Jakie są najważniejsze właściwości płynnych kompozytów używanych w technice flow injection?

Własne doświadczenia kliniczne pokazują, że niezwykle ważne jest zrównoważenie właściwości optycznych. Wiodącymi tutaj cechami są: odpowiednia  przezierność, zdolność wtopienia się w otaczające tkanki i połysk powierzchni.

Trzeba zwrócić uwagę także na właściwości mechaniczne, ponieważ materiał odtwórczy będzie w bezpośrednim kontakcie z zębami antagonistycznymi. I w końcu ważna jest również wygodna praca materiałem: właściwy poziom płynności jest niezbędny do prawidłowego wstrzyknięcia materiału, a aplikacja bez pęcherzyków powietrza jest konieczna, aby uzyskać gładką, odporną na przebarwienia powierzchnię.

Przez ostatnie 7 lat CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Low (Kuraray Noritake Dental Inc.) był moim materiałem z wyboru do techniki flow injection. Jego stopień płynności jest idealny do tej metody zarówno w zębach przednich, jak i bocznych. Jeśli potrzebna jest mniejsza płynność materiału, możliwy jest wybór wariantu Super Low. Odpowiadają mi również dostępne odcienie tego materiału, co wraz z jego wysokiej jakości polerowalnością, gwarantuje naturalną estetykę odbudów. I w końcu, jego mechaniczne właściwości są tak dobre, że produkt nadaje się do szerokiego spektrum wskazań bez ograniczeń związanych z przeciążeniem zgryzowym.

Kiedy firma Kuraray Noritake GmbH ogłosiła wprowadzenie na rynek nowego materiału CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal, który dostępny jest tylko w dwóch kolorach i dwóch wariantach płynności (Low i Super Low), natychmiast zdecydowałem się dać mu szansę. Perspektywa dobrych właściwości, które są mi już znane, w połączeniu z uproszczonym doborem koloru brzmiała bardzo obiecująco. Jak dotąd nowy produkt spełnia moje oczekiwania. Poniżej zaprezentowano przypadek kliniczny, który pokazuje prostotę całej procedury i piękno osiągniętych rezultatów. Pacjent był w trakcie leczenia ortodontycznego za pomocą nakładek i zgłosił się celem korekty kształtu brzegów siecznych zębów przednich, które zostały uszkodzone na skutek starcia patologicznego.

Ryc. 1. Początkowa sytuacja kliniczna: pacjent wymagający korekty kształtu brzegów siecznych zębów górnych.

Ryc. 2. Aplikacja CLEARFIL™ Universal Bond Quick 2 (Kuraray Noritake Dental Inc.) na szkliwo siekacza przyśrodkowego, które wcześniej zostało schropowacone za pomocą abrazji powietrznej tlenkiem glinu (50 μm przy niskim ciśnieniu ok 2 bary), a następnie wytrawione kwasem ortofosforowym.

Ryc. 3. Umieszczenie przezroczystego klucza silikonowego na zębach oraz widoczny wstrzyknięty już materiał CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal Low (odcień U) w miejscu prawego centralnego siekacza szczęki.

Ryc. 4. Prawy centralny siekacz szczęki po korekcie kształtu.

Ryc. 5. Sytuacja po opracowaniu i wypolerowaniu wypełnień na obu siekaczach.

Ryc. 6. Widoczne doskonałe dopasowanie odcienia, które gwarantuje płynne wtopienie się wypełnień w otaczające naturalne tkanki zęba.

Ryc. 7. Natychmiastowy efekt leczenia, który przyczynia się do poprawy estetyki uśmiechu i, co za tym idzie, również jakości życia pacjenta podczas leczenia ortodontycznego.

Rezultaty, które mówią same za siebie.

Podobnie jak pokrewny produkt CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow, wersja CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal w uniwersalnym odcieniu oferuje właściwości, które są, z mojej osobistej perspektywy, idealne do techniki flow injection. Właściwości polegające na dopasowaniu koloru są zdumiewające; przezierność jest dość wysoka przy nakładaniu cienkimi warstwami (dzięki czemu materiał bardzo dobrze imituje szkliwo), a polerowalność jest równie dobra, jak w przypadku CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow. Produkt jest dostarczany w starannie zaprojektowanej strzykawce, co umożliwia praktycznie bezproblemową iniekcję bez pęcherzyków powietrza. Co więcej, właściwości mechaniczne produktu zapewniają lekarzowi spokój ducha nawet przy stosowaniu go w odcinku bocznym.

Dentysta:

dr MICHAŁ JACZEWSKI

Dr Michał Jaczewski ukończył Wrocławski Uniwersytet Medyczny w 2026 roku i obecnie prowadzi swoją prywatną praktykę w Legnicy w Polsce. Specjalizuje się w stomatologii minimalnie inwazyjnej i stomatologii cyfrowej, a także jest założycielem Biofunkcjonalnej Szkoły Okluzji. W naszej firmie jest międzynarodowym wykładowcą oraz prowadzi warsztaty skupiające się na kompleksowym leczeniu pacjentów.

Autorzy: Dr TOM BOUJENAH i Dr OLIVIER BOUJENAH.

Zachowaj prostotę przy spełnianiu indywidualnych wymagań pacjenta

Każdego dnia w pracy stajemy przed wyborem między różnymi opcjami leczenia. To doświadczenie, literatura naukowa i preferencje pacjenta skłaniają nas do wyboru konkretnego kierunku działania w danym przypadku.

Prezentowany poniżej przypadek mógł być leczony na kilka różnych sposobów, ale rozwiązanie, które wybraliśmy pozostaje w zgodzie naszą filozofią, czyli zachowaniem prostoty przy spełnianiu indywidualnych wymagań pacjenta.

Pacjent z wysokimi wymaganiami estetycznymi

Młody około 20-letni pacjent stawił się na konsultacji stomatologicznej ze względów estetycznych. Od kilku lat użytkował dwubrzeżny most adhezyjny (most Maryland) (ryc.1.) z powodu wrodzonego braku zawiązków dolnych siekaczy centralnych. Choć most sprawował się dobrze pod względem funkcjonalnym, pacjent chciałby zastąpić go bardziej estetycznym rozwiązaniem, lepiej pasującym do odcienia jego naturalnych zębów. Po ocenie klinicznej i radiologicznej rozważano kilka opcji leczenia, uwzględniając wiek pacjenta, objętość kości i oczekiwania estetyczne.

Finalnie podjęto decyzję o wykonaniu nowego mostu adhezyjnego, udoskonalonego pod względem projektu i koloru, na bazie wielowarstwowego tlenku cyrkonu, aby uzyskać naturalny efekt estetyczny.

Ryc. 1. Sytuacja wyjściowa.

Ryc. 2.  Skan skanerem iTero 5D+.

Postępowanie przygotowawcze przed leczeniem w gabinecie stomatologicznym

Za pomocą skanera iTero 5D+ (Align Technology; ryc. 2.) pobrano skan przed zdjęciem mostu. Takie skany przed leczeniem, które są regułą w przypadku naszych odbudów protetycznych, pozwalają laboratorium uchwycić dokładne wymiary istniejącej odbudowy protetycznej, pozwalają powielić poprzedni kształt, jeśli jest on właściwy i często uwidaczniają starcia patologiczne. To wszystko pomaga zminimalizować lub nawet wyeliminować potrzebę późniejszego dopasowania pracy w ustach pacjenta. Następnie obecny most adhezyjny został zdjęty, a filary opracowane z zachowaniem maksymalnej ilości tkanek. Skaner wewnątrzustny został ponownie użyty, tym razem już do zeskanowania preparacji (ryc. 3.).

Ryc. 3. Skan po zdjęciu mostu i minimalnej preparacji językowych powierzchni zębów filarowych.

Wytwarzanie mostu adhezyjnego

Skan został wysłany bezpośrednio ze skanera na platformę Design4me (platforma projektowania 3D), aby cyfrowo zaprojektować planowany most (ryc. 4.i ryc.5.).

Ryc. 4. Projekt nowego mostu wykonany za pomocą oprogramowania exocad (Design4me platform).

Ryc. 5. Widok na tkanki miękkie pod mostem pokazuje niewielki ucisk na dziąsło.

Oprócz mostu technicy dentystyczni zaprojektowali szablon do pozycjonowania pracy podczas jej cementowania (ryc.6.). Materiałem z wyboru dla pracy ostatecznej był wielowarstwowy cyrkon KATANA™ Zirconia YML firmy Kuraray Noritake Dental Inc., w kolorze B1. Wydał się najbardziej właściwy z powodu doskonałych właściwości fizycznych i estetycznych - szczególnie gradientu kolorystycznego, przezierności i wytrzymałości na zginanie (ryc.7.).

