naturalną fakturą powierzchni.

Rys. 9: Efekt naturalnego wyglądu uzupełnień.

EFEKTY LECZENIA

Rys. 10: Korony po zacementowaniu adhezyjnym z użyciem PANAVIA™ V5 (Kuraray Noritake Dental Inc.).

Rys. 11: Estetyka uśmiechu po zakończonym leczeniu.

Naturalna kolorystyka zębów pacjentki została precyzyjnie odwzorowana, mimo trudnych warunków estetycznych.

Klucz do sukcesu: indywidualne podejście i wysokiej jakości materiały

Opisane studium przypadku jest doskonałym przykładem sytuacji, w której leczenie wymagało indywidualnego podejścia zarówno pod względem estetycznym, jak i funkcjonalnym. Uwzględnienie oczekiwań pacjentki, specyfiki sytuacji oraz doświadczenia w pracy z materiałami pozwoliło opracować optymalny plan postępowania. Wysokiej jakości materiały oraz przemyślana koncepcja projektowa stanowią podstawę długotrwałego sukcesu.
Z kolei zindywidualizowane narzędzia do oceny koloru, takie jak system eLAB®, a także warstwowe, wielowymiarowe nakładanie porcelany, umożliwiły precyzyjne odwzorowanie koloru zębów pacjentki, nawet przy tak wymagającej, indywidualnej estetyce zębów pacjentki. Dzięki temu nowe korony udało się zacementować już na kolejnej wizycie.

Autorzy raportu klinicznego:

Tomas Forejtek jest technikiem dentystycznym i prowadzi praktykę w Brnie w Czechach. Po ukończeniu studiów w 2001 roku jako najlepszy w swojej klasie rozpoczął pracę w prestiżowej prywatnej klinice, koncentrując się na uzupełnieniach ceramicznych. W ciągu trzech lat zdobył certyfikat z zakresu protetyki stałej i objął stanowisko kierownika laboratorium dentystycznego.

Znany ze swojego intuicyjnego i praktycznego podejścia, Tomas doskonalił swoje umiejętności podczas szkoleń krajowych i międzynarodowych, czerpiąc inspirację od takich mentorów jak Sascha Hein i Naoto Yuasa. W 2010 roku otworzył własne laboratorium w Brnie, specjalizujące się w wysokiej jakości, estetycznych uzupełnieniach protetycznych.

Od 2016 roku koncentruje się na pojedynczych przypadkach rekonstrukcji zębów przednich, stosując protokół eLAB, a w 2018 roku został oficjalnym instruktorem tego systemu.

Ladislav Gregor jest protetykiem stomatologicznym w klinice Sorriso Dental Clinic w Brnie w Czechach. Absolwent Uniwersytetu Masaryka (2005), później pracował na Uniwersytecie Genewskim, gdzie uzyskał tytuł doktora medycyny (Genewa) oraz doktora habilitowanego (ACTA Amsterdam). Jest autorem licznych publikacji z zakresu stomatologii adhezyjnej i rekonstrukcyjnej, prowadzi wykłady na arenie międzynarodowej, jest certyfikowanym członkiem CADE i zasiada w Radzie Naukowej Czeskiej Izby Stomatologicznej.

Artykuł autorstwa tech. dent. Vasilisa Vasiliou.

Niezależnie od tego, czy są to osoby młode czy starsze, kobiety czy mężczyźni, nasi pacjenci zasługują na piękny uśmiech, który harmonijnie współgra z pozostałymi zębami, rysami twarzy, charakterem oraz indywidualnymi potrzebami. Aby tworzyć unikalne uzupełnienia protetyczne, które realnie zmieniają życie ich użytkowników na lepsze, my jako technicy dentystyczni, musimy uważnie obserwować i wsłuchiwać się w historie naszych pacjentów.

"Musimy uważnie obserwować i wsłuchiwać się w historie naszych pacjentów."
– Vasilis Vasiliou –

Idealnym tego przykładem jest pan Andreas, który zgłosił się do gabinetu stomatologicznego z prośbą o kompleksową rekonstrukcję uzębienia i poprawę estetyki uśmiechu, prosząc o naturalny projekt uzupełnienień, dopasowany do jego wieku.

