Wywiad z dr. Efe Çelebim

W marcu 2024 roku dr Ahmad Al-Hassiny, dyrektor Institute of Digital Dentistry, podzielił się swoimi obserwacjami z targów LMT Lab Day 2024 w Chicago. Zwrócił uwagę, że ponad 90% laboratoriów protetycznych w Stanach Zjednoczonych oraz blisko 50% gabinetów stomatologicznych wdrożyło już technologie cyfrowe oraz cyfrowe procesy pracy. Rozwiązania te usprawniają wykonywanie modeli, odbudów protetycznych z różnych materiałów oraz wielu innych elementów codziennej praktyki.

W Kuraray Noritake Dental Inc. koncentrujemy się nie tylko na opracowywaniu wysokiej jakości materiałów i ich ciągłym dostosowywaniu do potrzeb współczesnej stomatologii. Równie ważnym celem jest upraszczanie i usprawnianie procesów pracy zarówno w laboratoriach protetycznych, jak i gabinetach stomatologicznych. Aby jak najlepiej odpowiadać na potrzeby techników dentystycznych i lekarzy dentystów na całym świecie, pozostajemy w stałym kontakcie z ekspertami z branży. Z zainteresowaniem poznajemy ich doświadczenia, obserwujemy, w jaki sposób technologie cyfrowe i sztuczna inteligencja już dziś zmieniają codzienną praktykę, oraz analizujemy, w jaki sposób możemy wspierać tę transformację, między innymi poprzez materiały, które ułatwiają pracę i pomagają osiągać przewidywalne rezultaty.

Niedawno mieliśmy okazję porozmawiać z jednym z liderów cyfrowej transformacji stomatologii w Turcji dr. Efe Çelebim o obecnym stanie i przyszłości technologii cyfrowych w stomatologii. Uzyskane informacje uznaliśmy za na tyle wartościowe, że postanowiliśmy podzielić się najważniejszymi wnioskami z tej rozmowy.

Panie Doktorze, jest Pan uznawany za jednego z pionierów cyfrowej stomatologii. Co skłoniło Pana do stworzenia firm opartych na technologiach cyfrowych?

Jako założyciel Dentgroup, największej w Turcji organizacji zrzeszającej gabinety stomatologiczne (Dental Service Organization – DSO), od początku wierzyłem w potencjał cyfrowej stomatologii. Moim celem było stworzenie w pełni cyfrowego procesu wykonywania odbudów pośrednich, rozpoczynającego się od skanowania wewnątrzustnego w naszych gabinetach. Początkowo szukaliśmy w Turcji laboratoriów protetycznych, które chciałyby wspólnie z nami przejść na cyfrowy model pracy. W tamtym czasie żadne z naszych partnerskich laboratoriów nie było jednak gotowe na taki krok, dlatego zdecydowaliśmy się stworzyć własne. Cyfryzacja usprawnia dziś pracę niemal w każdej dziedzinie i stomatologia nie jest wyjątkiem. Dlatego w 2015 roku powołaliśmy do życia DentLab, którego celem było świadczenie nowoczesnych, w pełni cyfrowych usług laboratoryjnych.

Jak przebiegało wdrażanie cyfrowych procesów pracy?

Od samego początku naszym celem była cyfryzacja każdego aspektu działalności – od procesu produkcyjnego, przez zarządzanie danymi, aż po komunikację. W naszych gabinetach z powodzeniem wykorzystywaliśmy autorskie oprogramowanie do zarządzania praktyką DentSoft. Aby usprawnić współpracę pomiędzy gabinetami a laboratorium, opracowaliśmy specjalny moduł laboratoryjny. Dzięki temu lekarze dentyści mogą przesyłać wszystkie zlecenia drogą elektroniczną. To ogromna zmiana w porównaniu z dawnym sposobem pracy, kiedy papierowe formularze zawierające odręczne szkice były przesyłane do laboratorium w tradycyjnej formie. Obecnie lekarz może za pomocą kilku kliknięć wskazać zęby wymagające leczenia, określić kolor i rodzaj planowanej odbudowy oraz dołączyć zdjęcia RTG, fotografie i skany wewnątrzustne. Z biegiem czasu stale rozwijaliśmy funkcje usprawniające komunikację pomiędzy gabinetami i laboratorium. Dodaliśmy między innymi powiadomienia o planowanym terminie realizacji zlecenia, dzięki czemu pacjent może umówić kolejną wizytę jeszcze przed opuszczeniem gabinetu. Rozwiązania te znacząco usprawniły współpracę pomiędzy lekarzami dentystami i technikami dentystycznymi.