Ryc. 6. Szablon pozycjonujący zaprojektowany za pomocą oprogramowania exocad (Design4me platform).

Ryc. 7. Krążek KATANA™ Zirconia YML (kolor ze zdjęcia nie odpowiada kolorowi użytemu przy prezentowanym przypadku).

Następnie centrum wykonawcze, DIGISMILE, otrzymało gotowe do frezowania i drukowania pliki STL mostu i szablonu, które zostały wcześniej zaprojektowane przez techników dentystycznych współpracujących z platformą Design4me. Również dostarczyliśmy do laboratorium zdjęcia wewnątrzustne pacjenta, aby technicy lepiej mogli odtworzyć strukturę powierzchni, charakteryzacje i kolor. Most został wyfrezowany na frezarce DWX-52D (Roland DG). Polerowanie, wykończanie powierzchni oraz podbarwienia były wykonywane instrumentami Komet i przy użyciu płynnej porcelany Miyo (Jensen). Szablon został wydrukowany na drukarce NextDent 5100 3D Printer (3D Systems) z żywicy wykorzystywanej przy produkcji szablonów chirurgicznych (ryc.8.).

Ryc. 8. Wyfrezowany most i wydrukowany szablon po wypolerowaniu i podbarwieniu.

Ostateczne osadzanie pracy w gabinecie stomatologicznym

Właściwe przeprowadzenie procedury cementowania adhezyjnego jest kluczowe w trakcie całego procesu pracy. Po tym jak dostarczono gotowy most do gabinetu oraz pacjent zaakceptował pracę podczas przymiarki, skupiono się na utrzymaniu suchości i zapewnieniu idealnych warunków do procedury adhezyjnej. Aby spełnić takie warunki wymagana jest ścisła izolacja pola zabiegowego za pomocą ślinociągów, wałków i najlepiej koferdamu. Kolejnym etapem było przygotowanie filarów i skrzydełek retencyjnych mostu cyrkowego.

Przygotowanie tkanek zęba 

Jako że preparacja zębów była ściśle ograniczona do szkliwa, przeprowadzono następujący zachowawczy protokół adhezyjny:

• Wytrawianie powierzchni szkliwa kwasem ortofosforowym przez 30 sekund.
• Dokładne spłukanie wodą, a następne delikatne osuszanie, aby nie przesuszyć tkanek.
• Nałożenie PANAVIA™ V5 Tooth Primer (Kuraray Noritake Dental Inc.), odczekanie 20 sekund, następnie dokładne suszenie umiarkowanym strumieniem powietrza. Primer ten zawiera monomer 10-MDP, który jest niezbędny do uzyskania dobrej adhezji między cyrkonem a szkliwem.

Przygotowanie skrzydełek mostu cyrkonowego

Choć wewnętrzna powierzchnia skrzydełek została już wypiaskowana w pracowni technicznej, ważne jest, aby powtórzyć ten krok w gabinecie:

• Oczyszczanie z użyciem KATANA™ Cleaner (Kuraray Noritake Dental Inc.) przez 10 sekund lub w myjce ultradźwiękowej przez 5 minut, a następnie wypłukanie wodą.
• Piaskowanie abrazyjne tlenkiem glinu (Al2O3) o średnicy ziaren 50 μm pod ciśnieniem 2 bar.
• Nałożenie CLEARFIL™ Ceramic Primer Plus (Kuraray Noritake Dental Inc.) na wewnętrzną powierzchnię bez spłukiwania, a następnie suszenie delikatnym strumieniem powietrza. Ten primer również zawiera 10-MDP, zapewniając właściwe połączenie chemiczne z cyrkonem.

Cementowanie adhezyjne

Po odpowiednim przygotowaniu wszystkich powierzchni, procedura cementowania przebiega następująco:

• Nałożenie cementu PANAVIA™ V5 w postaci pasty (uniwersalny kolor A2) na wewnętrzną, dopreparacyjną powierzchnię mostu.
• Wprowadzenie mostu z użyciem szablonu pozycjonującego.
• Polimeryzacja (bardzo krótka) 3-5 sekund, aby ustabilizować pracę protetyczną.
• Usunięcie zgłębnikiem nadmiarów cementu. Alternatywnie, nadmiar może zostać usunięty tuż po wprowadzeniu pracy na miejsce za pomocą miękkiego pędzelka przed polimeryzacją.
• Końcowa polimeryzacja zgodnie z zaleceniami producenta (ryc.9 i 10.).

Ryc. 9. Sytuacja kliniczna tuż po cementowaniu.

Ryc. 10. Widok boczny na odbudowę zaraz po zacementowaniu.

Zakończenie leczenia

Dzięki skanom przed preparacją i odwzorowaniu nowego mostu na podstawie starego, nie było potrzeby dopasowania pracy w zgryzie, choć kontrola w zwarciu była konieczna. Podczas wizyty kontrolnej po 18 miesiącach stan kliniczny dziąsła był satysfakcjonujący. Pacjent mógł używać szczoteczek międzyzębowych i prawidłowo dbać o nowa pracę protetyczną (ryc. 11. I 12.).

Ryc. 11. Sytuacja kliniczna po 18 miesiącach.

Ryc. 12. Widok boczny na odbudowę po 18 miesiącach.

Wnioski

W tym przypadku klinicznym decyzja o wykonaniu dwubrzeżnego mostu adhezyjnego niemalże identycznego pod względem kształtu, jak poprzednia praca, może wydawać się rozwiązaniem bardzo zachowawczym. Było to uzasadnione kilkoma czynnikami, takimi jak: dobra tolerancja poprzedniego uzupełnienia przez pacjenta, oszczędność  tkanek zębów filarowych i co najważniejsze możliwość poprawienia estetyki dzięki nowoczesnym materiałom i systemom wiążącym, które pozwoliły na minimalnie inwazyjną preparację. Użycie wysoce estetycznego cyrkonu wielowarstwowego, zacementowanego zgodnie ze ścisłym protokołem, umożliwiło uzyskanie naturalnego efektu i perfekcyjną integrację z okolicznymi tkankami bez uciekania się do bardziej inwazyjnych opcji (stomatologia biomimetyczna).

Co więcej, przypadek ten zachęca stomatologów odtwórczych do rozważenia w podobnej sytuacji klinicznej nowych pomysłów na projekty mostów, jak na przykład wykorzystanie dwóch adhezyjnych mostów jednobrzeżnych.

Ta praca podkreśla znaczenie indywidualnego planowania leczenia, które nie tylko bazuje na nowoczesnych rozwiązaniach, ale także na dokładnej ocenie stanu klinicznego, uważnym wysłuchaniu oczekiwań pacjenta, ostrożnym wdrażaniu dostępnych narzędzi oraz użyciu wysokiej jakości materiałów i procedur.

O dr Olivierze Boujenah:

Dr Olivier Boujenah uzyskał doktorat z chirurgii stomatologicznej na Uniwersytecie w Paryżu w 1994 roku oraz dyplom uniwersytecki z rehabilitacji chirurgicznej szczękowo-twarzowej na Uniwersytecie w Paryżu w 2008 roku. Jako pionier stomatologii cyfrowej, założył DIGISMILE, centrum szkoleniowe i w pełni cyfrowe laboratorium, oraz DIGISMILE LAB, poświęcone protezom i szablonom chirurgicznym. Wykłada na studiach magisterskich z zakresu stomatologii cyfrowej na Uniwersytecie Genewskim i ukończył zaawansowane szkolenia na Uniwersytecie na Harvardzie w zakresie cyfrowej organizacji pracy i chirurgii sterowanej.

O dr Tomie Boujenah

Dr Tom Boujenah ukończył Uniwersytet Europejski w Madrycie w 2023 roku i uzyskał dyplom uniwersytecki z rehabilitacji implantologicznej w szpitalu Pitié-Salpętričre w Paryżu. Prowadząc prywatną praktykę w 16. dzielnicy Paryża, koncentruje się na estetycznej i funkcjonalnej rehabilitacji jamy ustnej, ze szczególnym uwzględnieniem implantologii stomatologicznej i cyfrowej organizacji pracy. Z pasją do innowacji, łączy najnowsze osiągnięcia w implantologii, protetyce i stomatologii cyfrowej, aby zapewnić spersonalizowane i długotrwałe leczenie.