Po dokładnej obserwacji i wysłuchaniu pacjenta zdecydowano, że najlepszym sposobem odbudowy jego siekaczy szczęki będzie zastosowanie uzupełnień na bazie tlenku cyrkonu. Plan obejmował wyfrezowanie podbudowy z dysku KATANA™ Zirconia YML w kolorze D3 (Kuraray Noritake Dental Inc.) - nieco ciemniejszym odcieniu, jednak bardziej odpowiednim do wieku pacjenta. Projekt podbudowy uwzględniał redukcję części licowej, aby uzyskać naturalny efekt estetyczny. Pracę wykonano poprzez ręczne modelowanie za pomocą mikrowarstwowania ceramiką CERABIEN™ MiLai (Kuraray Noritake Dental Inc.) - porcelaną opracowaną specjalnie do tego typu rekonstrukcji protetycznych.

Ważnymi etapami procedury wykończenia były:

• charakteryzacja wyfrezowanej struktury cyrkonowej za pomocą płynnych dobarwiaczy,
• przygotowanie wypiaskowanej powierzchni cyrkonu przy użyciu SS Fluoro i porcelany Margin,
• wewnętrzna charakteryzacja za pomocą CERABIEN™ MiLai Internal Stain,
• nałożenie warstwy porcelany CERABIEN™ MiLai typu Luster.

PRZEBIEG PRACY W LABORATORIUM

Korony z cyrkonu zaprojektowano w pełnym konturze, wykorzystując bibliotekę kształtu Leahu, oferującą fason zębów dopasowany do pacjenta (część biblioteki Truedental dostępnej w oprogramowaniu Exocad Dental CAD, rys. 1). W pełni anatomiczne korony zostały zredukowane na powierzchni licowej przy użyciu opcji redukcji „calma” (rys. 2), a następnie wyfrezowane i poddane charakteryzacji za pomocą płynnych dobarwiaczy, w celu optymalizacji chromatyczności.

Rysunek nr 3 przedstawia zsynteryzowane podbudowy na modelu, a rysunek nr 4 pokazuje efekt przymiarki w jamie ustnej pacjenta. Ponieważ dopasowanie i kształt uzupełnień okazały się bardzo dobre, przystąpiono do zaplanowania przebiegu procesu wewnętrznej charakteryzacji i mikrowarstwowania (rys. 5 i 6), mającego na celu jak najwierniejsze odwzorowanie naturalnego wyglądu zębów.

Najtrudniejszym etapem jest przemyślane wykorzystanie dostępnej przestrzeni, dlatego szczegółowy szkic licowania przydaje się nawet w przypadku mikrowarstwowania. Po realizacji zaplanowanej procedury napalania (rys. 7–10) nadano powierzchni odpowiednią fakturę i dopracowano jej wykończenie, a następnie ponownie przymierzono korony w celu oceny ich estetyki. Na koniec zostały one zacementowane przy użyciu adhezyjnego cementu kompozytowego PANAVIA™ V5 (Kuraray Noritake Dental Inc.).

Piękny efekt leczenia przedstawiono na rysunku 11.

Rysunek 1. Projektowanie podbudowy z tlenku cyrkonu metodą CAD. Zastosowano widok półprzezroczysty koron, co umożliwia lepszą wizualizację zębów filarowych.

Rysunek 2. Projektowanie podbudowy z tlenku cyrkonu metodą CAD. Zewnętrzny kształt koron zblokowanych z wyraźnie zarysowaną morfologią powierzchni i zachowaną odpowiednią ilością miejsca pod napalenie ceramiki.

Rysunek 3. Zsynteryzowana podbudowa na modelu po charakteryzacji przy użyciu płynnych dobarwiaczy.

Rysunek 4. Przymiarka podbudowy w jamie ustnej.

Rys. 5. Schemat warstwowania koron - charakteryzacje wewnętrzne.  Rys. 6. Schemat warstwowania koron - nałożenie porcelany typu                                                                                                                                     Luster.

Rysunek 7. Wewnętrzne charakteryzacje - tworzenie wewnętrznych cech indywidualnych w celu uzyskania naturalnej głębi efektów.

Rysunek 8. Nałożenie ceramiki w okolicy szyjki zęba oraz w centralnej części koron.

Rysunek 9. Ostatni etap – nałożenie warstw porcelany typu Luster w celu uzyskania docelowej morfologii.