Jak zorganizowana jest komunikacja w tym systemie?

Stworzyliśmy moduł komunikacji oparty na czacie, który umożliwia wymianę informacji pomiędzy wszystkimi członkami zespołu zaangażowanymi w leczenie. Cała korespondencja jest zapisywana i pozostaje dostępna dla każdej osoby uczestniczącej w danym przypadku. To ogromna przewaga nad rozmowami telefonicznymi, ponieważ wszystkie informacje, od notatek dotyczących leczenia, przez zdjęcia RTG i fotografie, aż po pozostałą dokumentację są przechowywane w jednym miejscu i można do nich łatwo wrócić w dowolnym momencie. Udostępniliśmy również lekarzom możliwość oceny otrzymanych prac protetycznych. Każda konieczna korekta jest rejestrowana wraz z informacją o techniku odpowiedzialnym za jej wykonanie. Taki system informacji zwrotnej pozwala nam utrzymywać wysokie standardy jakości, szybko identyfikować obszary wymagające poprawy oraz planować szkolenia dokładnie tam, gdzie są one najbardziej potrzebne.

Nowoczesne technologie cyfrowe wykorzystywane w DentLab do świadczenia zaawansowanych cyfrowych usług laboratoryjnych.

Czy wprowadzili Państwo również inne usprawnienia w procesie pracy i komunikacji pomiędzy gabinetami a laboratorium?

Początkowo DentLab obsługiwał wyłącznie gabinety należące do Dentgroup, jednak z czasem udostępniliśmy nasze usługi również innym praktykom stomatologicznym. Wiązało się to z koniecznością opracowania standardów przyjmowania zleceń, obejmujących zarówno zakres wymaganych informacji, jak i jakość wycisków lub danych cyfrowych. Jeżeli przesłane zlecenie nie spełnia tych wymagań, zastrzegamy sobie możliwość jego odrzucenia, zawsze przekazując szczegółowe wyjaśnienie przyczyny. Dzięki temu osoba zlecająca może wyeliminować błędy i przygotować zlecenie zgodnie z obowiązującymi standardami. Wprowadziliśmy również program lojalnościowy oraz opracowaliśmy specjalne opakowanie transportowe z kodem QR, które umożliwia śledzenie przesyłek i zapobiega ich zagubieniu podczas transportu. Rozwiązanie to pozwala zarówno pracownikom laboratorium, jak i personelowi gabinetów na bieżąco monitorować lokalizację każdej przesyłki, eliminując jeden z najczęstszych problemów związanych z transportem prac. To innowacyjne opakowanie zostało przez nas opatentowane.

Opatentowane opakowanie transportowe wykorzystywane przez DentLab, które ogranicza ryzyko zagubienia przesyłek.

Czy wspieracie również gabinety w doborze materiałów i narzędzi?

Tak. W ramach naszego podejścia do zapewnienia najwyższej jakości rekomendujemy konkretne skanery wewnątrzustne, a także dostarczamy je gabinetom spoza naszej sieci. Doradzamy również w zakresie doboru materiałów i protokołów postępowania, odpowiedniego przygotowania przed leczeniem oraz wyboru cementów kompozytowych do ostatecznego osadzania wykonanych odbudów. Nasze protokoły obejmują cały proces leczenia odtwórczego. W przypadkach estetycznych zalecamy rozpoczęcie planowania od projektu uśmiechu oraz wykonania mock-upu. Ocena mock-upu pozwala zarówno lekarzowi, jak i pacjentowi zgłosić swoje uwagi, dzięki czemu technik dentystyczny może wykonać ostateczną odbudowę z najwyższą precyzją.