Nowy magazyn BOND jest już dostępny! Zachęcamy do lektury tego numeru, w którym znajdziecie ogromną dawkę merytoryki oraz opisy przypadków i technik, które realnie zmieniają codzienność w gabinecie i laboratorium.

Co wyróżnia ten BOND? To proste: łączy ludzi, metody i materiały w opowieść o tym, jak dziś funkcjonuje nowoczesna stomatologia i technika dentystyczna – oraz w jakim kierunku ewoluują. Już pierwszy artykuł przykuwa uwagę: to portret Kiyoko Ban, pionierki stojącej za takimi klasykami jak Super Porcelain EX-3™, CERABIEN™ ZR czy KATANA™ Zirconia. Jej dorobek pokazuje, jak wiele pasji i wytrwałości potrzeba, by stworzyć materiały, które wyznaczyły światowe standardy w protetyce.

Kolejnym mocnym punktem wydania jest dyskusja pomiędzy prof. dr. Markusem B. Blatzem, Akim Yoshidą i Naokim Hayashim. Rzadko zdarza się, by autorytety tej klasy tak otwarcie rozmawiały o aktualnych trendach, wyzwaniach klinicznych i potencjale rozwojowym tlenku cyrkonu. Jeśli chcesz wiedzieć, dokąd zmierza ceramika pełnokonturowa i systemy wiążące – znajdziesz to właśnie tutaj.

W magazynie nie mogło zabraknąć przypadków klinicznych. Ich opisy są tak obrazowe, że pozwalają poczuć emocje towarzyszące procesowi leczenia. Przykładem jest historia młodej pacjentki po urazie siekacza, która dzięki wnikliwej analizie, kunsztowi warstwowania i zrozumieniu właściwości materiałów odzyskuje uśmiech. 

Warto zwrócić uwagę na technikę hybrydową BEST.FIT, która pokazuje, jak połączyć złożone rekonstrukcje w odcinku przednim z techniką wtryskiwania kompozytu typu flow oraz klasycznym warstwowaniem. To metoda, która w zaskakująco prosty sposób łączy wydajność z wysoką jakością wizualną. Dla prac w odcinku bocznym BOND dostarcza równie praktycznych odpowiedzi: połączenie techniki iniekcyjnej z metodą stempla pozwala zaoszczędzić czas, zredukować ryzyko błędów i uzyskać niezwykle wierną morfologię powierzchni okluzyjnej. To realna korzyść dla wszystkich, którzy stawiają na minimalną inwazyjność.

W magazynie znajduje się również ciekawy przypadek kliniczny z odcinka przedniego, pokazujący, jak system CLEARFIL MAJESTY™ ES-2 Universal radykalnie upraszcza bezpośrednie odbudowy – wraz z czytelnym protokołem krok po kroku. Wydanie wieńczy opis wysokoestetycznego przypadku licówek, który wyjaśnia, dlaczego PANAVIA™ Veneer LC jest uznawany za światowy punkt odniesienia pod względem łatwości pracy, stabilności koloru i siły adhezji.

Krótko mówiąc: BOND nr 12 to zaproszenie do refleksji, zrozumienia procesów i doskonalenia warsztatu. Jest merytorycznie rzetelny, istotny klinicznie i inspirujący. To numer, którego się nie tylko czyta, ale który bierze się ze sobą do codziennej pracy.

Przeczytaj go teraz 

Przypadek zrealizowany przez Andreasa Chatzimpatzakisa

ROZWIĄZANIE NAWET DLA NAJBARDZIEJ WYMAGAJĄCYCH POD WZGLĘDEM ESTETYKI PRZYPADKÓW

Technika mikrowarstwowania to wydajna i uproszczona metoda stosowana jako alternatywa dla pełnego licowania porcelaną. Wymaga użycia estetycznej i wytrzymałej podbudowy, takiej jak dwukrzemian litu czy tlenek cyrkonu, oraz najlepiej porcelan stworzonych specjalnie do pracy za pomocą cienkich warstw, co pozwala skupić się głównie na odwzorowaniu cech szkliwa. Dobrym przykładem jest CERABIEN™ MiLai (Kuraray Noritake Dental Inc.). Produkt ten składa się z zestawu porcelan i dobarwiaczy wewnętrznych, które wypala się w stosunkowo niskiej temperaturze 740 °C, a ich współczynnik rozszerzalności cieplnej mieści się w zakresie 9,5–11,0×10-⁶/K w temperaturach od 50 °C do 500 °C. Dzięki temu sprawdza się ona doskonale na strukturach z dwukrzemianu litu i tlenku cyrkonu.

Potencjał estetyczny tego materiału jest zaskakująco wysoki. W zależności od wymagań konkretnego przypadku użytkownik może wybrać pomiędzy maksymalną wydajnością, osiąganą dzięki technice pojedynczego wypalania, a maksymalnym efektem estetycznym, uzyskiwanym poprzez bardziej złożone warstwowanie. To drugie podejście zostało zaprezentowane poniżej na przykładzie sześciu licówek w odcinku przednim szczęki.

Rys. 1. Podbudowy z dwukrzemianu litu (Amber Press) na modelu.

Rys. 2. Nałożenie porcelany CERABIEN™ MiLai Value Liner 1 na konstrukcję. Materiał ten jest zwykle stosowany na dwukrzemianie litu jako pierwsza warstwa "wash" w procesie wypalania.

Rys. 3. Kolejna warstwa ceramiki CERABIEN™ MiLai - CCV2 w okolicy przyszyjkowej...

Rys. 4. Nałożenie porcelany CERABIEN™ MiLai Value Liner 2.

Rys. 5. Warstwa Creamy Enamel w centralnej części licówek.

Rys. 6. Warstwa Tx zastosowana dla uzyskania maksymalnej przezierności.

Rys. 7. Efekt po pierwszym wypaleniu uzupełnień.

Rys. 8. Efekt barwienia wewnętrznego.

Rys. 9. Nałożenie CERABIEN™ MiLai LT1 dla uzyskania standardowej przezierności i efektu opalescencji, …

Rys. 10. Nałożenie warstwy E2, …

Rys. 11. Mieszanka E2 i ELT1 (proporcje 50:50) nałożona wzdłuż listw brzeżnych zębów dla uzyskania przezierności i jasności, …

Rys. 12. Mieszanka Tx z Royal Blue (proporcje 70:30) dla niebieskawej przezierności w obszarze brzegów siecznych, …

Rys. 13. Oraz ostatnia warstwa LTx, która nadaje maksymalną przezierność i opalescencję całej powierzchni szkliwnej.

Rys. 14. Efekt po trzecim wypaleniu.

Rys. 15. Redukcja pod ostatnią warstwę porcelany.

Rys. 16. Ostatnia warstwa CERABIEN™ MiLai nałożona na siekacze centralne i boczne dla uzyskania przezierności.

Rys. 17. Stan po czwartym wypaleniu, obróbce i polerowaniu gumką polerską.

Rys. 18. Efekt piątego wypalenia (samo-nabłyszczenie).

Rys. 19. Zdjęcia efektu końcowego...

Rys. 20. … uzupełnień protetycznych...

Rys. 21. … uzupełnienia na modelu.

PIĘKNE EFEKTY NAPRAWDĘ SĄ MOŻLIWE

Ten przykład kliniczny pokazuje, że CERABIEN™ MiLai to coś więcej niż tylko rozwiązanie nastawione na maksymalną wydajność. Dzięki kompletnej gamie porcelan i dobarwiaczy wewnętrznych możliwe jest uzyskanie wyjątkowo estetycznych rekonstrukcji. Użytkownik ma pełną swobodę zarówno w doborze materiału, z którego wykonana jest podbudowa zapewniająca wytrzymałość, jak i w określeniu, ile czasu i pracy chce poświęcić na wykonanie uzupełnienia. CERABIEN™ MiLai to wszechstronny system ceramiczny, który odpowiada na różne potrzeby i sprawdza się w szerokim zakresie zastosowań w laboratoriach protetycznych.

Dental technician:

ANDREAS CHATZIMPATZAKIS

Andreas ukończył Instytut Techniki Dentystycznej (TEI) w Atenach w 1999 roku. W trakcie studiów uczestniczył w programie naukowym na Wydziale Techniki Dentystycznej Politechniki Helsińskiej, gdzie zdobywał doświadczenie w tworzeniu suprastruktur na implantach oraz w wykonywaniu ceramicznych uzupełnień protetycznych. Od 2000 roku prowadzi w Atenach własne Laboratorium Techniki Dentystycznej ACH, które specjalizuje się w licówkach wypalanych na masie ogniotrwałej, pracy z cyrkonem oraz protezach implantologicznych o szerokim zakresie zastosowań klinicznych. W 2017 roku Andreas wyjechał do Japonii, gdzie szkolił się pod okiem Hitoshiego Aoshimy, Naoto Yuasy i Kazunabu Yamandy, a następnie został międzynarodowym trenerem firmy Kuraray Noritake Dental Inc.