Rysunek 10. Efekt końcowy - korony osadzone na modelu po opracowaniu mechanicznym, polerowaniu i glazurowaniu.

Rysunek 11. Ostateczny efekt leczenia.

WNIOSKI

Pacjent był bardzo zadowolony z efektów leczenia i przekonany, że była to dobra decyzja. Dostosowując swoje podejście do jego indywidualnych potrzeb, uważnie obserwując zęby, uśmiech i mimikę twarzy oraz wykorzystując wiedzę o materiałach, udało się osiągnąć zamierzone cele.

Niemniej jednak wciąż pozostaję zaangażowany w stałe doskonalenie swoich umiejętności, krytycznie oceniając każde wykonane przeze mnie uzupełnienie oraz szukając obszarów do poprawy. Moje podejście, wspierane przez wyjątkowych mentorów, dzielących się nowymi technikami i spostrzeżeniami, pozwala mi utrzymywać wysoki poziom w mojej dziedzinie i dążyć do zapewnienia pacjentom jak najlepszej opieki.

"Jestem głęboko wdzięczny dr. Zinonasowi Evagorou za nieocenioną współpracę i wsparcie kliniczne, które miały kluczowe znaczenie dla osiągnięcia tego efektu."

O AUTORZE

Vasilis Vasiliou urodził się w Nikozji na Cyprze, a w 2004 roku ukończył Szkołę Techników Dentystycznych w Atenach. Swoje wykształcenie poszerzał, uczestnicząc w licznych zaawansowanych seminariach prowadzonych przez mentorów i ekspertów w dziedzinie protetyki stomatologicznej, takich jak Ilias Psarris i Nondas Vlachopoulos. 

W trakcie swojej kariery Vasilis wniósł istotny wkład w środowisko protetyczne, prezentując swoje prace na różnych konferencjach w Grecji oraz publikując artykuły w greckich czasopismach stomatologicznych. Od 2020 roku pełni funkcję opiniolidera dla firmy MPF Brush Company, a od 2022 roku jest Ambasadorem HASS. Vasilis jest także aktywnym członkiem International Team for Implantology (ITI) od 2019 roku.

Wraz z ojcem prowadzi w Nikozji renomowane laboratorium protetyczne, specjalizujące się w odbudowach pełnoceramicznych i implantoprotetycznych. Jego bogate doświadczenie oraz zaangażowanie w dążeniu do doskonałości uczyniły go cenionym specjalistą w swojej dziedzinie.

Przypadek kliniczny dr. Koraya Kendira. 

Streszczenie

W zaprezentowanym przypadku klinicznym, wykonano bezpośrednie odbudowy kompozytowe w odcinku bocznym zgodnie z koncepcją „Universal Excellence” firmy Kuraray Noritake Dental Inc. Zastosownie uniwersalnego systemu wiążącego (CLEARFIL™ Universal Bond Quick 2) oraz płynnego kompozytu z wysoką zawartością wypełniacza o uniwersalnym kolorze (CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal) zagwarantowało przewidywalność i łatwość przeprowadzenia całej procedury. Dokumentacja krok po kroku obejmuje: izolację, preparację ubytku, podniesienie brzegu dodziąsłowego (deep margin elevation – DME), protokół adhezyjny i ostateczne wypełnienie.

Opis przypadku

38-letnia kobieta zgłosiła się z powodu krwawienia dziąsła w przestrzeni międzyzębowej oraz wrażliwości na zimno w okolicy lewego górnego kła i pierwszego przedtrzonowca (zęby 23 i 24 według klasyfikacji FDI). Badanie przedmiotowe wykazało odsłoniętą szyjkę i próchnicę wtórną na ścianie dodziąsłowej obecnego wypełnienia w zębie 23. Po założeniu koferdamu rozpoczęto procedurę opracowania ubytku.

Procedura kliniczna

Krok 1. Ząb 23 z odsłoniętą szyjką i próchnicą (Ryc.1).

Krok 2. Po opracowaniu szkliwa usunięto próchnicę sięgającą do poziomu dziąsła. Ubytek w zębie 24 obejmował strefę poddziąsłową (Ryc.2).

Krok 3. Po całkowitym opracowaniu próchnicy i wygładzeniu brzegów ubytku niezbędne okazało się, aby w zębie 24 wykonać zabieg podniesienia brzegu dodziąsłowego (DME – deep margin elevation).