Czy w dobie powszechnie stosowanych technologii cyfrowych technicy dentystyczni nadal odnoszą korzyści z bezpośrednich spotkań z pacjentami?

Niekoniecznie. Zdarza się, że lekarz dentysta prosi o wizytę pacjenta w laboratorium i oczywiście jesteśmy na to przygotowani. Jednak cyfryzacja sprawiła, że odległość przestała mieć znaczenie – gabinety i laboratoria mogą dziś sprawnie współpracować niezależnie od swojej lokalizacji. Obsługujemy również gabinety z innych krajów Europy, bez konieczności bezpośrednich spotkań pacjentów z technikami dentystycznymi. Dla pacjentów, zwłaszcza w tak dużym mieście jak Stambuł, oznacza to oszczędność czasu i uniknięcie uciążliwych dojazdów przy jednoczesnym zachowaniu najwyższej jakości wykonywanych odbudów.

Czy uważa Pan, że cyfryzacja przyczyniła się do poprawy jakości leczenia?

Zdecydowanie tak. Oczywiście wdrożenie technologii cyfrowych wiąże się z okresem nauki, jednak po jego zakończeniu jakość wykonywanego leczenia wyraźnie wzrasta.
W tradycyjnych procesach pracy zdarzało się, że lekarze prosili techników dentystycznych o wykonanie odbudowy mimo niedoskonałości wycisku. W środowisku cyfrowym takie kompromisy nie są możliwe. Jakość preparacji jest od razu widoczna na skanie, a ewentualne błędy można skorygować jeszcze przed wysłaniem zlecenia do laboratorium. Dodatkową zaletą jest fakt, że skany cyfrowe nie ulegają skurczowi, odkształceniom ani uszkodzeniom podczas wykonywania modeli, co w przypadku tradycyjnych wycisków może stanowić źródło błędów.

Jakie są dziś największe wyzwania związane z cyfrową stomatologią?

Największym wyzwaniem jest podjęcie decyzji o rozpoczęciu transformacji cyfrowej. Przez wiele lat stomatologia opierała się na tych samych metodach pracy, dlatego zmiana sposobu postępowania wymaga czasu oraz inwestycji finansowych. Jednak osoby, które decydują się na wdrożenie rozwiązań cyfrowych, szybko przekonują się, że korzyści zarówno w postaci lepszych efektów leczenia, jak i większej efektywności pracy w pełni rekompensują poniesiony wysiłek.

Jak, Pana zdaniem, będzie wyglądała przyszłość cyfrowej stomatologii?

Dynamiczny rozwój sztucznej inteligencji otwiera przed stomatologią zupełnie nowe możliwości. Już dziś możemy łączyć skany wewnątrzustne, skany twarzy, fotografie oraz obrazy 3D, tworząc tzw. wirtualnego pacjenta. Niektóre gabinety wykorzystują już oprogramowanie analizujące dane cyfrowe, takie jak zdjęcia RTG, a moim zdaniem kolejnym etapem będą procedury kliniczne wspomagane przez roboty, a w przyszłości nawet wykonywane w sposób częściowo autonomiczny. Wyobraźmy sobie robotyczne ramiona wykonujące skany wewnątrzustne albo pacjentów skanujących własne zęby za pomocą smartfona. W niektórych przypadkach takie rozwiązania są już wykorzystywane podczas leczenia nakładkami ortodontycznymi, gdzie wyciski wykonywane są przez pacjentów w domu. Wszystko wskazuje na to, że przyszłość cyfrowej stomatologii będzie opierać się na dalszej integracji technologii cyfrowych i sztucznej inteligencji. Rozwiązania te będą wspierać zarówno jakość opieki nad pacjentami, jak i efektywność pracy gabinetów stomatologicznych na całym świecie.

Przykład estetycznych i precyzyjnie dopasowanych odbudów pełnoceramicznych wykonanych w DentLab.

• 7 wrz 2026