Dostęp do opieki stomatologicznej to dla wielu z nas coś oczywistego. W niektórych regionach świata jednak spotkanie z dentystą po raz pierwszy w życiu może stać się wydarzeniem, które realnie zmienia życie. Dla Kuraray Noritake niesienie pomocy i poprawa jakości życia ludzi to nie tylko wartość, lecz także zobowiązanie. Od kilku lat firma wspiera humanitarne misje stomatologiczne, dostarczając profesjonalne materiały, które umożliwiają faktyczne leczenie w miejscach, gdzie dostęp do opieki medycznej jest bardzo ograniczony.

Fot. 1. Akcja humanitarna – wsparcie, empatia, profesjonalizm.

Zaangażowanie, które zaczyna się od ludzi

Misje te prowadzone są przez polskich lekarzy dentystów i studentów uczelni medycznych, którzy poświęcają swój czas, wiedzę i środki, by pomóc tym, którzy nie mają dostępu nawet do podstawowej opieki stomatologicznej. Wyzwania są ogromne – organizacja transportu, zapewnienie sprzętu i praca w terenowych warunkach, często bez zaplecza technicznego. Mimo to determinacja i współpraca sprawiają, że każda z tych misji kończy się sukcesem.

Po wcześniejszych wyjazdach do Tanzanii i Rwandy zespół wyruszył do Papui-Nowej Gwinei – była to pierwsza polska ekspedycja stomatologiczna do tego regionu. Dzięki wsparciu Kuraray Noritake możliwe było przeprowadzenie skutecznych i trwałych zabiegów z wykorzystaniem materiałów kompozytowych do wypełnień stałych, nowoczesnych systemów łączących oraz preparatów znoszących nadwrażliwość. Choć najczęstszym zabiegiem wciąż pozostawało usuwanie zębów ze względu na zaawansowane zmiany próchnicowe, w wielu przypadkach udało się również uratować i odbudować liczne zęby, co stanowiło ogromny sukces w tak trudnych warunkach. Wysoka jakość materiałów zapewniła pacjentom bezpieczne i trwałe efekty leczenia.

Praca w najtrudniejszych warunkach

W prowizorycznych gabinetach, często bez dostępu do prądu czy bieżącej wody, zespół przyjął ponad 600 pacjentów i przeprowadził ponad 2000 zabiegów w Port Moresby-Benspik Settlements oraz Kupiano. W Kupiano opuszczona biblioteka została przekształcona w tymczasową klinikę z czterema stanowiskami zabiegowymi, a w Port Moresby-Benspik Settlements prosty namiot pełnił funkcję kliniki jak i rejestracji. Lekarze pracowali dzień i noc przy świetle czołówek.

Fot. 2. Praca po zmroku - pełne zaangażowanie.

Fot. 3. Logistyka i porządek w działaniu

Dla wielu pacjentów była to pierwsza wizyta u dentysty w życiu. Uśmierzenie bólu i przywrócenie funkcji żucia oznaczało realną poprawę jakości codziennego życia. Oprócz leczenia wolontariusze prowadzili też edukację w zakresie higieny jamy ustnej i żywienia. Równolegle inny zespół realizował akcję okulistyczną, przekazując okulary przywiezione z Polski – prosty gest, który natychmiast poprawił codzienne funkcjonowanie wielu osób.

Budowanie trwałej zmiany

Efekty misji nie zakończyły się wraz z wyjazdem zespołu. Utworzone w jej trakcie stanowiska zabiegowe są dziś wykorzystywane przez lokalnych lekarzy z Lamana Dental Clinic w Port Moresby, którzy kontynuują leczenie mieszkańców.

Jak podkreślają uczestnicy, ciągłość działań jest kluczowa. Potrzeby lokalnych społeczności wielokrotnie przewyższają możliwości krótkotrwałych misji, ale nawet ograniczona pomoc przynosi wymierne efekty. To dowód, że realne wsparcie istnieje – i może zmieniać życie ludzi na lepsze.

„Jesteśmy dumni, że nasze produkty przyczyniają się do przywracania zdrowia, komfortu i godności ludziom w jednych z najbardziej potrzebujących regionów świata” – mówi Izabela Siemieniako, Kuraray Noritake Eastern Europe.

Po stronie Kuraray Noritake misje te koordynuje Katarzyna Kawka, członek zespołu Kuraray Noritake Eastern Europe, odpowiedzialna za zapewnienie materiałów firmy wykorzystywanych podczas projektów humanitarnych.

Patrząc w przyszłość

Nadchodzący rok będzie kontynuacją tych działań. W 2026 roku polskie zespoły medyczne powrócą do Tanzanii oraz Kupiano w Papui-Nowej Gwinei. Zaplanowano już pięć wyjazdów – w lutym, lipcu, sierpniu i wrześniu – obejmujących opiekę nad dziećmi szkolnymi, nauczycielami oraz lokalnymi społecznościami.

Równocześnie trwają prace nad ulepszeniem sprzętu wykorzystywanego podczas misji, tak aby był bardziej odporny na wysoką temperaturę, wilgoć i intensywne użytkowanie. Kuraray Noritake pozostaje zaangażowane w te inicjatywy, zgodnie ze swoją misją – podnosić jakość opieki stomatologicznej poprzez dostarczanie przemyślanych i trwałych rozwiązań.

Nawet jeśli każda misja dociera jedynie do części potrzebujących, dla setek osób, które otrzymały pomoc, oznacza to coś głębokiego – poczucie realnego wsparcia, troski i świadomość, że nie zostali pozostawieni sami sobie.

Zespół polskiej misji stomatologicznej w Papui-Nowej Gwinei:

Ryszard Feret

lek. dent. Natalia Dymel

dr Andrzej Kiencało

dr Norbert Rehlis

dr Kennedy Katiwa

Fundacja Pomoc z Polski

Lamana Dental Clinic

Jesteśmy ogromnie wdzięczni całemu zespołowi za inicjatywę, profesjonalizm i wytrwałość. Ich zaangażowanie pokazuje, że nawet niewielka grupa ludzi, działając z pasją i empatią, może realnie poprawiać jakość życia innych.

Galeria zdjęć:

Właśnie rusza rekrutacja do drugiej edycji EduCamp Kuraray Noritake 2025/26!

Po udanym debiucie programu wracamy z drugą edycją EduCamp Kuraray Noritake!

Nowy sezon to wyjątkowa okazja dla studentek, studentów i absolwentów stomatologii, którzy chcą rozwijać swoje umiejętności, poznać świat adhezji z bliska i zdobywać doświadczenie w pracy z materiałami najwyższej klasy.

Jeśli interesuje Cię nowoczesna stomatologia, cenisz naukę przez praktykę i chcesz współpracować z ekspertami Kuraray Noritake – to właśnie teraz jest ten moment, by zrobić kolejny krok.

Technika odbudowy kompozytowej (mono shade/single shade) przy użyciu jednego odcienia materiału, cieszy się coraz większą popularnością wśród lekarzy dentystów ze względu na łatwość pracy. Stosowanie jej w połączeniu z nowoczesnymi materiałami kompozytowymi o ulepszonych właściwościach optycznych, pozwala uzyskać estetyczny efekt w wielu sytuacjach klinicznych. Jednak w przypadku odbudowy zębów przednich o wyraźnej przezierności szkliwa i żywej wewnętrznej strukturze kolorystycznej lepszym rozwiązaniem może okazać się technika dwuwarstwowa (dual shade/multi shade), wykorzystująca dwa odcienie przezierności kompozytu.

Na szczęście metoda ta nie musi być skomplikowana. Dzięki materiałowi CLEARFIL MAJESTY™ ES-2 Premium (Kuraray Noritake Dental Inc.) lekarze dentyści zyskują możliwość stosowania uproszczonych procedur, które zapewniają przewidywalne i estetyczne efekty. Linia Premium zawiera stałe kombinacje odcieni – zębinowego i szkliwnego – z których każdy obejmuje trzy odcienie odpowiadające kolorom z kolornika VITA. Dzięki temu eliminuje się potrzebę stosowania skomplikowanych schematów odcieni oraz ogranicza liczbę użytych odcieni.