Krok 4. Podniesienie brzegu dodziąsłowego zostało wykonane na zębie 24 przy użyciu klina z systemu matryc sekcyjnych. Najpierw przeprowadzono selektywne wytrawianie szkliwa i zastosowano CLEARFIL™ Universal Bond Quick 2 a następnie zaaplikowano materiał CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal (Super Low) (Ryc.4-6).

Krok 5. Po DME założono odpowiednie matryce sekcyjne, a następnie wykonano bezpośrednie wypełnienia w zębach 23 i 24 za pomocą CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal (Super Low) (Ryc. 7-9). Dzięki łatwej pracy tym materiałem, możliwości adaptacji koloru i doskonałej polerowalności, udało się z sukcesem wyleczyć ten trudny przypadek.

Wynik leczenia przedstawiono na rycinach 10 i 11.

Ryc.1. Widok przed leczeniem, po założeniu koferdamu.

Ryc. 2. Sytuacja kliniczna po opracowaniu próchnicy.

Ryc. 3. Opracowanie brzegów ubytków, widoczna poddziąsłowa lokalizacja ubytku w przedtrzonowcu.

Ryc. 4. Klin umieszczony w przestrzeni międzyzębowej w celu wykonania podniesienia brzegu.

Ryc. 5. Widok od strony policzkowej na zęby po wykonaniu DME produktami uniwersalnymi.

Ryc. 6. Widok od strony zgryzowej na zęby po wykonaniu DME produktami uniwersalnymi.

Ryc. 7. Umieszczenie matrycy sekcyjnej.

Ryc. 8. Widok od strony policzkowej na zęby po wykonaniu wypełnień materiałem flow w kolorze uniwersalnym o niskiej płynności.

Ryc. 9. Widok od strony okluzyjnej zębów po wykonaniu wypełnień materiałem flow w kolorze uniwersalnym.

Ryc. 10. Widok od strony policzkowej na wypełnienia w zębach 23 i 24, zwraca uwagę świetne dopasowanie koloru, kształt anatomiczny i połysk powierzchni.

Ryc. 11. Widok od strony okluzyjnej na wypełnienia w zębach 23 i 24, zwraca uwagę świetne dopasowanie koloru, kształt anatomiczny i połysk powierzchni.

Dyskusja

Uniwersalne systemy wiążące i nowoczesne materiały typu flow uławiają wykonywanie wypełnień w zębach bocznych poprzez zmniejszanie wrażliwości na technikę i zapewnienie trwałych efektów.

W tym przypadku system wiążący CLEARFIL™ Universal Bond Quick 2 zapewnił bardzo dobrą adhezją przy minimalnym czasie aplikacji. Uniwersalny kompozyt flow zaprezentował świetną adaptację kolorystyczną, polerowalność i trwałość. Nawet podczas zastosowania w procedurze podniesienia brzegu dodziąsłowego uzyskano doskonały efekt bez kompromisów.

Wnioski

Połączenie uniwersalnego systemu wiążącego CLEARFIL™ Universal Bond Quick 2 i materiału  CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal pozwala klinicystom na uzyskiwanie przewidywalnych odbudów w odcinku bocznym. Ich uniwersalność zastosowania i właściwości użytkowe są zgodne z koncepcją „Universal Excellence”, wspierając uproszczoną i jednocześnie niezawodną codzienną praktykę.

Etyka i RODO

Wszystkie procedury zostały przeprowadzone zgodnie ze standardami leczenia stomatologicznego. Pacjent wyraził świadomą zgodę na leczenie i publikację zanonimizowanych obrazów klinicznych. Autor współpracuje z firmą Kuraray Noritake Dental Inc. jako doradca; treść odzwierciedla doświadczenie kliniczne.

Autor:

KORAY KENDIR

Dr Koray Kendir ukończył Wydział Stomatologiczny Uniwersytetu w  Hacettepe i jest współwłaścicielem prywatnej kliniki stomatologicznej w İzmir. Specjalizuje się w stomatologii cyfrowej, projektowaniu uśmiechu i leczeniu wspomaganym komputerowo. Znany ze swojego innowacyjnego podejścia, dr Kendir jest częstym wykładowcą na międzynarodowych kongresach stomatologicznych i doradcą w kilku firmach stomatologicznych.