Poniżej przedstawiono przykład zastosowania materiału w procedurze odbudowy zębów przednich.

KROK 1. IZOLACJA. SYTUACJA WYJŚCIOWA

W celu zapewnienia optymalnej kontroli wilgoci i dobrej widoczności pola zabiegowego wykonano izolację przy użyciu koferdamu. Wykonano również zdjęcia dokumentujące stan przedzabiegowy. Ubytki występowały na zębach 22 (mezjalnie), 21 (dystalnie), 11 (dystalnie) i 12 (mezjalnie).

Fot. 1. Izolacja z użyciem koferdamu.

Fot. 2. Sytuacja początkowa.

KROK 2. DOBÓR ODCIENIA

Doboru odcienia dokonano po założeniu koferdamu, z wykorzystaniem kolornika przeznaczonego do kompozytu CLEARFIL MAJESTY™ ES-2 Premium (Kuraray Noritake Dental Inc.).

Wybrano odcienie A1D (dla zębiny)i A1E (dla szkliwa) z gamy CLEARFIL MAJESTY™ ES-2

Fot. 3. Dobór odcienia.

Fot. 4. Wybrane odcienie do A1D oraz A1E z gamy CLEARFIL MAJESTY™ ES-2 Premium.

KROK 3. PREPARACJA UBYTKÓW.

Po doborze odcienia w zębach 22, 21, 11, 12 usunięto próchnicę. Opracowano ubytek III klasy, zwracając uwagę na zachowanie jak największej ilości szkliwa i struktury zęba. Zdjęcia wykonane od strony podniebnej i policzkowej dokumentują zakres poszerzenia ubytków oraz ich preparacji.

Fot. 5. Usunięto próchnicę w zębach 22, 21, 11, 12.

Fot. 6. Opracowanie ubytków III klasy.

Fot. 7. Zdjęcie od strony podniebiennej i policzkowej.

KROK 4. WYTRAWIANIE.

Przeprowadzono selektywne wytrawianie (tylko szkliwa) z użyciem kwasu fosforowego K-Etchant (Kuraray Noritake Dental Inc.) na krawędziach szkliwa opracowanych ubytków. Sąsiednie zęby zabezpieczono taśmą PTFE, aby zapobiec ich przypadkowemu wytrawieniu. Etap ten zapewnia optymalną retencję mikromechaniczną i zwiększa wytrzymałość wiązania systemu adhezyjnego.

Fot. 8. Trawienie selektywne z wykorzystaniem K-ETCHANT.

Fot. 9. Sąsiednie zęby zabezpieczono taśmą PTFE.

KROK 5. APLIKACJA SYSTEMU ADHEZYJNEGO.

Zastosowano dwubuteleczkowy system wiążący CLEARFIL™ SE BOND 2 (Kuraray Noritake Dental Inc.). Zgodnie z protokołem producenta najpierw na wszystkie powierzchnie ubytków nałożono PRIMER, pozostawiono go na 20 sekund, aby umożliwić odpowiednią penetrację tkanek, a następnie delikatnie osuszono powietrzem. Kolejną czynnością było nałożenie BONDu, osuszenie powietrzem i utwardzenie światłem. Ten dwubuteleczkowy, samotrawiący system wiążący szóstej generacji zapewnia niezawodną adhezję nawet w najtrudniejszych warunkach klinicznych oraz długotrwałe i skuteczne wiązanie zarówno ze szkliwem, jak i z zębiną w odbudowach bezpośrednich.

Fot. 10. Zastosowano CLEARFIL™ SE BOND 2 - PRIMER.

Fot. 11. Zastosowano CLEARFIL™ SE BOND2 - BOND.

KROK 6. POLIMERYZACJA ŚWIATŁEM

Po aplikacji (BONDu) każdą powierzchnię naświetlono lampą polimeryzacyjną LED, zgodnie z instrukcją producenta. Końcówkę lampy polimeryzacyjnej umieszczono jak najbliżej powierzchni, aby zapewnić optymalną polimeryzację warstwy adhezyjnej.

Fot. 12. Polimeryzacja warstwy adhezyjnej.

KROK 7. UZUPEŁNIENIE KOMPOZYTOWE I WYKOŃCZENIE.

Uzupełnienia wykonano metodą wielowarstwową. Od strony podniebiennej ubytki wstępnie pokryto materiałem A1E (odcień szkliwa), aby odtworzyć kształt zęba. Część zębinową zrekonstruowano z wykorzystaniem materiału A1D, a następnie nałożono końcową warstwę szkliwną (A1E), uzyskując naturalną przezierność i teksturę powierzchni. W ostatnim etapie odbudowaną powierzchnię wypolerowano przy użyciu gumek polerskich TWIST DIA for Composite (Kuraray Noritake Dental Inc.), co pozwoliło uzyskać naturalny połysk oraz harmonijne dopasowanie do zębów sąsiadujących.

Fot. 13. Ubytki pokryto materiałem A1E oraz A1D.

Fot. 14. Wypolerowanie odbudowanej powierzchni przy użyciu TWIST DIA for Composite.

Dentysta:

Dt. Koray Kendir

Absolwent Wydziału Stomatologii Uniwersytetu Hacettepe i współzałożyciel prywatnej kliniki stomatologicznej w Izmirze. Specjalizuje się w stomatologii cyfrowej, projektowaniu uśmiechu oraz wspomaganym komputerowo leczeniu zachowawczym. Znany ze swojego innowacyjnego podejścia dr Kendir często wygłasza wykłady na krajowych kongresach stomatologicznych i pełni rolę doradcy dla kilku firm stomatologicznych.

Wywiad z dr Enzo Attanasio

OSZCZĘDZAJĄCE CZAS TECHNIKI ODBUDOWY BEZPOŚREDNIEJ DLA KAŻDEGO STOMATOLOGA PRAKTYKA

Dr Enzo Attanasio lekarz stomatolog z pasją, znany mówca i wynalazca techniki BEST.FIT, ma wiele cennych spostrzeżeń, którymi chciałby podzielić się ze swoją publicznością. Podczas tegorocznych Międzynarodowych Targów Stomatologicznych w Kolonii wygłaszał na stoisku Kuraray Noritake Dental Inc. wykłady na trzy różne tematy, w tym "Technika flow injection" oraz "BEST.FIT: Hybrydowa technika skutecznej i estetycznej odbudowy zębów przednich". Skorzystaliśmy z okazji, aby porozmawiać z nim o najważniejszych faktach, wskazówkach i trikach, które przedstawił.

Doktorze Attanasio, czy mógłby Pan podsumować kluczowe przesłania dwóch wspomnianych wykładów, zaczynając od "Techniki flow injection"?

Jeśli istnieje jakakolwiek rewolucyjna technika łącząca zalety protetyki i stomatologii zachowawczej, to z pewnością jest nią technika flow injection, zwana również "injection moulding". Obecnie dysponujemy doskonałymi kompozytami płynnymi, które pod względem właściwości mechanicznych i optycznych dorównują kompozytom kondensowalnym. Niestety, wielu dentystów praktyków nie jest jeszcze świadomych istnienia tych produktów. W moim wykładzie zatytułowanym „Technika flow injection” chciałem podkreślić potencjał tych materiałów i samej techniki. Ponadto moim celem było przedstawienie dokładnych wskazówek, które umożliwią słuchaczom zastosowanie ich we własnym gabinecie stomatologicznym już nawet w przyszłym tygodniu. Moja prezentacja obejmowała cały przebieg leczenia, od wyboru przypadku, przez wykonanie modelu woskowego (wax up) i indeksu silikonowego, aż po wstrzykiwanie samego kompozytu płynnego.

A co na temat “BEST.FIT: Hybrydowa technika skutecznej i estetycznej odbudowy zębów przednich"?

W wykładzie poświęconym flow injection omówiliśmy ograniczenia i mocne strony tej techniki. BEST.FIT to ewolucja tej techniki, która ma na celu ominięcie ograniczeń zarówno metody flow injection, jak i standardowych technik bezpośredniej odbudowy zębów przednich. Jednocześnie wykorzystuje mocne strony tych technik, a ostatecznym celem jest umożliwienie lekarzowi wykonania odbudowy zębów przednich bez większego stresu.

Skupmy się najpierw na technice flow injection. Kiedy i dlaczego warto wybrać tę technikę?

Flow injection ma taki sam zakres zastosowania, jak inne techniki zarówno odbudowy bezpośredniej i pośredniej. Doskonale nadaje się na przykład dla młodych pacjentów rozważających leczenie za pomocą licówek. W dobie mediów społecznościowych, gdzie wszechobecne są zdjęcia influencerów, którzy poddali się zabiegom stomatologii estetycznej, dzieci dorastają z wysokimi oczekiwaniami estetycznymi. Kiedy zgłaszają się do naszych gabinetów stomatologicznych i proszą o metamorfozę uśmiechu, często są za młodzi, aby poddać ich leczeniu za pomocą licówek ceramicznych. Idealnymi kandydatami do metamorfozy uśmiechu techniką flow injection są soby z realnymi potrzebami estetycznymi: technika ta jest mikroinwazyjna, wykonane odbudowy można łatwo modyfikować lub naprawiać w dowolnym momencie, a także umożliwia leczenie uzupełnieniami porcelanowymi w późniejszym czasie. Inne grupy docelowe to osoby, które nie mogą sobie pozwolić na drogie leczenie z wykorzystaniem uzupełnień ceramicznych, ale cenią sobie wysoką jakość i estetykę, a także osoby z mocno startym uzębieniem. W przypadku tej drugiej grupy, technikę tę możemy wykorzystać do wykonania średnio- i długoterminowych mock up’ów w celu poniesienia pionowego wymiaru zwarcia. Co więcej, w tej grupie docelowej bezpośrednie wypełnienia wykonane tą techniką można łączyć z uzupełnieniami ceramicznymi, co pozwala obniżyć koszty leczenia. Dlatego technika ta jest wszechstronna i niezwykle ważne jest, aby lekarz klinicysta potrafił z niej korzystać.

Jaka jest różnica między tą techniką a opracowaną przez Ciebie techniką BEST.FIT?

Technika flow injection wykorzystuje cyfrowy lub konwencjonalny wax-up do wykonania przezroczystego silikonowego indeksu, który służy jako forma do wstrzyknięcia płynnego kompozytu. Po wstrzyknięciu kompozyt jest polimeryzowany przez indeks. W ten sposób pożądany kształt anatomiczny uzyskuje się przy minimalnym wysiłku. Metoda ta pozwala jednak na wykonywanie wypełnień tylko w jednym odcieniu. Technika BEST.FIT to hybrydowa metoda, którą opracowałem, aby wyeliminować to ograniczenie i wykorzystać zalety zarówno techniki flow, jak i klasycznych, bezpośrednich wypełnień w odcinku przednim. Polega ona na ręcznym utworzeniu zrębu zębinowego z wolnej ręki, a następnie iniekcji warstwy imitującej szkliwo przez przezroczysty indeks. Jest to szczególnie korzystne w kontekście leczenia młodych pacjentów, gdzie odczuwam potrzebę odtworzenia przezierności na brzegach siecznych w moich wypełnieniach. Artykuł opisujący tę technikę został opublikowany w 2024¹roku.

Kiedy preferujesz tę technikę zamiast techniki flow injection?

Zawsze, gdy muszę zastosować różne stopnie przezierności w moich wypełnieniach, technika BEST.FIT jest moją techniką z wyboru. Jest to szczególnie ważne, gdy nie planuję jednoczasowej odbudowy wszystkich zębów przednich, ale leczę pojedyncze zęby w odcinku przednim szczęki. W takim przypadku muszę odtworzyć ich naturalną anatomią wewnętrzną i przede wszystkim upodobnić je do zębów sąsiednich. Gdy zęby mają kolorystycznie złożoną strukturę wewnętrzną, technika z użyciem jednego odcienia materiału (one shade) nie przyniesie pożądanego rezultatu, ponieważ w takim przypadku niezbędne jest wykorzystanie materiałów o różnych opakerowościach. Właśnie to mogę skutecznie osiągnąć w wykorzystaniem techniki BEST.FIT.

Niezależnie od tego, czy zdecydujesz się na metodę flow injection, czy technikę BEST.FIT, odpowiednia izolacja pola zabiegowego jest istotnym warunkiem długotrwałego sukcesu. Jakie masz wskazówki w tym kontekście?

Jak pokazałem na jednym z moich wykładów, w niektórych przypadkach możliwe jest użycie koferdamu. Jednak każdy dentysta decydujący się na koferdam powinien pamiętać, że podczas zakładania go,  zawsze będzie obecny wąski fragment zęba w pobliżu dziąsła, który pozostanie zakryty koferdamem. Nie jest to problemem, o ile nie musimy zakrywać przebarwień w okolicy szyjki. W takim przypadku możemy nawet poprosić technika dentystycznego o rozpoczęcie woskowania w odległości milimetra od brzegu dziąsłowego. Pozostanie naddziąsłowo oznacza, że ​​przezroczysty klucz silikonowy może zostać przycięty w tym obszarze, a podczas wprowadzania klucza nie dojdzie do odpychania koferdamu. To znacznie zmniejsza ryzyko zanieczyszczenia śliną miejsc pokrytych systemem wiążącym. Kolejnym czynnikiem, który należy dokładnie rozważyć, jest umiejscowienie klamer do koferdamu. Idealnie byłoby, gdyby klucz silikonowy był tak ukształtowany, aby klamra nie przeszkadzała w jego zakładaniu. W celu ochrony sąsiednich zębów, dobrze sprawdza się taśma teflonowa PTFE.

Jak ważne jest połączenie adhezyjne w obu technikach i jakie są kluczowe czynniki sukcesu w tym obszarze?

Połączenie adhezyjne jest fundamentalnym elementem każdego nowoczesnego leczenia odtwórczego. Aby zapewnić optymalne warunki wiązania w kontekście odbudowy zębów metodą flow injection lub techniką BEST.FIT, zawsze powinniśmy starać się stosować koferdam. Jeśli nie jest to możliwe, należy bardzo uważać, aby pole zabiegowe pozostało suche i czyste przynajmniej do momentu zakończenia wstrzykiwania materiału. Oznacza to, że należy unikać wszelkich zanieczyszczeń krwią i śliną, co jest wykonalne tylko wtedy, gdy otaczające tkanki miękkie są w pełni zdrowe. Wybór wysokiej jakości systemu wiążącego i przestrzeganie zalecanych protokołów to również ważne czynniki dla uzyskania mocnego i długotrwałego połączenia na czystej i suchej powierzchni. W mojej codziennej praktyce około dziesięć lat temu zacząłem stosować uniwersalny system wiążący w połączeniu z selektywnym wytrawianiem szkliwa. Od czasu wprowadzenia na rynek CLEARFIL™ Universal Bond Quick (Kuraray Noritake Dental Inc.) jest to mój system wiążący pierwszego wyboru do procedur odbudowy bezpośredniej i pośredniej. Kiedy 20 lat temu ukończyłem studia, zacząłem od klasycznych, trzyetapowych systemów adhezyjnych stosowanych w technice wytrawiania i płukania. Nigdy nie chciałbym do nich wrócić, ponieważ CLEARFIL™ Universal Bond Quick zapewnia niezawodne wiązanie i praktycznie eliminuje nadwrażliwość pozabiegową.

Ryc. 1. Opracowane zęby i zaizolowane pole zabiegowe przed leczeniem techniką BEST.FIT.

Ryc. 2. Podniebienny indeks silikonowy wykonany na modelu woskowym z użyciem masy silikonowej, który umożliwia odbudowanie ściany podniebiennej i nałożenie warstwy materiału zębinowego z wolnej ręki.

Ryc. 3. Przezroczysty silikonowy klucz do etapu wstrzykiwania, wykonany na modelu woskowym za pomocą łyżki wyciskowej. Otwory iniekcyjne sa idealnie dopasowane rozmiarem do rozmiaru kaniuli strzykawki z płynnym kompozytem rozpoczynają się we wnętrzu indeksu. 

Jak wygląda przygotowanie indeksu silikonowego do flow injection i techniki BEST.FIT?

Zazwyczaj indeks silikonowy używany do tworzenia mock up'u w jamie ustnej pacjenta jest wykonany w rękach z masy poliwinylosiloksanowej typu putty. Przezroczyste materiały silikonowe używane do wykonywania indeksów silikonowych do techniki flow i techniki BEST.FIT charakteryzują się niższą lepkością. Dlatego do odtworzenia szczegółów wax up'u potrzebna jest łyżka wyciskowa. W tym kontekście ważne jest, aby wybrać łyżę o odpowiednim rozmiarze, dokładnie wypełnić ją masą silikonową i ostrożnie umieścić na modelu z wax up'em. Finalnie potrzebujemy, aby indeks odtwarzał szczegóły anatomiczna i wymiary w jak najwyższym stopniu, a także musi mieć odpowiedniej grubości ścianki, które zapewnią mu wymaganą sztywność i zapobiegną odkształceniom podczas wstrzykiwania materiału. 

Jakie materiały kompozytowe łączysz, stosując technikę BEST.FIT i flow injection?

Podczas modelowania struktur zębiny z wolnej ręki, możesz użyć swojego ulubionego kompozytu kondensowalnego. W końcu procedura ta jest taka sama, jak w przypadku każdej klasycznej odbudowy zębów przednich. Wszystkie materiały, których zazwyczaj używam do klasycznych odbudów bezpośrednich zębów przednich, doskonale nadają się również do wszystkich etapów poprzedzających odbudowę warstwy przedsionkowej. Stosując technikę BEST.FIT, konieczne jest pozostawienie 0,5 mm wolnej przestrzeni od strony wargowej na etap wstrzyknięcia materiału szkliwnego. Wybierając technikę flow injection, wstrzyknięcie materiału nastąpi bezpośrednio po aplikacji systemu wiążącego. W obu przypadkach możliwe jest wstrzyknięcie dowolnego rodzaju płynnego kompozytu. Materiały te są zazwyczaj wystarczająco przezroczyste, aby ujawnić wszystkie szczegóły zrębu zębinowego znajdującego się pod spodem - na przykład efekty brzegu siecznego uzyskane techniką BEST.FIT. 

Skupmy się na technice BEST.FIT. Czy masz jakieś zalecenia dotyczące modelowania zrębu zębinowego?

Jeśli musisz naśladować ząb jednoimienny, użyj filtra polaryzacyjnego w aparacie, aby wyeliminować wszelkie odbicia światła na szkliwie. Pozwoli Ci to zajrzeć przez szkliwo i przeanalizować anatomiczny kształt naturalnej struktury zębiny. Jeśli nie możesz jej naśladować i sam tworzysz wewnętrzną strukturę koloru, radzę wziąć pod uwagę wiek pacjenta, którego leczysz. Wyraźne mamelony są charakterystyczne dla młodszych pacjentów. Każdy wiek ma swoje anatomiczne cechy wewnętrzne, które należy uwzględnić, aby uzyskać realistyczne rezultaty.

Ryc. 4. Wyraźne mamelony wykonane z wolnej ręki w celu przywrócenia uśmiechu młodego pacjenta.

Jak upewnić się, że pozostawiona przestrzeń jest wystarczająca dla wargowej warstwy szkliwa?

Aby zmierzyć przestrzeń pozostawioną od strony wargowej na warstwę szkliwa, podstawową zasadą jest zawsze użycie silikonowego klucza dociętego pionowo. Warstwa ta nie może być ani zbyt gruba, ani zbyt cienka – jak wspomniałem, 0,5 mm wydaje się być idealne. Zbyt duża ilość szkliwa nałożona od strony wargowej na zrąb zębinowy sprawi, że całe wypełnienie będzie wypełnieniem o małej jasności. Będzie wyglądać na szare i nie będzie zlewać się z otaczającą strukturą zęba. Z drugiej strony, zbyt cienka powierzchnia szkliwa zbyt mocno uwydatni opakerowy kolor zębiny, co da odwrotny efekt.

Jak uniknąć pęcherzyków powietrza podczas wstrzykiwania materiału?

Przede wszystkim bardzo ważne jest, aby wybrać płynny kompozyt, który będzie poprawnie wprowadzony do strzykawki podczas procesu przemysłowego. CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow (Super Low i Low, Kuraray Noritake Dental Inc.) jest całkowicie pozbawiony pęcherzyków powietrza w strzykawce. Ponadto niezwykle istotna jest sama technika wstrzykiwania materiału u pacjenta. Konieczne jest wprowadzenie końcówki igły do samej ​​okolicy przyszyjkowej i dopiero po umieszczeniu jej w tym miejscu, możemy rozpocząć wstrzykiwanie kompozytu. Gdy końcówka igły zostanie całkowicie zatopiona w kompozycie, ​​możemy zacząć powoli przesuwać strzykawkę w kierunku brzegu siecznego i otworu w kluczu, nie zwalniając nacisku na tłok, upewniając się, że końcówka zawsze pozostaje zanurzona w płynnym kompozycie. Aby uzyskać dobry efekt, bardzo ważne jest utrzymanie kontrolowanego i stałego nacisku.

Jakie są Pana zalecenia dotyczące udanego opracowania wypełnień wykonanych techniką flow injection lub BEST.FIT?

Jak w przypadku każdej odbudowy kompozytowej, bardzo ważne jest dokładne opracowanie i wypolerowanie powierzchni, ponieważ trwałość wypełnienia jest ściśle związana z ostateczną jakością jego powierzchni. W idealnych warunkach, końcową polimeryzację powinniśmy przeprowadzać przez warstwę żelu glicerynowego. Co do etapów samego opracowania, istnieje jedna zasadnicza różnica między opisanymi technikami a nakładaniem warstw z wolnej ręki: obie techniki wstrzykiwania pozwalają nam bardzo precyzyjnie odtworzyć strukturę powierzchni stworzoną przez technika dentystycznego w wosku. Dzięki wysokiej jakości indeksowi i prawidłowej iniekcji możliwe jest całkowite pominięcie etapu nadawania struktury powierzchni podczas opracowywania. Wystarczy usunąć nadmiary na obwodzie i wypolerować gumkami, krążkami i filcami. Na szczęście płynne kompozyty, takie jak CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow, są bardzo łatwe do polerowania, a jednocześnie doskonale zachowują połysk.

Ryc. 5. Powierzchnie wypełnień wykonanych z użyciem CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow wypolerowane na wysoki połysk.

Jak opisane techniki odtwórcze wpisują się w Pana codzienne procedury?

Zawsze, gdy muszę odtworzyć lub zmodyfikować estetyczny wygląd zębów moich pacjentów, zaczynam od określenia celu. Jeśli pożądany efekt można osiągnąć za pomocą kompozytu zamiast ceramiki, a także gdy konieczne jest podejście mikroinwazyjne, wybieram jedną z tych dwóch technik. Są one wystarczająco dobre, aby osiągnąć doskonałe rezultaty w wielu przypadkach leczenia zachowawczego i  pozwalają mi zaoszczędzić mnóstwo czasu przy fotelu. Należy zwrócić uwagę, że nie są już wtedy konieczne wszystkie etapy opracowania polegające na nadaniu struktury wypełnienia w odcinku przednim. Konkretny przykład: szacuję, że leczenie obejmujące modelowanie wypełnień z wolnej ręki od kła do kła zajmie od trzech do czterech godzin, podczas gdy technika flow injection pozwala mi wykonać to zadanie w półtorej godziny!

Czy wdrożenie tych technik w ogólnej praktyce stomatologicznej jest trudne?

Absolutnie nie! Czas nauki tych technik jest dość krótki. Oczywiście kluczowe jest zrozumienie metodyki pracy z samymi materiałami i przestrzeganie prawidłowych protokołów. Jednak w porównaniu z warstwowym wykonaniem licówek kompozytowych metodą bezpośrednią, te techniki są znacznie prostsze i bardziej dostępne dla każdego klinicysty. Wszystko zaczyna się od prawidłowej diagnozy i dobrego projektu, realizowanego wspólnie z technikiem, którego praca jest równie ważna, jak praca klinicysty, dla sukcesu całego leczenia. Wax up i indeks silikonowy są fundamentalne. Sugeruję również, aby nauczyć się podstaw cyfrowego projektowania uśmiechu przy korzystaniu z technik flow injection i BEST.FIT. Cyfrowe projektowanie uśmiechu pozwala na płynną komunikację nie tylko między gabinetem a laboratorium, a także z pacjentem.

Jaka jest Twoja ostatnia wskazówka?

Wiedza, protokoły i materiały to klucz do doskonałych rezultatów. Jeśli brakuje choć jednego z nich, porażka jest tuż za rogiem.

Piśmiennictwo:

1. Attanasio E. BEST.FIT: A hybrid technique for efficient and aesthetic restoration of anterior teeth. Cosmetic Dentistry 2024:1, 38 – 41.

Dentysta:

DR. ENZO ATTANASIO

Enzo Attanasio ukończył studia stomatologiczne i specjalizację z protetyki stomatologicznej w 2008 roku na Uniwersytecie Magna Graecia w Catanzaro. W 2009 roku wyspecjalizował się w wykorzystaniu laserów i nowych technologii w leczeniu tkanek jamy ustnej na Uniwersytecie Florenckim. W tym samym roku uczestniczył również w kursie endodoncji klinicznej prowadzonym przez prof. Arnaldo Castellucciego w Centrum Nauczania Mikroendodoncji we Florencji, gdzie w 2012 roku ukończył szkolenie z mikrochirurgii endodontycznej. W 2017 roku ukończył kurs z zakresu bezpośrednich i pośrednich wypełnień adhezyjnych w centrum szkoleniowym Think Adhesive prof. Riccardo Beccianiego we Florencji, gdzie później został wykładowcą. Obecnie dr Attanasio, jest członkiem włoskiego stowarzyszenia AIC z Lamezia Terme we Włoszech i specjalizuje się w endodoncji i estetycznej stomatologii zachowawczej.

1.  WYJĄTKOWE DOŚWIADCZENIE

2.  ZNAKOMICI PRELEGENCI

Z inspirującą dr n. med. Agnieszką Pacyk w roli gospodyni spotkania, sympozjum zgromadzi 14 wybitnych ekspertów z całej Europy. Uczestnicy mogą spodziewać się najwyższego poziomu merytorycznego, prezentacji najnowszych technologii, potencjału sztucznej inteligencji, innowacyjnego podejścia oraz wielu praktycznych wskazówek i trików. Wśród prelegentów znajdą się m.in. MDT Nondas Vlachopoulos i MDT Antonio Corradini, którzy zakończą dzień dwugodzinnym wykładem o wpływie współpracy w stomatologii na ostateczny efekt prac.

3.  NETWORKING NA NAJWYŻSZYM POZIOMIE

4.  DOSKONAŁE MIEJSCE I KOMFORTOWY POBYT

5. PIĘKNY KRAKÓW

Do zobaczenia Kraków!

Przypadek kliniczny Dr Julien Molia

TAK, TO DZIAŁA!

W świadomości wielu lekarzy dentystów wciąż funkcjonuje przekonanie, że kompozyty płynne sprawdzają się głównie jako materiały typu liner czy base, ewentualnie w roli materiałów tymczasowych. Niestety nadal często panuje opinia, że ich właściwości mechaniczne są ograniczone.

NOWA GENERACJA MATERIAŁÓW PŁYNNYCH

Na szczęście to przekonanie od dawna nie znajduje potwierdzenia w praktyce klinicznej. Obecnie dostępne są kompozyty płynne najnowszej generacji – CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow oraz CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal (Kuraray Noritake Dental Inc.).

Cechują się one właściwościami mechanicznymi porównywalnymi, a nawet przewyższającymi konwencjonalne kompozyty. Dzięki temu zakres ich zastosowań klinicznych znacząco się poszerzył. Przykładem jest CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal, który zawiera jedną z najwyższych ilości wypełniacza (75–78%, w zależności od konsystencji). Materiał osiąga wytrzymałość na zginanie powyżej 150 MPa oraz wytrzymałość na ściskanie przekraczającą 370 MPa (dane producenta).

Tak wysokie parametry wytrzymałościowe sprawiają, że seria CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow stanowi trwałe i niezawodne rozwiązanie nawet w odbudowach narażonych na obciążenia okluzyjne w odcinku bocznym.

Co więcej, materiały te oferują więcej niż tylko doskonałe właściwości mechaniczne. Dostępne są w dwóch konsystencjach – Low oraz Super Low – co umożliwia lekarzowi dopasowanie techniki do indywidualnych preferencji oraz specyfiki przypadku klinicznego. Ponadto występują w dwóch odcieniach: Universal oraz Universal Dark, co w połączeniu z technologią Light Diffusion oraz szkliwną przeziernością pozwala na intuicyjne dopasowanie koloru również w odcinku przednim.

PRZYPADEK KLINICZNY

Pacjent zgłosił się w celu wymiany dwóch wypełnień amalgamatowych w prawych dolnych trzonowcach (zęby 46 i 47) (Ryc. 1).

Ze względu na łatwość aplikacji oraz doskonałą adaptację materiału płynnego, cała odbudowa została wykonana przy użyciu jednej strzykawki CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal, konsystencja Low, odcień Universal (U). Materiał ten został opracowany z myślą o wszystkich rodzajach odbudów w odcinku bocznym – a szczególnie rekomendowany jest właśnie odcień Universal.

Wypełnienia amalgamatowe wraz z ogniskami próchnicy zostały usunięte z zachowaniem maksymalnej ilości zdrowych tkanek (Ryc. 2 i 3). Zastosowano technikę selektywnego wytrawiania szkliwa, a następnie zaaplikowano system wiążący CLEARFIL™ Universal Bond Quick 2 (Kuraray Noritake Dental Inc.). Po nim wprowadzono kompozyt płynny CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow Universal w konsystencji Low, odcień Universal (Ryc. 4). Innowacyjna konstrukcja strzykawki minimalizuje ryzyko powstawania pęcherzyków powietrza.

Zgodnie z instrukcją obsługi, warstwa materiału nie powinna przekraczać 2 mm (Ryc. 5 i 6). Każdą warstwę polimeryzowano przez 10–20 sekund, w zależności od parametrów lampy (informacje szczegółowe znajdują się w instrukcji producenta).

Na zdjęciu 7 widoczny jest efekt końcowy – konsystencja Low pozwoliła na precyzyjne odwzorowanie guzków i bruzd powierzchni żującej. W bardziej złożonych przypadkach możliwe jest zastosowanie konsystencji Super Low. Finalne polerowanie wykonano w bardzo krótkim czasie przy użyciu gumek polerskich Twist Dia For Composite.

Ryc. 1. Dwa wypełnienia amalgamatowe w odcinku bocznym.

Ryc. 2. Sytuacja po usunięciu wypełnień amalgamatowych.

Ryc. 3. Typowe przebarwienia są widoczne na dnie ubytku.

Ryc. 4. Aplikacja pierwszej warstwy płynnego kompozytu CLEARFIL MAJESTY™ ES Flow UniversaL.

Ryc. 5. Drugi trzonowiec po wykonaniu wypełnienia. W pierwszym trzonowcu konieczna aplikacja drugiej warstwy kompozytu.

Ryc. 6. Ostateczne wypełnienie wykonane kompozytem.

Ryc. 7. Zachowana prawidłowa morfologia powierzchni żującej oraz dopasowanie kolorystyczne.

Ryc. 8. Efekt końcowy wypełnienia wykonanego kompozytem płynnym po zdjęciu koferdamu. Odbudowy są perfekcyjnie dopasowane do otaczających tkanek zębów sąsiadujących, a przy tym zachowują wysoki połysk. Dzięki temu uzyskano naturalny efekt końcowy.

PROSTA ALTERNATYWA DLA KOMPOZYTÓW KONWENCJONALNYCH

W szczególnie trudno dostępnych obszarach jamy ustnej zastosowanie kompozytu płynnego o dobrze zrównoważonych właściwościach mechanicznych stanowi doskonałą alternatywę dla kompozytów tradycyjnych.

Zaawansowane możliwości dopasowania koloru, aplikacja pozbawiona pęcherzyków powietrza, łatwa i estetyczna adaptacja oraz modelowanie, a także szybkie polerowanie – to cechy, które znacząco ułatwiają codzienną pracę kliniczną, zapewniając jednocześnie przewidywalny i satysfakcjonujący efekt estetyczny.

O AUTORZE - DR JULIEN MOLIA

JULIEN MOLIA

Dr Julien Molia ukończył studia w 2008 roku, broniąc pracę doktorską poświęconą implantologii wspomaganej komputerowo. Jest założycielem prywatnej praktyki lekarskiej w Saint-Jean-de-Luz, gdzie na co dzień koncentruje swoją działalność zawodową na chirurgii implantologicznej.

W 2017 roku uzyskał drugi dyplom uniwersytecki w zakresie implantologii, dzięki czemu mógł zaktualizować i poszerzyć swoją specjalistyczną wiedzę. Odbył również liczne zaawansowane szkolenia w dziedzinie stomatologii cyfrowej oraz miniimplantów ortodontycznych.

W ramach dalszego rozwoju kształcił się prywatnie pod kierunkiem dr Gil Tirlet oraz dr Jean-Pierre Attala w Paryżu. Dr Molia jest współzałożycielem zespołu French Southwest BioTeam – grupy badawczej zajmującej się prowadzeniem badań klinicznych oraz wdrażaniem innowacyjnych rozwiązań w dziedzinie stomatologii.